فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده گرچه تاکنون محققان به صورت جداگانه به بررسی ویژگی‌های جاهلیت اولی و مدرن پرداخته‌اند، اما کمتر به وجوه تمایز این دو جاهلیت توجه نموده‌اند، ازاین‌رو مقاله حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی می‌کوشد ابعاد، زوایا ووجوه تمایز این دو جاهلیت را به بحث و بررسی بگذارد. نتایج تحقیق حاکی از این است که جاهلیت اوّلی، در ازدحام تعصّب قبیله‌ای و حزبی، زنده به گور کردن دختران، تبرّج و خودآرایی، قمار و غنا و بت‌پرستی مزمن خود را نمایاند. گرچه ریشه‌های پیدایش جاهلیت مدرن متمایز از جاهلیت اولی است، اما در واقع تمام ویژگی‌های جاهلیت اولی را در بطن خود دارد که درگذر زمانه رنگ و لعابی نو یافته‌اند. در حالی‌که با پیروزی انقلاب اسلامی ایران و گسترش حاکمیت دین اسلام در دنیای سکولار امروزی، ضمن بستر سازی حکومت جهانی مهدی(عج) و نحوه آمادگی برای حکومت مصلح جهانی، سایر نسل‌ها را نیز به تلاش و پویایی در تهیه مقدمات ظهور و فراگیر شدن حکومت اسلامی در جهان فراخوانده، تا بدین وسیله ریشه‌های جاهلیت مدرن از بین رفته و مردم جهان در حکومت مهدوی و الهی به سعادت برسند.

چکیده انقلاب یکی از تحولات بزرگ اجتماعی است که آثار آن در تغییر جوامع بسیار تاثیر گذار است. از آنجا که رهبران در فرآیند انقلاب دارای سه نقش ایدئولوگ، بسج گری و بناینگذاری هستند، اما در طول مبارزات در نقش بسیج گری به صورت بارز ظاهر می شوند. امام خمینی (ره) نیز به عنوان رهبر انقلاب اسلامی توانست در هر سه بعد رهبری ایفای نقش کرده و خصوصا در بسیج گروههای مختلف فکری بصورت چشمگیری در صحنه مبارزات ظاهر گردید. هدف اصلی این پژوهش شناخت نقش رهبری امام(ره) در بسیج گروهها است و در این تحقیق از روش تحلیل اسنادی و ابزار فیش برداری از کتب، مقالات، اسناد رسمی استفاده شده است. همچنین در این مقاله با توجه به نظریات اریک هافر به عنوان نظریه پرداز بینابین در مورد نقش رهبری بسیج گری استفاده شده است. بنابراین یافته ها نشان از آن دارد که امام (ره) با برخورداری از جایگاه مرجعیت دینی و قدرت الهی در نقش رهبری انقلاب ظاهر شدند و بر این اساس بینش اسلامی و معیارهای سیاسی خاص بدون خشونت گروه های مختلف فکری را حول محور مکتب اسلام بسیج کردند و چهره بسیج عمومی گسترده ای را به نمایش گذاشته است.

چکیده  



هر انقلابی در معرض آسیب‌ها و انحرافات فرهنگی است که ممکن است در مسیر حرکت آن خلل وارد کند. از این‌رو، چالش و دغدغه اصلی همه تحولات بزرگ انقلاب‌ها، صیانت از جهت‌گیری‌های غلط فرهنگی آنهاست. برای ارزیابی و تحلیل حرکت انقلاب اسلامی و جلوگیری از انحراف، باید به شاخص‌ها اساسی فرهنگ انقلاب اسلامی توجه شود و حرکت انقلاب اسلامی با آنها سنجیده شود و پس از آن، انقلاب اسلامی در ابعاد مختلف، آسیب‌شناسی شود و کانون های آسیب، شناسایی، ترمیم و اصلاح شوند.
بنابراین پرسش این پژوهش عبارت‌است از اینکه «شاخص‌های فرهنگ در انقلاب اسلامی چیست؟». نوع پژوهش کاربردی و برای بررسی این موضوع از روش توصیفی – تحلیلی جهت تعیین و تبیین شاخص‌های فرهنگ انقلاب اسلامی استفاده شده است.
بر اساس نتایج به‌دست آمده از این پژوهش الگـویی بـرای طبقه‌بندی شاخص‌های فرهنگی در سه سطح شاخص‌های استراتژیک، شاخص‌های هدف(بعد) و شاخص‌های عملیاتی(مولفه) پیشنهاد شد که هر سطح دارای مؤلفـه‌هـای هماهنـگ و شـاخص‌هـای مناسب خود است. البته این الگو در هـر سـطح انقسـام بـه اجـزای خردتر و ارتباط آنها مشخص گردیده است.

چکیده قوانین اساسی به عنوان متون مرجع همواره در معرض «خوانش»، «تفسیر» و «بازنگری» هستند.  اهمیت اساسی این موضوع در آن است که «ضعف» یا «قوت» این دسته از قوانین مادر، مستقیماً  از طریق نهادسازی به حوزه اجتماعی و جامعه، منتقل می‌شود. مقاله حاضر از چنین منظری و در عطف توجه به ویژگی‌های منحصربفرد، ظرفیت درونزای قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به واکاوی «ادبیات و مفاهیمِ» قانون اساسی پرداخته و از این طریق به لغزشگاه‌ها و نیازمندی‌های آن جهت بازخوانی‌های دینی، ابعاد و موضوعیتِ تازه‌ای بخشیده است.
 اهمیت این مطالعه، علاوه بر ذکر مصادیق بازنگری، در چارچوبی است که به مثابه یک سازمان مفهومیِ روشمند، امکان مطالعات دقیق در ابعاد مختلف را فراهم ساخته و ضرورت‌های حقوقیِ ناشی از آن را یادآوری می‌کند. همچنین نتایج حاصل از این مطالعه چندوجهی، نشان می‌دهد که افزون بر وجود «مفاهیم مبهم و التقاطی»، قانون اساسی از حیث «ادبیات» هم  ناسازگاری‌هایی دارد که ابعاد مهم آن، تنها با «خوانش دینی»، قابل تشخیص است. این اثر با نگاه آینده‌پژوهانه، راهبرد اصلی بازنگری را معطوف به تقویت خوانش اسلامی تعریف کرده و در چنین چارچوبی، بازخوانی و اصلاح را پیگیری می‌کند.