فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده هدف اصلی پژوهش حاضر تدوین راهبردهای بازدارندگی رسانه‌ای جمهوری اسلامی ایران در شبکه‌های اجتماعی است. بازدارندگی مفهومی است که اغلب در حوزه‌های استراتژی نظامی، جرم‌شناسی و روابط بین‌الملل به کار می‌رود.در چارچوب استراتژی نظامی، بازدارندگی با هدف جلوگیری از شروع تجاوز نظامی توسط دشمن از طریق متقاعد کردن آن‌ها به اینکه هزینه‌ها یا پیامدهای چنین اقدامی بیشتر از منافع احتمالی است، جلوگیری می‌کند. بازدارندگی رسانه‌ای نقش راهبردی در تأمین امنیت سایبری جمهوری اسلامی ایران ایفا می‌کند. به سبب نوپدید بودن شبکه‌های اجتماعی در ایران، برای جمهوری اسلامی ایران، نحوه مواجهه و داشتن برنامه به‌منظور حکمرانی مطلوب بسیار حائز اهمیت است. روش بکار رفته در این پژوهش، روش کیفی و از نوع تحلیل اسنادی است. مقاله حاضر به دنبال پاسخ به این سؤال است که راهبردهای بازدارندگی رسانه‌ای جمهوری اسلامی ایران در شبکه‌های اجتماعی چیست؟ در این راستا یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که راهبردهای بازدارندگی رسانه‌ای جمهوری اسلامی ایران در شبکه‌های اجتماعی بایستی مواردی همچون اقدامات دفاعی، قابلیت‌های تهاجمی، وضعیت‌های بازدارندگی، تلاش‌های تاب‌آوری، ابتکارات همکاری بین‌المللی، تمرین‌ها و شبیه‌سازی، برنامه ظرفیت ساز و طرح‌های همکاری بین‌المللی باشد.

چکیده پژوهش زیر در مقام تطبیق تئوری پنجره شکسته بر مناسبات سیاسی حاکم بر نمایندگان مجلس شورای اسلامی، صورت پذیرفته است. از این رو در بخش نخست، به شرح و تفصیل تئوری پنجره شکسته پرداخته و در گام دوم، با تحلیل محتوای کیفی بیانات مقام معظم رهبری، پنجره های شکسته موجود در مراحل انتخاب و اشتغال نمایندگان مجلس شورای اسلامی را معرفی و شناسایی می کند. نتایج پژوهش حاضر نشان داد برابر با تحلیل محتوای کیفی بیانات مقام معظم رهبری، ارائه وعده های غیر واقعی،وابستگی به کانون های قدرت و ثروت، ریخت و پاش ها و صرف پول های کثیف انتخاباتی در حوزه های انتخابی نمایندگان و اثر پذیری از جو، دوقطبی شدن، سبقت طرح ها بر لوایح، و رقابت پنداری با دیگر قوا، از مهمترین پنجره های شکسته حاکم برمناسبات سیاسی نمایندگان مجلس شورای اسلامی هستند که می توانند به بحران آفرینی درنظام سیاسی بینجامد.
ترکیب رویکرد واقع گرایی در کنار آرمان گرایی، انجام امر به معروف و نهی از منکر در سطح کارگزاران در کنار بهره گیری از مکانیزم های کنترل رسمی، همچون اصلاح قوانین انتخاباتی، می توانند در کاهش پنجره های شکسته و پایداری نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران موثر باشند

چکیده «آموزه­های اسلامی رهبری را به عنوان رکن جامعه اسلامی معرفی می­کنند و به امت اسلامی دستور می­دهند که در بحران­ها به رهبری رجوع کرده و از توطئه دشمنان در امان بمانند. چندین دهه تجربه جمهوری اسلامی هم نقش امام خمینی و مقام معظم رهبری در مدیریت بحران­ها را به خوبی اثبات کرده است. همین امر موجب شده است دشمنان در صدد تضعیف قدرت نرم رهبری انقلاباسلامی برآمده و سعی کنند در اعتماد عمومی و مقبولیت ایشان تردید و میان ایشان وامت اسلامی فاصله ایجاد کنند. حال این سوال پیش می­آید که وقتی دشمنان منزلت رهبری را هدف قرار داده و قدرت او برای کنترل و مدیریت بحران­ها را تضعیف می­کنند مردم چه تکلیفی دارند؟ به عبارت دیگر دفاع از جایگاه رهبر بر عهده کیست و با چه شیوه­ای باید از آن دفاع شود؟ پژوهش حاضر روش­هایی را که امروزه دشمنان برای تضعیف قدرت نرم رهبری اسلامی به کار می­برند با شیوه­هایی که دشمنان علیه انبیا به کار برده­اند و در قرآن به آنها اشاره شده است مقایسه کرده و در نهایت نتیجه گرفت که شیوه­های دشمنان علیه رهبران الهی از زمان­های دور تاکنون در چارچوب­های مشابهی قرار دارند. بر این اساس در پژوهش حاضر برای مقابله با توطئه تضعیف قدرت نرم رهبری، راهکارهایی را که قرآن برای دفاع از انبیا به کاربرده است مورد توجه قرار گرفتند. در نهایت این نتیجه به دست آمد که اولا بر اساس شیوه قرآنی تضعیف رهبری در هیچ شرایطی نباید بی­پاسخ بماند و امت اسلامی مکلف به دفاع از جایگاه رهبری هستند، ثانیاً راهکارهای قرآنی مقابله با تضعیف قدرت نرم رهبری از ملاک واحدی تبعیت نمی­کند، بلکه سبک قرآنی اقتضا می­کند که در گام اول روش دشمن شناسایی و تحلیل شود و سپس شیوه­ای هوشمندانه که با توطئه دشمن متناسب است برای دفاع از رهبری اتخاذ شود».

چکیده انقلاب اسلامی ایران با محوریت دین در قرن بیستم با شکل و محتوای متفاوتی نسبت به سایر انقلاب های جهانی به وقوع پیوست و شاخص‌های گوناگونی از قدرت نرم با وقوع انقلاب اسلامی ایجاد شد که منشا تحولات اساسی در سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی شد. در طی سال‌های اخیر، مقوله جهاد تبیین به عنوان یک عنصر نوظهور همانند سایر عناصر، نقش موثری در تولید و تقویت قدرت نرم انقلاب اسلامی داشته است. مقاله حاضر با هدف تحلیل نقش جهاد تبیین در تقویت قدرت نرم انقلاب اسلامی درصدد است تا نقش و جایگاه جهاد تبیین را شناسایی و ابعاد و زوایای آن را مشخص کند. براین اساس با روش توصیفی – تحلیلی به نقش و جایگاه جهاد تبیین در قدرت نرم انقلاب اسلامی پرداخته می‌شود. سؤال اصلی بدین صورت است که جهاد تبیین چه نقشی در تقویت قدرت نرم انقلاب اسلامی دارد؟ یافته های پژوهش نشان داد کــه جهاد تبیین با تقویت گفتمان سیاسی اسلام، تفوق وفاق ملی، تقویت عدالت خواهی، تعالی گفتمان اسلام سیاسی و جذاب سازی فرهنگ اسلامی، نقش موثری در قدرت نرم انقلاب اسلامی دارد. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که جهاد تبیین به عنوان یک مولفه کلیدی و بی‌نظیر، نقشی اساسی در تقویت قدرت نرم انقلاب اسلامی دارد.

چکیده با توجه با اینکه تحقق عدالت، از مطالبات اصلی رهبر انقلاب در بیانیه گام دوم انقلاب است، بررسی مستندات قرآنی و روایی آن در بیانات مقام معظم رهبری، ضرورت دارد. هدف از پژوهش مستندات قرآنی و روایی این مسأله، ایجاد انگیزه برای اقامه عدالت در جامعه و عمل به منویات مقام معظم رهبری است. سؤال اصلی نوشتار حاضر این است که مستندات قرآنی و روایی بیانات مقام معظم رهبری«دامت برکاته» درباره تحقق عدالت در ابعاد سیاسی و اجتماعی چیست؟ با روش تحلیلی – استنتاجی از کلمات رهبر انقلاب، می توان گفت: اسلام سازنده عدالت و عدالت مطلق، پرتو اسلام است و تحقق کامل عدالت بر اساس اندیشه سیاسی اسلام به وجود می یابد؛ از جمله یافته های تحقیق و مستندات بُعد سیاسی عدالت، خطبه ی(126) نهج البلاغه است:«از من تقاضا می‌کنید که پیروزی و موفقیت در سیاست را به قیمت ستمگری و پایمال کردن حق مردم ضعیف به دست آورم!؟ و از جمله مستندات بُعد اجتماعی عدالت، آیه ی( 90) سوره نحل است:«قطعاً خداوند به اجراى عدالت و نیکى امر مى‌کند». بر اساس این پژوهش، سیاست اسلامی به دنبال تحقق ابعاد مختلف عدالت و رساندن انسان ها به حیات طیبه است و نگرشی مبتنی بر عقلانیت، فطرت دارد بر حفظ حقوق و کرامت انسانی، تأکید دارد تا زمینه نجات انسان را فراهم کند. حاکمیت مشروع الهی نیز به عنوان راهکاری برای اجرای عدالت اسلامی و حل معضلات مادی و معنوی، انسانهاست و تحقق این مهم، در جامعه توحیدی امکان پذیر است.

چکیده جمعیت فدائیان اسلام یکی از مهم‌ترین گروه‌های سیاسی در دهه 20 و 30 و از تاثیرگذارترین گروه‌های سیاسی ایران معاصر است. این گروه مهم‌ترین سازمان سیاسی- مذهبی آن عصر بوده است. از آنجا که هر کنشی از اندیشه‌ای نشئت می‌گیرد، این پژوهش با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی، تعریف لئو اشتراوس از اندیشه سیاسی و نظریه تئوری ادواری جنبش‌های اسلامی هرایر دکمجیان، سعی بر توضیح اندیشه سیاسی این جمعیت و پیدا کردن علل پیدایش آن دارد. بنابراین طرز تلقی این جمعیت درباره سیاست و حکومت مانند اعدام انقلابی به مثابه دفاع، ترساندن دشمنان، تاکید بر کارگزار به جای ساختار، اسلامگرایی، سوسیالیسم اسلامی، نظام تعلیم و تربیت دینی، اصلاح نهاد دین، مخالفت با مشروبات الکلی، انطباق اسلام با دولت مدرن، عدالت‌گرایی و کمک به محرومین، اتحاد مسلمین، آرمانشهر اسلامی و مبارزه با کمونیسم بررسی شده و بحران‌هایی که موجب پیدایی اندیشه سیاسی فدائیان اسلام شده است، بیان می‌شود که مهم‌ترین آن، بحران هویت ناشی از سیاست‌های پهلوی اول و مهمتر از همه، پدیده کسروی است.

چکیده یکی از نسخه­ های راهبردی جمهوری اسلامی ایران برای داشتن نظامی توانمند و پویا، «استحکام ساخت درونی قدرت ملی» می­باشد که برآمده از تجربیات انقلاب اسلامی و آموزه­های دینی می­باشد. این رویکرد بومی نسبت به قدرت، به معنای استحکام بنیان­های فرهنگی، سیاسی و اقتصادی به همراه تقویت استخوان­بندی تشکیلاتی نظام جمهوری اسلامی ایران می­باشد. با توجه به اهمیت قدرتمندی جمهوری اسلامی ایران برای دست-یابی به اهداف داخلی و خارجی، مقاله حاضر سعی دارد با بهره­ گیری از روش تحلیلی - توصیفی به این سوال پاسخ دهد که؛ ترکیب استحکام ساخت قدرت ملی جمهوری اسلامی ایران دارای چه بار مفهومی و معنایی ای می­باشد؟ به همین منظور، بعد از بررسی مفاهیم کلیدی این اصلاح راهبردی، از چارچوب نظری ساخت درونی (نظریه آرایش درونی باطنی و ظاهری) برای تبیین استحکام ساخت درونی قدرت ملی بهره گرفته شده است. یافته­ ها نشان می­دهند که استحکام ساخت قدرت ناظر بر؛ ظرفیت­های درونی و ملی یک نظام ملی، مقاومت درونی در برابر تغییرات مختلف بیرونی، قدرت درونی ملت، عزم و اراده جدی ملت، آرمان­های جمهوری اسلامی و اقتدار همه جانبه و درونزا می-باشد که دستاورد آن، آبادانی مادی و معنوی جامعه ایرانی خواهد بود.
 
 

چکیده عدالت سازمانی به‌عنوان یکی از عوامل کلیدی در ارتقای سلامت و کارآمدی سازمان‌ها مطرح است و نقش مهمی در بهبود رفتارهای کارکنان و رضایت شغلی ایفا می‌کند. با توجه به اهمیت عدالت در نظام اسلامی و تأثیر آن بر مشارکت شغلی، پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر عدالت سازمانی بر مشارکت شغلی کارکنان شرکت آب منطقه‌ای اصفهان انجام شده است. این مطالعه از نوع کاربردی و توصیفی-پیمایشی بوده و جامعه آماری آن شامل کارکنان این شرکت است که با نمونه‌گیری تصادفی 253 نفر انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد شیمامورا و همکاران (2021) جمع‌آوری شد که روایی آن از طریق نظر خبرگان و روش‌های روایی همگرا و واگرا و پایایی آن با ضرایب آلفای کرونباخ، بارهای عاملی و پایایی ترکیبی تأیید گردید. تحلیل داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار Smart PLS 3 انجام شد. یافته‌ها نشان داد که ابعاد عدالت سازمانی (توزیعی، رویه‌ای و تعاملی) تأثیر مثبت و معناداری بر رفتار شهروندی سازمانی و رضایت شغلی دارند. همچنین رفتار شهروندی سازمانی به‌طور مثبت و معنادار بر رضایت شغلی و مشارکت شغلی تأثیرگذار بود. رضایت شغلی نیز تأثیر مثبت و معناداری بر مشارکت شغلی کارکنان داشت. علاوه بر این، عدالت سازمانی از طریق میانجی‌گری رفتار شهروندی سازمانی بر رضایت شغلی و رفتار شهروندی سازمانی نیز از طریق میانجی‌گری رضایت شغلی بر مشارکت شغلی اثر مثبت و معناداری داشت. این نتایج بر اهمیت توسعه عدالت سازمانی و تقویت رفتار شهروندی سازمانی برای افزایش رضایت و مشارکت کارکنان تاکید می‌کند.

چکیده چکیده
انقلاب اسلامی ایران به‌عنوان یک انقلاب برخاسته از فرهنگ دینی با تکیه‌ بر معنویت به‌مثابه قدرت نرم توانست به پیروزی برسد و جمهوری اسلامی را تثبیت کند؛ معنویت، مؤلفه‌ای است که در بیانیه گام دوم نیز به‌عنوان یکی از محورهای اصلی این سند راهبردی موردتوجه قرارگرفته است؛ ازاین‌رو ضرورت دارد جایگاه معنویت در قدرت نرم انقلاب اسلامی مورد بازخوانی قرارگرفته و به مسائلی نظیر « نقش و کارکرد معنویت در ارتقاء قدرت نرم انقلاب اسلامی، شاخصه‌های معنویت دینی و انقلابی، ویژگی گفتمان‌های رقیب نسبت به گفتمان معنوی انقلاب اسلامی، و نقش اساسی عنصر معنویت در افزایش قدرت نرم انقلاب اسلامی در سطح داخلی و بین‌المللی» توجه گردد. در پژوهش حاضر توجه به شاخص‌های معنویت موردنظر بیانیه گام دوم مثل ارزش‌های معنوی اخلاص، ایثار، توکّل، ایمان و عقلانیت مطرح‌شده که در گفتمان رقیب یعنی معنویت‌های نوظهور دیده نمی‌شود و بلکه آن‌ها با به انزوا کشاندن اعضا، فرقه‌گرایی غیرعقلانی و تکثرگرایی افراطی فرقه‌ها و با استفاده از نمادگرایی به دنبال پر کردن خلأ معنوی انسان عصر مدرنیته بوده‌اند که تبیین گفتمان معنوی انقلاب اسلامی برای افکار عمومی راه مقابله با چالش‌ها و مخاطراتی است که جریان‌های نوپدید برای معنویت اصیل انقلابی ایجاد می‌کنند.
کلیدواژه : گفتمان معنوی ، قدرت نرم، بیانیه گام دوم، شاخص‌های معنویت، گفتمان رقیب.

چکیده چگونگی بومی‌سازی مفاهیم مدرن سیاسی توسط امام خمینی+ سؤال اصلی مقاله حاضر است. روش تحقیق گراندد تئوری‌، روشی جدید در علوم سیاسی است. این روش با یک سؤال آغاز می‌شود و طی مراحلی چندگانه، پاسخ سؤال را عرضه می‌کند. نگارنده درصدد است برای اولین بار، رویکرد امام خمینی+ به سنت و مدرنیسم را بر مبنای یک روش جدید نه به صورت توصیفی بلکه به شکل تبیینی، مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. برآیند کار(یافته)، عرضه یک مدل یا تئوری جدید است که نشان از رویکرد تداوم سنت در صورت و سیرت، در روش امام خمینی+ دارد. حوزه تحقیق، مجموعه بیانات امام خمینی+ از سال 1323تا سال 1368است که در این حوزه، تنها نمونه‌ای از مفاهیم سنتی و مدرن استفاده‌شده، مورد مطالعه قرار گرفته است.

چکیده پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش هستی‌شناسی سیاسی در فرآیند آینده‌سازی تمدنی از منظر گفتمان انقلاب اسلامی انجام شده که چارچوبی تلفیقی برای فهم و تحقق فعل آینده‌ساز در فلسفه سیاسی معاصر ارائه می‌کند. ساختار نظری پژوهش بر سه سطح گفتمان، هستی‌شناسی و آینده‌سازی استوار است؛ در سطح نخست، با کاربست تحلیل گفتمان لاکلائو و موفه بر اندیشه‌ها و بیانات امام خمینی(ره)، آیت‌الله خامنه‌ای و بیانیه گام دوم، "اسلام ناب محمدی(ص)" به عنوان دال مرکزی و کانون معناساز گفتمان شناسایی گردید؛ گفتمانی که از طریق زنجیره‌های هم‌ارزی و تمایز، در مقابل گفتمان‌های رقیب، مفاهیمی چون انسان، عدالت، استقلال و پیشرفت را در افق الهی بازتعریف می‌کند. در سطح دوم با استفاده از هستی‌شناسی سیاسی مارچارت، امر سیاسی به مثابه عرصه خودآگاهی هستی جمعی تبیین گردید؛ جایی که کنش سیاسی فراتر از رقابت قدرت، فرآیند آشکارسازی بودن جمعی و حضور امت، و همچنین گذر از تفکر انقلابی به هستی انقلابی است. در سطح سوم براساس رویکرد آینده‌پژوهی هنجاری میلر و پولی، آینده‌سازی تمدنی به مثابه تحقق اراده الهی در کنش انسانی و اجتماعی نمایان گردید. دستاورد نهایی پژوهش، الگویی سه سطحی است که با پیوند منطقی معنا، وجود و آینده، مبنایی برای ایجاد نظری تمدن نوین اسلامی فراهم می‌آورد.

چکیده انقلاب اسلامی ایران را می‌توان نمونه بارز و بدیهی انقلاب‌های مانا به شمار آورد؛ چراکه ثبات در انقلاب ایران با گذشت زمان، ارتقا یافته و حمایت مردمی نیز در هر دوره‌ای به فراخور شرایط و بستر سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بازتعریف می‌شود. این پژوهش در نظر دارد که چرایی مانایی انقلاب ایران را مورد بررسی قرار داده و نشان دهد که جامعیت گفتمان انقلاب اسلامی ایران که دستگاه معرفتی نیروهای اجتماعی را مبتنی بر رضایت و اقناع درونی شکل می‌دهد، عامل اصلی پویایی و ماندگاری انقلاب ایران به شمار می‌آید.

چکیده پیشرفت علم و فنّاوری در جمهوری اسلامی ایران، به ویژه در دو دهۀ اخیر، که به اذعان نمایه‌ها و سازمان‌های بین‌المللی، جهشی چشم‌گیر داشته ، بدون شک مرهون رویکرد حمایت‌گرایانۀ رهبر معظّم انقلاب از این حوزه بوده است. لیکن چالش‌هایی به ویژه در اجرای سیاست‌های کلی وجود دارد که حل آن‌ها می‌تواند بر شتاب و سرعت پیشرفت علم و فنّاوری در کشور منجر شود. هدف این پژوهش تبیینِ الزامات اجرایی سیاست‌های کلی علم و فنّاوری ابلاغ شده توسط رهبر معظّم انقلاب است. بدین منظور برای تبیین الزامات اجرایی از چارچوب خسروی و طاهری (1402) استفاده شده است. بر این اساس ماتریسِ «سیاست‌های کلی علم و فنّاوری- الزامات اجرایی»، به عنوان چارچوب نظریِ این پژوهش تشکیل شد. سپس نمونه‌ای از خبرگان موضوع به روش هدفمند انتخاب و به کمکِ آزمون تی تک نمونه‌ای و آزمون فریدمن، با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس، الزامات اجرایی سیاست‌های کلی علم و فنّاوری احصا شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد بیشترین چالش اجرایی در بین سیاست‌های کلی علم و فنّاوری، در سیاستِ «بهینه‌سازی عملکرد و نظام آموزشی و تحقیقاتی کشور به منظور دستیابی به اهداف سند چشم‌انداز و شکوفایی علمی» وجود دارد. همچنین شناسایی و تدوین الزامات اجرایی برای «اجرا پذیر کردن سیاست‌های کلی علم و فنّاوری»، با تأکید بر فراهم کردن بستر و زمینۀ پیاده‌سازی سیاست‌ها، از منظر صاحب‌نظران در اولویت نخستِ الزامات اجرایی قرار دارد. این پژوهش می‌تواند چراغ راهی فراروی سیاست‌گذاران و مجریان سیاست‌های علم و فنّاوری، به منظور افزایش اثربخشی و کارایی سیاست‌ها مهیا کند.

چکیده روز ۱۷ دی‌ماه سال ۱۳۵۶، مقاله‌ای تحت عنوان «ایران و استعمار سرخ و سیاه» به قلم مستعار احمد رشیدی مطلق در روزنامه اطلاعات به چاپ رسید. این مقاله در سراسر ایران بازتابی گسترده داشت اما با گسترش اعتراضات قم پیآمد آن به‌طور فوری جلوه‌گر شد و با گسترده شدن اعتراضات تعداد کشتگان افزایش یافت. این جستار درصدد است با عنایت به نظریه کورپی و عملکرد محمدرضا شاه در مواجهه با بحران به واکاوی ماهیت مقاله و دلایل و پیآمدهای انتشار آن بپردازد. یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد مقاله 17 دی هم چون جرقهای در دل روزهای پر خفقان و مملو از سرکوب، منجر به اتحاد نیروهای اپوزیسیون با تمسک به ایدئولوژی مذهبی شد و نقطه عطفی جهت مبارزات میدانی گردید. در این میان آنچه حائز اهمیت است روش غیرهوشمندانه رژیم برای مواجهه با مخالفان بود که درنهایت در بستر چنین حوادثی جرقههای انقلاب شکل گرفت.
واژگان کلیدی: محمدرضا شاه، امام خمینی (ره)، مقاله 17 دی، قم، تبریز.

چکیده در سالهای اخیر مقام معظم رهبری از عبارت جهاد تبیین در مقابل جریان تحریف استفاده بیشتری می‌کنند تا جایی که برای شکست تحریف باید از تبیین استفاده نماییم، جهاد تبیین در کلام رهبر معظم انقلاب به معنای آغاز تحولی بنیادین و متمایز از حرکت‌های قبل است و این تحول باید از جهت «کمیت و مقدار» و «کیفیت و شیوه» مورد توجه باشد. جهاد تبیین اقدامی جهادی با مسیر و روشی مشخص است، زیرا تبیین به معنای بیان حقایق می باشد و در این برهه نباید به روال سابق عمل کرد و باید بصورت جهادی و انقلابی در مسیر کشف حقایق در مقابل ابهام‌آفرینی‌های دشمنان گام برداشت ، اگر جهاد در کنار تبیین قرار گیرد به معنای یک تلاش مستمر و پرانگیزه، برای بیان حقایق و آرمان‌های بزرگ انقلاب برای ایجاد تمدن نوین اسلامی خواهد بود. یکی دیگر از مطالب پرتکرار رهبری انقلاب فضای مجازی بوده که با توجه به فضای فعلی جامعه جهانی و جمهوری اسلامی ایران، با شکل متفاوتی از «سلطه و کنترل جهانی» از سوی غول‌های رسانه‌ای مواجهیم که به دنبال تسخیر چشم‌ها، گوش‌ها و افکار میلیون‌ها بیننده، شنونده و خواننده هستند و لذا با پدیده ای بنام استعمار مجازی روبرو می باشیم، حربه جدیدی که رهبرانقلاب نیز از آن به دیکتاتوری رسانه‌ای، تعبیر کردند. پژوهشگران در این تحقیق سعی دارند با شیوه توصیفی تحلیلی مخاطب را با این شکل جدید سلطه آگاه نمایند و آن را در با ابزار جهاد تبیین بررسی نمایند.

چکیده با تغییر و تحولات عمیق در حوزه‌های ارتباطات و تعاملات انسان‌ها، سرمایة اجتماعی (اعتماد و تعامل مردم با مردم، مردم با دولت، دولت با مردم و...) به‌عنوان مؤلفه‌ای مؤثر و برجسته در زیستمان سیاسی ـ اجتماعی شهروندان مطرح شد. درهمین چارچوب در الگوی حکمرانی جمهوری اسلامی ایران، سرمایه اجتماعی و قدرت نرم، نقشی کلیدی و محوری داشته است؛ به‌طوری‌که قریب به‌اتفاق اندیشمندان و تحلیلگران داخلی و خارجی علل وقوع انقلاب اسلامی، استمرار و تثبیت اهداف و عبور از بحران‌های مختلف (سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی) پس از انقلاب را به همین امر نسبت دادهاند. جنگ ترکیبی و شناختی ازجمله تاکتیک‌هایی است که با هدف تضعیف سرمایه‌ی اجتماعی و در استمرار راهبرد‌های فرهنگی ـ سیاسی نظام سلطه علیه جمهوری اسلامی ایران در پروپاگاندای و فضاسازی رسانه‌ای آنها مطرح‌شده است.
در بررسی مسئله و جمع‌آوری داده‌ها علاوه‌بر استفاده از منابع کتابخانه‌ای، اسنادی و فضای مجازی از مصاحبة عمیق با نخبگان و افراد صاحبنظر (رسانه‌ای، سیاسی، دانشگاهی و...) نیز بهرهگیری شد. پس از جمع‌آوری داده‌های مفهومی و کدگذاری محورهای مختلف، در نفر هشتم اشباع نظری حاصل شد. یافته‌های پژوهش با روش کیفی و استراتژی گرنددتئوری حاکی از آن بود که مؤلفه‌های رسانه‌ای (فضاسازی رسانه‌ای، شبهات سیاسی ـ مذهبی و...)، اقتصادی (التهابات اقتصادی، وضعیت معیشتی ـ رفاهی، اشتغال و...)، سیاسی (فضای باز سیاسی، مطالبهگری، حکمرانی خوب، شایسته‌سالاری و...، فرهنگی ـ اجتماعی (ذائقه‌سنجی، سبک زندگی، کارآمدی نهادهای فرهنگی ـ تربیتی و...)، روان‌شناختی (احساس محرومیت و تبعیض، مختصات دوران جوانی)، نقش مستقیم و غیرمستقیم در تقویت یا تضعیف سرمایه اجتماعی دارند؛ ضروری است با نگاهی میان‌رشته‌ای و جامع، راهبردها و راهکارهای عملیاتی مناسبی طراحی و تدوین شود.

چکیده از آغاز بحران سوریه، بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای به‌دلیل موقعیت ژئوپولتیک و ژئواستراتژیک این کشور رویکردهای متنوعی اتخاذ کرده‌اند. در این میدان، رقابت میان ترکیه و عربستان که هر دو در مقاطعی از سقوطِ بشار اسد حمایت می‌کردند، به‌سرعت به شکلی از تقابل راهبردی تبدیل شد که پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم مهمی برای منافع و امنیت ملی ایران داشت. ایران، که بقای رژیم اسد و تداوم خطوط لجستیکی‌اش به لبنان و حزب‌الله را بخشی از «عمق استراتژیک» خود می‌داند، در برابر موج حمایت‌های ترکیه و سعودی از گروه‌های مختلف سیاسی ــ ایدئولوژیکِ مخالف، سیاستی مبتنی‌بر تثبیت حضور نظامی، دیپلوماسی منطقه‌ای و تقویت شبکه‌های نیابتی دنبال کرد. تقابل آنکارا و ریاض در سوریه نه‌تنها به تفرق و رقابت میان اپوزیسیون انجامید، بلکه موقعیت ژئوپلیتیک ایران را از منظر دسترسی لجستیکی، نفوذ در سومالیِ منطقه‌ای و هزینهٔ سیاسی ــ اقتصادی برای تهران تحت فشار قرار داد؛ در نتیجه تهران ناگزیر به بازتعریف ابزارهای خود (نظامی، سیاسی و نرم) برای حفظ جایگاه راهبردی‌اش در محور مقاومت شد. تحلیل حاضر با تمرکز بر پیامدهای سیاسی، امنیتی و دیپلماتیک این رقابت، نشان می‌دهد که تقابل عربستان و ترکیه کارکردی دوگانه برای ایران داشته است: از یک‌سو تهدیدی برای پیوستگی جبهه‌های نفوذ و از سوی دیگر فرصت‌هایی برای مانور دیپلماتیک و موازنه‌سازی منطقه‌ای

چکیده هدف پژوهش حاضرطراحی مدل خط‌مشی گذاری فرهنگی مبتنی برمشارکت حلقه‌های میانی (مطالعه ای در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) در سال 1402 بود.در بخش کیفی با استفاده از روش فراترکیب به شناسایی مؤلفه ها و شاخص ها پرداختیم. تعداد نمونه آماری در این تحقیق عبارت بود از 174 مقاله علمی که از سایت های معتبر داخلی و خارجی انتخاب شدند و نمونه ای به تعداد 74 مقاله به روش سندلوسکی و باروسو انتخاب شدند و با استفاده از گروه کانونی و روش کسپ ارزش حیاتی مقالات معلوم ومولفه ها و شاخص ها تعیین شدند . سپس برای غربالگری با استفاده از روش دلفی از بین جامعه آماری، نمایند گان مجلس ،کمیسیون فرهنگی مجلس، اساتید دانشگاه ومسئولین و متولیان فرهنگ و ارشاد اسلامی تعداد 18 نفر به روش هدفمند در دسترس انتخاب شدند . روش دلفی در دو دور اجرا شد و مولفه ها و شاخص ها جرح و تعدیل شدند . در بخش کمی با استفاده از مدل سازی ساختاری و تفسیری و با استفاده از گروه کانونی به طراحی مدل پرداختیم و علاوه بر سطح بندی مولفه ها نوع مولفه ها نیز معلوم گردید . نتایج شناسایی شاخص ها و مولفه ها در بخش کیفی نشان داد که ، عوامل سیاسی،چابکی خط مشی ها در حوزه تحول فرهنگی،عوامل جغرافیایی،امکانات و موقعیت ،کارکرد های خاص حلقه های میانی ،راهبردهای فرهنگی ،تهدیدات خط مشی فرهنگی،محیط بیرونی عوامل فنی ،سیاستهای کلی دولت ،حلقه های میانی در عرصه فرهنگ،تاثیر پذیری فرهنگ از خط مشی،سرمایه نیروی انسانی،انواع حلقه های میانی و... کارکردهای عام حلقه های میانی درفراترکیب شناسایی شدندو از طریق روش دلفی غربال گری شدند و در نهایت به کمک روش مدلسازی ساختاری تفسیری سطوح هرکدام از متغییر ها معرفی شد.

چکیده پویایی حیات سیاسی نظام اجتماعی بدون کاربست جریان‌های سیاسی امکان‌پذیر نیست؛ اما ضرورت بکار گیری آن‌ها بدون بهره‌مندی از انتظام فکری، بستر ناهنجاری‌ها و آشفتگی اجتماعی را سبب می‌گردد. مقوله انتظار به عنوان نظریه‌ای برای برون‌رفت از بی‌نظمی‌های سیاسی در محیط اجتماع، توانایی ارائه عناصری جهت ساماندهی به رفتار سیاسی جریان‌های سیاسی را داراست. به این دلیل در این پژوهش با امعان نظر به بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، مؤلفه‌های کارایی جریان‌های سیاسی نظام جمهوری اسلامی از فرهنگ انتظار استخراج می‌شود. یافته‌های تحقیق گویای آن است که مقوله انتظار در حوزه اندیشگی انگاره‌های ذهنی جدیدی را برای جریان‌های سیاسی خلق می‌کند و در عملکرد آن چارچوب بدیعی را جهت همسویی با جامعه ارائه می‌دهد.جامعه تشیع در عصر غیبت، همواره در حیات اجتماعی خویش، محروم از حاکمیت سیاسی مشروع بوده و در طول تاریخ، زیر سیطره حاکمان جور زیست می‌کرده است. این مسئله سبب گشته برخی از ابعاد فکری شیعیان نشر نیابد و عالمان شیعی، تنها به مسائل ضروری مکتب تشیع، اکتفا نمایند.

چکیده اساسی ترین انتظار از حکومت معصوم، اجرای دقیق و کامل حکم الله در جامعه است. اما پیچیدگی های اداره جامعه در ساحت واقع، موجب شده که اجرای برخی از احکام شریعت حتی درحیات سیاسی پیامبر نیز میسر نباشد. مطابق این چالش، پیامبر درفرآیند اداره مطلوب جامعه از یک سو موظف بود جامعه را برمدار شریعت اداره کند و ازسویی دیگر، در برخی موارد، اداره مطلوب، مستلزم تعطیل موقت برخی از احکام شریعت می شد. این چالش با نگاه به ضرورت توجه پیامبر(ص) به شرایط اجتماعی و سیاسی و مسئولیت ایشان به عنوان ولیّ امر در صدور احکام موردی برای تدبیر امور حکومت، مردم و جامعه قابل حل است اما به نظر می رسد؛ چنین گستردگی در اختیارات حاکم تنها برای حاکمان مشروع قابل پذیرش است. البته مشروعیت در اندیشه شیعه دارای مختصات و ویژگی هایی است که آن را از سایر فرقه ها ونحله های اسلامی وغیر اسلامی متمایز می سازد. چه؛ قدرت حاکم مشروع در اندیشه شیعی متکی بر نص ومتصل به منبع لایزال الهی است. این پژوهش با واکاوی مستندات وشواهد تاریخی حکومت پیامبر، در صدد اثبات این نکته است که تصرفات گسترده پیامبر با اتکا به جایگاه ولیّ امر رخ می داد که البته این این اختیارات، تنها در فرض مشروعیت حاکم قابل تبیین خواهد بود

چکیده این مقاله به دنبال فهم نگاه آیت ‌الله خامنه‌‌ای به مقوله آزادی است و سوال اصلی آن عبارت است از این‌که آزادی در اندیشه سیاسی آیت ‌الله خامنه‌‌ای چه معنا و مفهومی دارد و محدودیت‌‌های آن چیست؟ نتیجه حاصل از این پژوهش نشان می‌‌دهد آزادی موردنظر ایشان در نظام مردم‌‌سالاری دینی، آزادی در چارچوب قوانین اسلامی است و این مفهوم در مقابل آزادی لیبرالی قرار دارد. ایشان در گفتمان خود به غیریت­‌سازی با جریان لیبرالیسم که داعیه‌­دار آزادی در ایران و جهان است می‌­پردازد. بر این اساس آزادی لیبرالی را، آزادی در چارچوب تفکر اومانیستی قلمداد می‌‌کنند که انسان را دایر مدار عالم در نظر می‌‌گیرد و در مقابل این تفکر آزادی در مفهوم اسلامی را مفصل­‌بندی می­‌نماید که در آن آزادی در چارچوب جهان­‌بینی توحیدی معنا می‌­یابد. به ‌طور کلی از نظر ایشان، میان آزادی از دیدگاه اسلام و غرب چهار تفاوت اساسی وجود دارد: اول آنکه: در غرب، آزادی انسان، منهای حقیقتی به نام دین و خداست، در حالی که در مکتب اسلام، آزادی ریشه­ای الهی دارد. دوم آنکه: در تفکر غربی چون حقیقت و ارزش‌‌های اخلاقی نسبی است، آزادی نامحدود است. ولی در اسلام ارزش‌‌های ثابت وجود دارد و آزادی با این ارزش­‌ها محدود می‌‌شود. سوم آنکه: در غرب، حد آزادی را منافع مادی تشکیل می‌‌دهد. اما در منطق اسلامی مرز آزادی، ارزش‌‌های معنوی است و چهارم آنکه: آزادی در تفکر غربی با تکلیف منافات دارد درحالی­که در اسلام آزادی آن روی سکه تکلیف است. در این مقاله برای فهم مفهوم آزادی در اندیشه آیت ‌الله خامنه‌‌ای از روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف بهره برده شده است.

چکیده توسعه جنبش دانشجویی بعنوان پیشران فعالیت های اجتماعی امروزه یکی از دغدغه‌های مهم نظام جمهوری اسلامی می باشداما افت شاخص های جنبش دانشجویی ایران درسال های اخیر بیانگر اهمیت بالای نیاز به تفکر و اقدام در راستای توسعه آن می باشد وبرای دستیابی به مدل نیازبه تحلیل اجتماعی جنبش دانشجویی پس از انقلاب اسلامی است که چگونگی وچرایی آنرا بیان می دارد. با توجه به ابعاد ذکر شده برای جنبش دانشجویی در ادبیات موجود از عناصر بسیار مهم عوامل سیاسی واقتصادی می باشند که بر جنبش تاثیر می گذارد و نکته مهم مناسبات سیاسی واقتصادی با جنبش می باشد از آنجا که تاکنون به این بعد از تحلیل جنبش دانشجویی توجه نشده است این پژوهش به دنبال یافتن چارچوبی برای تحلیل جنبش دانشجویی در فضای دانشگاه‌ها می باشد.پژوهش از نوع کیفی بوده و با استفاده از روش نظریه داده بنیاد با رویکرد نوظهور به تدوین چارچوب توسعه جنبش دانشجویی بر مبنای رابطه سیاست واقتصاد با جنبش می باشد. داده برداری از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته با جمعی از دبیران اتحادیه‌ها و تشکل‌های دانشجویی و فعالان جنبش دانشجویی از ابتدای انقلاب تاکنون می باشد و طی مصاحبه با ۱۵ نفر اشباع نظری به دست آمده است. چارچوب نهایی پژوهش شامل دو الگوی تشخیص و تعیین افت جنبش دانشجویی و توسعه جنبش دانشجویی می باشد در الگوی تشخیص سه مقوله اصلی علل ضعف جنبش و نشانه های افت شاخص جنبش دانشجویی و عواقب منفی دیده می شود. همچنین در الگوی توسعه جنبش دانشجویی پنج مقوله اصلی شامل ماهیت های تقویت کننده ،پدیده های محوری ،راهبردها و پیامدها وجود دارد.

چکیده دست یابی به عدالت، یکی از آرزوهای دیرین بشر بوده است. از یک سو، دیدگاه های گوناگون پیرامون معنا، جایگاه و روش تثبیت و اجرای عدالت در عرصه ی حکومت و از دیگر سو، گستره ی بحث عدالت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و نهج البلاغه و اشتراک چارچوب های نظری و روش های حکومتی این دو منبع، زمینه ساز پژوهش حاضر است. این مقاله، به دنبال پاسخ به پرسشی در زمینه ی اشتراکات این دو متن ارزشمند، پیرامون اهداف عدالت ورزانه ی حکومت بوده و بر این باور است که هر دو، دارای نگاه یکسانی در زمینه ی عدالت ورزی و شیوه های دست یابی به آن می باشند. بدین روی، ضمن درنگی کوتاه برای بررسی جایگاه، معنا و گستره ی عدالت، به مطالعه ی تطبیقی این دو منبع در زمینه ی عدالت-ورزی در عرصه های گوناگون حکومت پرداخته و بدین نتیجه دست یافته است که هر دو، در زمینه ی عدالت ورزی به عنوان یکی از بایسته ها و اهداف حکومت، دارای پیوند معنی دار و نگاه مشابهی هستند. ارائه ی این اشتراک به صورت جداگانه، در سه ساحت عدالت سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، می تواند از یافته ها و نوآوری های پژوهش حاضر تلقّی گردد. جزئیاتی از این سه ساحت، عبارت است از: عدالت سیاسی، مانند: شایسته سالاری، دفاع از حقوق همه ی مسلمانان، نفی سلطه گری و سلطه پذیری؛ عدالت اجتماعی، مانند: حرمت انسانها، آزادی بیان و عقاید و تساوی انسانها اعم از زن و مرد، مسلمان و غیرمسلمان و اقوام مختلف در زمینه ی بهره مندی از حقوق؛ عدالت اقتصادی، مانند: بهره مندی برابر انسانها از اموال عمومی،  توزیع مساوی امکانات در سراسر کشور اسلامی.
 

چکیده فدائیان اسلام را می‌توان به عنوان یکی از اولین گروه‌هایی ذکر کرد که بر اساس آرمان‌های دینی و اسلامی علیه حکومت پهلوی، در ایران تشکیل شد. عواملی چند از جمله استبداد داخلی، نفوذ گسترده غرب و باورهای دینی بر مواضع این گروه نقش داشتند. از همین رو، نواب صفوی به عنوان مبلغ دینی و رهبر این گروه، تلاش کرد ضمن الهام از تعالیم اسلام، به وسیله گروه خود و حمایت عده‌ای از روحانیون، به ترور برخی شخصیت‌های داخلی روی آورد. این پژوهش با بررسی داده‌های تاریخی به دنبال آن است تا کارکرد دین را در اندیشه و عمل نواب صفوی بازیابد. شواهد این پژوهش نشان می‌دهد که دین نقش بی بدیلی را در نوع اندیشه و عملکرد نواب صفوی ایفا کرده است.

چکیده امر سیاسی، مفهوم متعارضی است و زمانی که به رابطه متقابل انسان و سیاست (انسان شناسی سیاسی) می­اندیشیم، متعارض­تر می­نمایاند! از این رو، نوشتار حاضر تلاشی برای نقد روابط متضاد امر سیاسی و انسان سیاسی و ارائه نگاه جدید به آن است. در نیل به این هدف، عرضه تعریف از امر سیاسی و انسان سیاسی به گونه­ایی که راه را برای تبیین از انسان خطرناک، انسان خنثنی و انسان فعال، همواره کند، اجتناب ناپذیر است. امر سیاسی که بدون انسان، قدرت و دولت،  معنا نمی­یابد پس از طی وضع طبیعی هابزی و وضع مدنی روسویی میل به وضع اخلاقی اشمیتی نهاده است اما هنوز نمی­توان از آینده تثبیت شده آن سخن گفت. مقاله بر این نکته جدید پای می­فشارد که انسان سرگشته از وضع­های گذشته در میلی که در او به سوی وضع اخلاقی معاصر پیش آمده، تنها تعریفی مبهم از آن در ابعاد نظری قابل عرضه است اما این ابهام، مانع از اندیشیدن درباره آن نشده است.