بررسی موانع فرهنگی توسعه علوم انسانی در ایران با بهره گیری از بیانات مقام معظم رهبری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار سازمان جهاد دانشگاهی تهران، تهران، ایران

چکیده

جوامع مختلف برای قرار گرفتن در مسیر بهبود شرایط اجتماعی و اقتصادی خود نیازمند فراهم نمودن زمینه­های رشد و توسعه هستند و یکی از عوامل موثر بر رشد و توسعه هر جامعه­ای تحول در ساختارهای علمی کشور و گسترش دانش به ویژه در حوزه علوم انسانی است. جمهوری اسلامی ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست. یافتن موانع فرهنگی توسعه علوم انسانی در ایران نیازمند واکاوی دقیق ویژگی­های فرهنگی کشورمان است. سئوال این است که عوامل فرهنگی چه نقشی در توسعه نیافتگی علوم انسانی در ایران دارند؟ فرضیه­ عبارت است از این که: فرهنگ خودنمایی، فردگرایی و اهمیت مدرک برای کسب پرستیژ اجتماعی و موقعیت اقتصادی از مهمترین موانع فرهنگی توسعه علمی ایران در حوزه علوم انسانی است. برای تبیین توسعه علمی و نیز موانع رسیدن به آن نیازمند بهره­گیری از یک چارچوب نظری مناسب هستیم. چارچوب نونهادگرایی برای تحلیل این مقاله مورد استفاده قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reviewing of Cultural Barriers to the Development of Humanities in Iran Using the Statements of the Supreme Leader

نویسنده [English]

  • Leila Sangi
acecr
چکیده [English]

Different societies need to provide growth and development in order to be on the path of improving their social and economic conditions and one of the factors influencing the growth and development of any society in the transformation of scientific structures of the country and the expansion of knowledge especially in the Humanities field. The Islamic Republic of Iran is no exception. Finding cultural barriers to the development of the humanities in Iran requires careful analysis of the cultural characteristics of our country. The question is, what role do cultural factors play in the underdeveloped humanities in Iran? The hypothesis is that: The culture of self-expression, individualism, and the importance of university degrees for social prestige and economic standing are among the most important cultural barriers to Iranian scientific development. We need to use an appropriate theoretical framework to explain the scientific development and the obstacles to achieving it. The neo-structuralism framework is used for analyzing in this article.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Development
  • humanities
  • Cultural Barriers
  • Neo-structuralism
  1. بیتس، دانیل و فرد، پلاگ (1375).انسان­شناسی فرهنگی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی.
  2. بی نام (1388). «علوم انسانی و بایسته های آن از نگاه مقام معظم رهبری»، معارف، آذر، شماره 71.
  3. پایا، علی (1394).موانع رشد علوم انسانی در ایران، سخنرانی در موسسه پژوهش و برنامه­ریزی آموزش عالی، تهران.
  4. پایا، علی (1395).«چگونه می­توان کارآئی علوم انسانی را افزایش داد؟ بحثی در امکان پذیری و راهکارهای عملی»، روش شناسی علوم انسانی، سال 22، شماره 86، بهار: 119-73.
  5. تقی زاده، محمد (1379).«فرهنگ: فضای حیات و بستر تعالی جامعه»، پژوهش،پاییز و زمستان ۱۳۷۹، شماره چهارم: 54-39.
  6. توفیقی، جعفر، فراستخواه، مقصود (1381).«لوازم ساختاری توسعه­ی علمی در ایران»، پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، پاییز، سال هشتم، شماره سوم: 35-1.
  7. حسنوند، مظفر (1398). «بازخوانی تطبیقی جدال های روش شناختی و نتایج راهبردی آن برای علم و دانش سیاسی»، فصلنامه راهبرد سیاسی، سال 3، شماره 8، بهار: 212-189.
  8. حقیقت، سید صادق (1387).روش­شناسی در علوم سیاسی، قم: دانشگاه علوم انسانی مفید.
  9. داوری اردکانی، رضا (1390).«اشاراتی به وضع علوم انسانی در ایران»، سوره اندیشه، بهار، شماره 50 و 51: 154-149.
  10. رفیع‌پور، فرامرز (1383).علوم انسانی در ایران نگاهی از بیرون و درون، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
  11. زمانی، رویا و ارسیا، بابک (1397). «هویت ملی و مشروعیت سیاسی در ایران»، فصلنامه پژوهش های راهبردی انقلاب اسلامی، سال 1، شماره 2، تابستان: 117-95.
  12. شالچی، وحید (1391). «بررسی تطبیقی گرایش­‌های فرهنگی دانشجویان خوابگاهی و غیرخوابگاهی کشور»، تحقیقات فرهنگی ایران، دوره 7، شماره 4، شماره پیاپی 28، زمستان: 155-129.
  13. گل­محمدی، احمد (1381).جهانی شدن فرهنگ، هویت، تهران: نشر نی.
  14. گیدنز، آنتونی (1386).جامعه شناسی، ترجمه حسن چاوشیان، تهران: نشر نی.
  15. فرزانه، عبدالحمید؛ امیریان­زاده، مژگان (1395).«میزان اثربخشی برنامه­های فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی فارس از دیدگاه دانشجویان»، رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، سال هفتم، شماره 3، پیاپی 25: 178-163.
  16. قبادی، حسینعلی (1385).«سرنوشت توسعه کشور در گرو پیشرفت علوم انسانی است»، روزنامه مستقل سراسری صبح ایران، چهارم شهریور ماه.
  17. مضطرزاده، فتح الله (1382).«حدیث مکّرر علم و فن­آوری در ایران»، علم و آینده، تابستان، سال دوّم، شماره ۲: 74-67.
    1. Ghobadi, Hossein Ali (1385). The fate of the country's development depends on the progress of the humanities, the Iranian newspaper, 4th of Shahrivar.
    2. Moztarzadeh, Fatollah (2003). Repetitive Hadith of Science and Technology in Iran, Science and Future, Summer, Second Year, No. 2, 67-74.
    3. Tofigi, Jafar, Ferasatkhah, Maghsood (2002). Structural Appliances for Scientific Development in Iran, Research and Planning in Higher Education, Autumn, Eighth Year, 1-35.
    4. Taghizadeh, Mohammad (2000). Culture: Space of Life and the Ground for Excellence in Society, Research, Autumn and Winter 2000, No. 4, 39-54.
    5. Paya, Ali (2015). Obstacles to the growth of humanities in Iran, lectures at the Institute for Research and Planning of Higher Education, Tehran.
    6. Paya, Ali (2016). How can the efficiency of the humanities be increased? Methodology of the humanities, N.86, 73-119.
    7. Bates, Daniel, Fred, Plug (1996). Cultural Anthropology, Translator: Mohsen Sallati, Tehran, Scientific Publication.
    8. Golmohammadi, Ahmad (2002). Globalization of Culture, Tehran , Ney Publishing.(in Persian)
    9. Human Sciences and its Requirements from the Viewpoint of the Supreme Leader, Ma'aref , Dec. 2009 - No. 71.
    10. Shalchi, Vahid (2012). A comparative study of cultural orientation of dormitory and non-dormitory students in Iran, Cultural Studies of  Iran, Vol 7, Number 4, 129-155.
    11. Giddens, Anthony (2007).Sociology, Translation by Hassan Chavoshian, Tehran, Ney Publishing.
    12. Rafipour, Faramarz (2004). Humanities in Iran Look Out and Inside, Tehran: Shahid Beheshti University Press.(in Persian)
    13. Farzaneh, A & Amirianzadeh (2016). The Effectiveness of Cultural Programs of Islamic Azad University of Fars from Students' Perspectives,  New Approach in Educational Management, Number 3, 163-178.