طراحی الگوی راهبردی - فرهنگی اقتصاد مقاومتی با ملاحظه اقتصادی - دفاعی مبتنی بر اندیشه‏‌های مقام معظم رهبری در ج.ا.ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی(ره)، تهران

2 استاد گروه مدیریت، دانشکدة مدیریت، دانشگاه تهران، تهران

3 میرمحمود سادات، کارشناس ارشد مدیریت صنعتی تحقیق در عملیات، دانشکدة مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، دانشکدة مدیریت ، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

در این پژوهش سعی شده است با توجه به شش مفهوم اقتصادی - فرهنگی: 1. اقتصاد دفاع 2. قرآن و سنت 3. اندیشه رهبران انقلاب اسلامی 4. اقتضائات زمانی اقتصاد ج.ا. ایران 5. دانش و تجارب داخلی و بین ‏المللی در مفاهیم عملیاتی اقتصاد 6. اقتضائات اقتصادی - دفاعی ج.ا.ایران پژوهش‏­های پراکنده حوزه اقتصاد مقاومتی با رویکرد اقتصادی - دفاعی را در 7 محور اصلی دسته‏­بندی و پس از تشریح هر یک، چارچوبی جامع از ارتباط این تحقیقات با مفهوم کلان اقتصاد دفاع ارائه شود.در شناسایی ابعاد 7 گانه تحقیقات این حوزه، از تحلیل داده‏­های میدانی و کتابخانه­‏ای استفاده شده است. در ادامه با رویکرد گروه کانونی ابتدا از طریق مصاحبه مجموعه نظرات افراد خبره دریافت و سپس دسته‏­بندى شد و در نهایت به صورت الگو مطرح گردید.در این تحقیق پژوهش­‏های پراکنده پیرامون حوزه اقتصاد مقاومتی با رویکرد اقتصادی - دفاعی در 7 محور اصلی: تحقیقات با محوریت­‏های مفهوم کلان اقتصاد دفاع، مفهوم اقتصاد مقاومتی، تطبیق مدل‏­های اقتصادی غربی، اندیشه و سیره پیامبرa، علما و نخبگان، تحریم­‏های اقتصادی و پدافند اقتصادی دسته­بندی شد و الگوی راهبردی - فرهنگیاقتصاد مقاومتی با ملاحظه اقتصادی - دفاعی ‏مبتنی بر اندیشه­‏های مقام معظم رهبری ارائه گردید.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing a Strategic-Cultural Model for Resistance-Economics Considering the Economic-Defense observations based on the Supreme Leader's Thoughts

نویسندگان [English]

  • AbasAli Farzandi Ardakani 1
  • Hossein Safari 2
  • Mir Mahmoud sadat 3
  • Hossein Bazargani 4
1 Assistant Professor, Shahid Mahallati Higher Education Complex, Tehran, Iran
2 Professor, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran
3 MSc. Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran
4 Ph.D Student, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

In this research, we tried by focusing on six economic-cultural concepts, including: 1. Economics of Defense; 2. Quran and Sunnah; 3. The Thoughts of Islamic Revolution Leaders; 4. The Economy Requirements of Iran; 5. Domestic and International Knowledge and Experiences in Operational Concepts of Economy; 6. Iran's Economic-Defense contingencies to collect the dispersed researches on the field of economic resistance to classify them with an economic-defense approach into seven main axes and then to describe each one with a comprehensive framework for macroeconomic concept of defense. In identifying the seven dimensions of research in this area, field and library data analysis has been used. Later, with the focal group approach, received the expert comments and then categorized and eventually presented them as a model. In this research, dispersive researches on the field of resistance economy were classified with an economic-defense approach in seven main axes: research focused on the concept of defense-economics, the concept of resistance economy, the adaptation of Western economic models, the thought of the Prophet, the ulema and elites, economic sanctions and economic defense, and then was presented the strategic-cultural model of economic resistance with some economic-defense observations based on the ideas of the Supreme Leader. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Economics
  • Defense Economics
  • resistance economics
  • Resistance Economics with Economic-Defense Approach
  1. پیغامی، عادل.(1393). «درس گفتارهای اقتصاد مقاومتی». تهران: انتشارات بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق
  2. پیغامی، عادل؛ سمیعی نسب، مصطفی؛ سلیمانی، یاسر. (1394)، مقاوم ‏سازی اقتصادی در ادبیات متعارف ؛ مبادی علمی و نظری (جلد اول: تاب آوری و آسیب ‏پذیری)، تهران: دانشگاه امام صادقb، چاپ اول.
  3. پیغامی، عادل؛ سمیعی نسب، مصطفی؛ سلیمانی، یاسر. (1395)، مقاوم‏ سازی اقتصادی در ادبیات متعارف ؛ مبادی علمی و نظری (جلد دوم: شکنندگی و ضدشکنندگی، همبستگی،پایداری و استحکام اقتصادی)، تهران: دانشگاه امام صادق، چاپ اول.
  4. پیغامی، عادل؛ سمیعی نسب، مصطفی؛ سلیمانی، یاسر.(1395)، مدل مفهومی مقاوم‏سازی اقتصادی مبتنی بر ادبیات متعارف در تطبیق با اندیشه مقام معظم رهبری، تهران: دانشگاه امام صادق، چاپ اول.
  5. پیغامی، عادل؛ سمیعی نسب، مصطفی؛ سلیمانی، یاسر، سید حسین زاده یزدی، سعید.(1394)، تحریم‏های اقتصادی ایران، مبانی، ابعاد و راهکارها، تهران: دانشگاه امام صادق، چاپ اول.
  6. پیغامی، عادل؛ شریف زاده، محمدجواد ؛ سمیعی نسب، مصطفی ؛ سید حسین زاده یزدی، سعید.(1395)، اقتصاد مقاومتی از منظر سیره نبویa، تهران: دانشگاه امام صادق، چاپ اول.
  7. تراب­زاده جهرمی، محمدصادق؛ سیدعلیرضا سجادیه و مصطفی سمیعی نسب (1392). «بررسی ابعاد و مولفه­های اقتصاد مقاومتی جمهوری اسلامی ایران در اندیشه حضرت آیت الله خامنه­ای». مطالعات انقلاب اسلامی، ش32(10)، 46-31.
  8. جعفری، سعید (1392). «دیپلماسی دفاعی در اندیشه‏های دفاعی امام خامنه­‏ای». تهران: دانشگاه صنعتی مالک اشتر.
  9. جلالی، غلامرضا (1394). «پدافند اقتصادی و الزامات آن». تهران: نشر نیلوفران.
  10. حسین­زاده بحرینی، م.ح (1392). «اقتصاد مقاومتی؛ راهکاری برای توسعه». مشکات، ش138 (22)، 159-138.
  11. خسروی وشمگیر، حسن (1388). «آسیب‏شناسی تحولات ساختار جمعیت در ایران با رویکرد امنیت اقتصادی». تهران: مؤسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد.
  12. دانش جعفری، داوود ؛ سمانه کریمی، سمانه (1393). «نفت، برنامه ششم توسعه و اقتصاد مقاومتی». سیاست­های راهبردی و کلان. ش2(8)، 35- 1.
  13. دری نوگورانی، حسین (1392). «اقتصاد دفاع در دوران جدید». تهران: نشر ساقی.
  14. ردادی، علی؛ سید علی محمد نجفی فراشاه و امیرآذرفر (1395). «الگوسازی روابط ساختاری و پیش نیازی مفاهیم سازنده اقتصاد مقاومتی با استفاده از رویکرد ساختاری- تفسیری(ISM) ». تهران: فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، ش 19(2)، 55-31.
  15. روحانی، حسن (1392). «امنیت ملی و نظام اقتصادی ایران». تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، چاپ هفتم.
  16. سبحانی‏فر، محمدجواد (1391). «اندیشه‏های دفاعی فرمانده معظم کل قوا با نگرش بر مکتب دفاعی اسلام». تهران: دانشکده افسری و تربیت پاسداری امام حسین
  17. سلیمانی، یاسر؛ عادل پیغامی (1395). «مؤلفه­های الگوی مقاوم سازی اقتصادی - اجتماعی جمهوری اسلامی ایران». تهران: فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، ش 19(2)، 29-5.
  18. سیف، اله‏مراد (1390). «نقشة راه پیاده‏ سازی سیاست­‏های کلی». تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.
  19. سیف، اله‏مراد (1391). «الگوی پیشنهادی اقتصاد مقاومتی جمهوری اسلامی ایران». آفاق امنیت، ش3(5)، 22-5.
  20. طغیانی، مهدی؛ همکاران (1393). «مقدمه­‏ای بر اقتصاد تحریم». تهران: نشر نیلوفران.
  21. طغیانی، مهدی؛ همکاران (1395). «مبانی نظری دفاع اقتصادی». تهران: نشر نیلوفران.
  22. عبدالمالکی، حجت‏الله (1393). «اقتصاد مقاومتی، درآمدی بر مبانی، سیاست­‏ها و برنامه عمل». تهران:انتشارات بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق
  23. فرزندی اردکانی،عباسعلی؛ میثم یوسفی و مجید عنان پور خیرابادی (1394). «اقتصاد مقاومتی در جمهوری اسلامی ایران: چالش ها و راهبردها ». پژوهش­های معاصر انقلاب اسلامی،ش1(1)، 78-63
  24. قرارگاه پدافند اقتصادی سازمان پدافند غیر عامل (1394). «درآمدی بر پدافند اقتصادی». تهران: نشر نیلوفران.
  25. قرارگاه پدافند اقتصادی سازمان پدافند غیر عامل (1394). «دفاع اقتصادی از منظر حضرت امام خمینیv و مقام معظم رهبری». تهران: نشر نیلوفران.
  26. گروه مطالعاتی امنیت (1387). «نظریه امنیت در جمهوری اسلامی ایران». تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی(داعا).
  27. گروه مطالعاتی دانشگاه عالی دفاع ملی (1393). «الگوی اقتصاد مقاومتی جمهوری اسلامی ایران در برابر تحریم‏­های استکبار جهانی». تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی (داعا).
  28. موسسه تدبیر اقتصاد (1387). «تحریم اقتصادی؛ آثار و پیامدها، سیاست‏­ها و راهکارها». تهران: موسسه تدبیر اقتصاد.
  29. میرمعزی، سیدحسین ( 1380). «اسلام و نظام اقتصادی». فصلنامه اقتصاد اسلامی، ش3(18)، 108-91.
  30. نجفی، موسی (1391). «اندیشه تحریم و خودباوری (تحلیل متون و اسناد تاریخی اقتصاد مقاومتی در تحولات سیاسی ایران». تهران: موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.
  31. هاشمی فشارکی، سیدجواد؛ سمیه پورعبدی (1392). «تهدیدات اقتصادی و اقتصاد مقاومتی». اصفهان: نشر علم آفرین.
  32. هاشمیان فرد، زاهد (1388). «امنیت در اسلام». تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی (داعا).
    1. Peyghami, A. (2014). Resource Economics Lesson. Student Basij Publication of Imam Sadeq University(in Persion)
    2. Peyghami, A., Sami’I Nasab, M., & Soleymani, Y. (2015). Economic Reinforcement in Conventional Literature; Scientific and Theoretical Foundations (Vol. 1: Resilience and Vulnerability). Imam Sadeq University(in Persion)
    3. Peyghami, A., Sami’I Nasab, M., & Soleymani, Y. (2015). Economic Reformation in Standard Literature; Scientific and Theoretical Foundations (Vol. II: Fragility and Contrast, Solidarity, Sustainability, and Economic Strength). Imam Sadeq University(in Persion)
    4. Peyghami, A., Sami’I Nasab, M., & Soleymani, Y. (2015). Conceptual model of economic retrofitting based on conventional literature in accordance with the supreme leader's idea. Imam Sadeq University(in Persion)
    5. Peyghami, A., Sami’I Nasab, M., Soleymani, Y., & Seyed Hosseinzadeh Yazdi, S. (2014). Iran's economic sanctions, foundations, dimensions and solutions. Imam Sadeq University(in Persion)
    6. Peyghami, A., Sharifzadeh, M. J., Sami’I Nasab, M., & Seyed Hosseinzadeh Yazdi, S. (2015). Resistance Economics from the Perspective of the Prophet. Imam Sadeq University(in Persion)
    7. Torabzadeh Jahromi, M. S., Sajadieh, S. A. R., & Sami’I Nasab, M., & Seyed Hosseinzadeh Yazdi, S. (2013). Study of Dimensions and Components of Resistance Economics of the Islamic Republic of Iran in the Perspective of Ayatollah Khamenei. Islamic Revolution Studies, 32(10), 31–46. (in Persion)
    8. Jafari, S.(2012). Defensive Diplomacy in Defensive Thoughts of Imam Khamenei. Malek Ashtar University of Technology (in Persion)
    9. Jalali, Gh. R.(2014). Economic Defense and its Requirements. Niloofaran Publishing.(in Persion)
    10. Hosseinzadeh Bahreyni, M. H.(2013). Resistance Economics; A Way to Develop. Meshkat, 138(22), 138–159.(in Persion)
    11. Khosravi Vashmgir, H.(2009). Pathology of changes in population structure in Iran with economic security approach. Research Institute for Trick in Economics.(in Persion)
    12. Danesh Jafari, D., Karimi, S.(2012). Oil, Sixth Development Plan and Resistance Economics. Strategic and macro policies. 2(8), 1–35.(in Persion)
    13. Dori Nogurani, H.(2012). Defense Economics in the New Age. Saghi Publishing.(in Persion)
    14. Radadi, A., Najafi Farashah, S. A. M., & Azarfar A.(2014). Structural Relations Modeling and Preconditions for Constructive Concepts of Resistance Economics Using ISM. Strategic Studies Basij Quarterly. 19(2), 31–55. (in Persion)
    15. Rohani, H.(2011). National Security and Economic System of Iran. Center for Strategic Research of the Expediency Council. 7th press.(in Persion)
    16. Sobhanifar, M. J.(2011). Defensive thoughts of the supreme commander of the whole power with the attitude towards Islam's defense school. Faculty of Civil Engineering and Imam Hussein Guard.(in Persion)
    17. Soleymani, Y., Peyghami, A., (2015). Components of the socio-economic rehabilitation model of Islamic Republic of Iran. Strategic Studies Basij Quarterly. 19(2), 5–29. (in Persion)
    18. Seif, A. M, (2011). Plan of Implementation of General Policies. National Defense University. 19(2), 5–29. (in Persion)
    19. Seif, A. M, (2011). Components of the socio-economic rehabilitation model of Islamic Republic of Iran. Afaghe Amniat Publishing. 3(5), 5–22.(in Persion)
    20. Toghyani, M., (2014). Introduction to the boycott economy. Niloofaran Publishing.(in Persion)
    21. Toghyani, M., (2016). Theoretical Foundations of Economic Defense. Niloofaran Publishing.(in Persion)
    22. Toghyani M, (2013). Resistance Economics, Income on Foundations, Policies and Program of Action. Student Basij Publication of Imam Sadeq University.(in Persion)
    23. Farzandi Ardakani, A. A., Yusefi, M., Ananpur Kheyrabadi, M,.(2015). Resistance Economics in the Islamic Republic of Iran: Challenges and Strategies. Contemporary Islamic Revolution Research. 1(1), 63–78.(in Persion)
    24. Economic Defense Relief Organization (2014). Income on economic defense. Niloofaran Publishing.(in Persion)
    25. Economic Defense Relief Organization (2013). Economic Defense from the perspective of Imam Khomeini and Supreme Leader. Niloofaran Publishing.(in Persion)
    26. Security Studies Group (2015). The Security Theory in the Islamic Republic of Iran. National Defense University.(in Persion)
    27. Department of Studies, National Defense University (2013). The Islamic Republic of Iran's resistance pattern against global arrogance sanctions. National Defense University.(in Persion)
    28. Institute for Economic Conduct (2008). Economic sanctions; effects and consequences, policies and solutions. Institute for Economic Conduct.(in Persion)
    29. Mir Moezi, S. H., (2001). Islam and the economic system. Islamic Economics Quarterly. 3(18), 91–108.(in Persion)
    30. Najafi M,. S. J, PoorAbdi, S,. (2002). The idea of sanctions and self-confidence (analysis of historical texts and documents of resistance economy in political developments in Iran). Institute for Contemporary History Studies of Iran.(in Persion)
    31. Hashemi Fesharaki, S. J, PoorAbdi, S,. (2003). Economic Threats and Resistance Economics. Isfahan: Elm Afarin Publishing.(in Persion)
    32. Hashemian Fard, Z, (2009). Security in Islam. National Defense University.(in Persion)