نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

دوران دوازده ساله پس از سقوط رضا شاه در فاصله های 1320 تا 1332 ه.ش ، عرصه نزاع میان مدعیان سیاسی از اقشار و طبقات گوناگون و چالش بر سر منابع قدرت در فضایی جدید بود.فعالین طبقه متوسط در چهار چوب جنبش کاریزمایی سال های 1328 تا 1332 ه.ش ،برای نخستین بار در تاریخ معاصر ایران،قدرت را در جامعه سیاسی(polity)از دیگر مدعیان که بیشتر خاستکاه طبقاتی بالا و یا اشرافی داشتند،گرفته و به انحصار خود در آوردند.عمده ترین و اصلی ترین منبع اعمال قدرت کنش گران این طبقه،بسیج جمعیت توده وار و کنش جمعی در شهرها به شکل اعتصاب ها،تظاهرات و شورش های خیابانی بود.سرانجام در کنش جمعی سی تیر این مدعیان توانستند با انحصار قدرت جامعه سیاسی،مدعیان مخالف خود،اعم از دربار و کنش گران طبقات بالا را به حاشیه برانند.پیروزی جنبش کارایزمایی سی ام تیر در دوره ای اتومیک،حاصل گسستی اجتماعی بود که ضمن به قدرت بر کشیدن گروه های طبقه متوسط ،تعریف"منزلت اجتماعی" مدعیان را نیز به چالش می کشید.بدین گونه در عرصه سیاسی ،قواعد بازی نخبه گرایانه را از بین برده و در شرایط فقدان نهادهای مدنی نیروند"کاریزمای پیشوا"و "اراده عمومی" را جایگزین ان می شاخت.در این پژوهش با استفاده از "نظریه بسیج منابع"چارلز تیلی و روش پژوهش"زمینه یاب"،ریشه های اجتماعی و سیاسی کنش جمعی سی ام تیر بررسی خواهد شد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Resource Mobilization of Theory and Collective Action of July 21st, 1952

نویسندگان [English]

  • Ali Ashraf Nazari 1
  • Behzad Attarzade 2

1 Assistant professor of political sciences, Faculty of Law and Political .Sciences, Tehran University

2 MA student of political sciences, Tehran University

چکیده [English]

Twelve years of history after Reza shah's collapse (1941-1953) was a field of dispute between political claimants from different classes and strata and quarrel over power sources in a new atmosphere. For the first time in contemporary Iran, middle class activists in the form of 1949-1953 charismatic movement took power in the polity from other claimants mostly from upper classes or noble class and made it exclusively for themselves. Activists of this class had some primary and main sources to exert power which was mobilization of the masses and collective action in cities in the form of strikes, demonstrations and street riots. In July 21st collective action, they could finally drive their rivals in shah's court and upper classes aside and gain exclusive power of the polity. Victory of July 21stcharismatic movement in an anomic period, was the consequence of a social rift which challenged the definition of claimants' "social status" while putting the middle class into power. This way elite-oriented  game rules in political arena were lost and replaced by "leader's charisma" and "public will" in the absence of strong civil institutions. In this article, applying the Charles Tilly's "resource mobilization theory" and "grounded theory" research method social and political roots of July 21st collective action will be studied.

کلیدواژه‌ها [English]

  • July 21stuprising
  • political sociology
  • collective action
  • historical sociology
  • resource mobilization
  • contemporary Iran