نوع مقاله: مقاله پژوهشی
تعداد مقالات: 514
نقش نوجوانان و جوانان در ناآرامی های دی ماه ۱۳۹۶

نقش نوجوانان و جوانان در ناآرامی های دی ماه ۱۳۹۶

دوره 12، شماره 3، پاییز 1402، صفحه 117-142

محسن غلامی، احمد بخشایشی اردستانی، علی مرشدی زاد، حجت الله درویش پور

چکیده ناآرامی های دی ماه ۱۳۹۶ پیامد های جبران ناپذیری بر امنیت کشور داشت .وقوع پدیده های مشابه در آینده می تواند پیامد های مخرب تری بر امنیت کشور داشته باشد از این رو تلاش برای شناسایی مولفه های به وجود آورنده ی این پدیده ها و ارائه راه کار هایی برای جلوگیری از وقوع آن ها و بررسی نوجوانان و جوانان در این ناآرامی ها هدف اصلی این مقاله میباشد.روش تحقیق براساس روش توصیفی _تحلیلی می باشد . بر اساس یافته های پژوهش رابطه معناداری بین ابعاد مختلف عامل بیکاری ، فساد اقتصادی ،گرانی ،گسست نسل ها ،سبک زندگی و رفتار های جمعی جوانان در این ناآرامی ها وجود دارد .اما سوال اصلی که این مقاله در صدد پاسخ به آن است ،این است که نوجوانان و جوانان چه تاثیری بر این ناآرامی ها داشته اند ؟ این مقاله در پی پاسخ گویی به این سوال خواهد بود. در این راستا برای تبیین مسئله از نظریه های 《آلن تورن》 ،مانوئل کاستلز 》و نظریه ی 《محرومیت نسبی》《رابرت تدگار》استفاده شده است . در پاسخ به این پرسش این فرضیه مطرح می شود ؛(عامل بیکاری بیشترین نقش را در اعتراضات در ۱۳۹۶ داشته است .سپس عامل فساد و در انتها نیز عامل گرانی نقش داشته است .همچنین حوادث دی ۹۶ نشان دهنده آن بود که جامعه ی ما دچار یک شکاف نسلی ، گسست نسل ها و سبک زندگی شده است .)

پیامدهای تقابل ایران و آمریکا

پیامدهای تقابل ایران و آمریکا

دوره 8، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 119-136

https://doi.org/dor:20.1001.1.23222573.1398.8.29.6.8

یدالله سپهری، مصیب عباسی، سید حسن حسینی آهنگری

چکیده مهم‌ترین تأثیر انقلاب اسلامی بر مردم انقلابی و مبارز جهان، اسلام گرایی و محوری کردن آن در مبارزه بود. با توجه به نگرش آمریکا از قدرت‌سازی ایران در منطقه خاورمیانه، نقش‌یابی ایران در این منطقه به‌عنوان اصلی‌ترین انگاره تهدید در روابط ایران و آمریکا محسوب می‌شود. ایالات متحده درصدد کاهش قدرت ایران، جبهه مقاومت و نیرو‌های سیاسی بود و این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران هرگونه قدرت‌سازی را برای تحقق اهدافی از جمله امنیت، موازنه و ثبات منطقه‌ای می‌خواهد. استکبار آمریکا همواره کوشید تا چهره منفی از صدور انقلاب نشان بدهد و این راهبرد با واقعیت ماهیت صدور انقلاب اسلامی در خارج از قلمرو جغرافیایی ایران مطابقت نداشت. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی روسای جمهور آمریکا برای مهار انقلاب، از راهبردهای مختلفی بهره بردند. آنها بعد از انقلاب اسلامی همواره از تمام امکانات اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و نظامی خود در راستای تضعیف این انقلاب و ارزش‌های آن استفاده نموده و تنها زوال روز افزون دولت آمریکا در جهان و تثبیت جایگاه انقلاب اسلامی در عرصه بین‌المللی را شاهد بودند. در واقع با پیروزی انقلاب اسلامی، دوران حقارت بار خودباختگی فرهنگی پایان یافت و ملت ایران به این شور و آگاهی رسیدند که با تکیه بر فرهنگ خودی و اسلامی می‌توانند به وابستگی‌ها پایان دهند. در پژوهش حاضر، نگارنده به بررسی پیامدهای تقابل ایران و آمریکا در حوزه‌های اقتصادی، فرهنگی وسیاسی و همچنین ناکارآمدی و افول قدرت آمریکا پرداخته است. 

جریان‌ شناسی نواندیشی در فقه سیاسی شیعه با تأکید بر آراء شیخ اسماعیل محلاتی

جریان‌ شناسی نواندیشی در فقه سیاسی شیعه با تأکید بر آراء شیخ اسماعیل محلاتی

دوره 7، شماره 2، تابستان 1397، صفحه 121-152

حمید سعیدی جوادی، علی اکبر امینی، محمد رضا مایلی، سید محمدناصر تقوی

چکیده جریان شناسی نواندیشی دینی و به‌ویژه فقه سیاسی شیعه در ایران یکی از مهم­‌ترین موضوعات در قلمرو اندیشه سیاسی اسلام و همچنین تاریخ اندیشه سیاسی در ایران معاصر است. با شروع عصر جدید در تاریخ اروپا تدریجاً امواجی از نوگرایی و آزاد اندیشی در ایران وزیدن گرفت که از آن جمله ورود مفاهیم جدید سیاسی و تأثیرات آن بر عالمان دینی بود در چنین اوضاع و احوالی طیفی از علماء بویژه فقیهان شیعه در ایران به حسب عقلانیت نهفته در اندیشه­‌های نوظهور و وارداتی غربی واکنش­‌هایی مثبت و رویکردی همدلانه از خود بروز دادند که می‌­توان با عنوان سرآغاز نواندیشی دینی از آن یاد نمود. نقطه اوج این فرایند جنبش مشروطه خواهی و دفاع برخی مراجع و علماء شیعی همچون آخوند خراسانی، عبدالله مازندرانی، میرزای نائینی و شیخ اسماعیل محلاتی از آن می­‌باشد. تلاش این افراد در راستای سازگاری بخشیدن میان اندیشه­‌های جدید غربی با فقه اسلامی، منجر به ارائه طرحی از حکومت مشروطیت گردید که تا حد بی‌­سابقه‌­ای با اصول و مبانی شرعی منطبق بود. بررسی حاضر با مرور اجمالی بر فرایند نواندیشی در عصر مشروطه خواهی و تأکید بر جایگاه شیخ اسماعیل محلاتی درصدد برآمده تا چشم­اندازی مناسب و هر چند محدود در این خصوص ارائه نماید.

نقش انقلاب اسلامی ایران در همگرایی جنبش های اسلامی منطقه با تأکید بر شیعیان یمن

نقش انقلاب اسلامی ایران در همگرایی جنبش های اسلامی منطقه با تأکید بر شیعیان یمن

دوره 8، شماره 1، بهار 1398، صفحه 121-140

حسین احمدی سفیدان، مولود سعیدی اطهر

چکیده      وقوع انقلاب اسلامی ایران تاثیر شگرفی بر جنبش های اسلامی بویژه جنبش های شیعی داشته است. یکی از مهمترین آنها  ،گروههای شیعی یمن است. که بیش از هزارسال ، قدرت وحکومت را در این کشور در دست داشتند در سال ۱۹۶۲با کودتایی که باحمایت وتحریک کشور مصر انجام گرفت ، قدرت را از دست دادند. پرسش مقاله: انقلاب اسلامی ایران در همگرایی جنبشهای اسلامی منطقه ی خاور میانه بویژه گروههای شیعی یمن چه نقشی داشته است؟ با استفاده از نظریه پخش به مثابه چارچوب نظری به دنبال اثبات این فرضیه است.« انقلاب اسلامی ایران باعث انسجام ، وحدت بیشتر و احیای گروه های شیعی یمن شده است».یافته ها بیانگر آن است که گروههای شیعی یمن پیش از وقوع انقلاب اسلامی ، کمترین دخالت و مشارکت را در امور حکومتی یمن داشته اند و به نوعی دچار انزوای سیاسی شده بود اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و پیامدهای پخش وسیع آن درمنطقه ، منجر به خروج تدریجی شیعیان یمن بویژه گروه های شیعی شمال یمن از انزوای چند ساله گردید. جنبشها و خیزشهایی که منجر به جنگ هایی شد که از سال ۲۰۰۴ تا سال۲۰۱۰ ادامه داشت ودرنهایت گروههای شیعی توانستند از سال ۲۰۱۱مجددا به احیا و تجدید قدرت خود بپردازند.

بایسته های توانمندسازی زنان در دوران پساانقلاب اسلامی در پرتو تحلیل اندیشه های آیت الله خامنه ای

بایسته های توانمندسازی زنان در دوران پساانقلاب اسلامی در پرتو تحلیل اندیشه های آیت الله خامنه ای

دوره 14، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 121-143

لیلا مهرابی راد، علی محمدیان

چکیده در عصر حاضر سخن گفتن از مسائل زنان و چگونگی توانمندسازی ایشان و تأمین عدالت جنسیتی، گفتمانی رایج و غالب در سطح جوامع متمدن بوده و از آنجا که نیمی از هر جامعه را زنان تشکیل می‌دهند، پرداختن به موضوعات مرتبط با زنان، از اهمیت شایانی برخوردار است. نوشتار حاضر نظر به اهمیت بحث، خاصّه از این جهت که تمدن غرب با برکشیدن شاخصه‌هایی که اعتبار آنها محل تردید جدی است، به صورت روزافزون سیطره خود را بر فرهنگ کشورها گسترش می‌دهد، در پژوهشی مسئله‌محور و با کاربست شیوه توصیفی-تحلیلی، بایسته‌ها و لوازم توانمندسازی زنان را در آرای رهبری انقلاب به مثابه مسئول مدیریت کلان جامعه اسلامی مورد مداقه قرار داده است. رهاورد پژوهش حکایت از آن دارد که سه عنصر کلیدی در باب توانمندسازی زنان در آرای معظم‌له قابل شناسایی و استحصال است: 1- اجتناب از فرهنگ تبلیغی غرب در زمینه مسائل زنان. 2- توجه به میراث سترگ دینی و برگرفتن سبک زندگی مؤمنانه با توجه به آموزه‌های قرآن و سنت. 3- ضرورت رعایت اولویت‌ها در باب مسائل زنان و اهمیت شایان خانواده به عنوان محوری‌ترین کانون نقش‌آفرینی زن مسلمان. رهاورد پژوهش حکایت از آن دارد که سه عنصر کلیدی در باب توانمندسازی زنان در آرای معظم‌له قابل شناسایی و استحصال است: 1- اجتناب از فرهنگ تبلیغی غرب در زمینه مسائل زنان. 2- توجه به میراث سترگ دینی و برگرفتن سبک زندگی مؤمنانه با توجه به آموزه‌های قرآن و سنت. 3- ضرورت رعایت اولویت‌ها در باب مسائل زنان و اهمیت شایان خانواده به عنوان محوری‌ترین کانون نقش‌آفرینی زن مسلمان

بایسته ها و ابعاد و فضیلت شهروند مطلوب در سند بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی

بایسته ها و ابعاد و فضیلت شهروند مطلوب در سند "بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی

دوره 13، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 123-163

محسن رحیمی نیا، حسن مجیدی

چکیده بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی به‌عنوان یک سند بالادستی ، راهبرد کلان ایران پس از گذشت چهل سال از انقلاب اسلامی است. محتوای بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، بررسی وضعیت موجود و ترسیم آینده مطلوب از منظر رهبر انقلاب است که این مهم می‌تواند راهگشای بسیاری از سؤالات پژوهشگران باشد. مسئله موردنظر پژوهش این است که با انقلاب اسلامی ایران، ساختار حکومت جمهوری اسلامی ایران بر اساس مردم‌سالاری دینی شکل گرفت. طبیعتاً اهداف یک ساختار بدون شهروندان فضیلتمدار هرگز محقق نخواهد شد. با توجه به رویکرد آسیب‌شناسانه و آینده‌نگرانه بیانیه گام دوم، نقطه ابهام اینجاست که ابعاد و فضیلت‌های شهروندی مطلوب در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی چیست؟ در این مقاله با روش تحلیل مضمون و استفاده از نرم‌افزار MAXQDA، ابعاد و فضایل به عنوان مضامین فراگیر، مشخص و ذیل آن‌ها هفت مقوله سازمان دهنده احصاء شده است که مضامین پایه در این دسته‌بندی قرار گرفته‌اند. از مهمترین یافته‌های مقاله این است که اولاً ابعاد شهروندی نسبت به چند دهه گذشته از انقلاب اسلامی، تغییر و ارتقاء یافته است و همچنین شهروند در بیانیه گام دوم، یک مؤلفه راهبردی است که می‌تواند جمهوری اسلامی را وارد الگوهای ساختاری نوین نماید

شناسایی پیشران‌های موفقیت انضباط مالی و اقتصادی از دیدگاه امام خامنه‌ای(مدظله العالی)

شناسایی پیشران‌های موفقیت انضباط مالی و اقتصادی از دیدگاه امام خامنه‌ای(مدظله العالی)

دوره 13، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 123-146

سیداصغر جعفری

چکیده یکی از مهم‌ترین موضوع‌ها در شرایط کنونی برای کشور در حوزه اقتصادی که رهبر معظم انقلاب اسلامی امام خامنه‌ای(مدظله) در مناسبت‌های گوناگون بر آن تاکید داشته‌اند، رعایت انضباط مالی و اقتصادی و صرفه جویی در منابع است. زیرا، درست مصرف کردن و صرفه‌جویی موجب می‌شود تا منابع اعم از طبیعی، مالی و انسانی در راستای تولید محصولات و خدمات به خوبی مورد استفاده قرار گرفته و جرایم در حوزه اقتصادی شیوع پیدا نکند. هدف کلی پژوهش حاضر شناسایی پیشران‌های موفقیت انضباط مالی و اقتصادی از دیدگاه امام خامنه‌ای(مدظله) است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده‌ها از نوع توصیفی-تحلیلی است. برای شناسایی عوامل موفقیت در انضباط مالی و اقتصادی، فرمایشات امام خامنه‌ای(مدظله) از سال 1368 تا 1401 بررسی شد. در این پژوهش، 14 شاخص اساسی موفقیت انضباط مالی و اقتصادی شناسایی و در 3 مقوله اجتماعی، رفتاری و مدیریتی طبقه‌بندی شدند. نتیجه حاصله دلالت بر آن دارد که مقوله اجتماعی با شاخص‌های صرفه‌جویی، عدم افراط و تفریط، قانون‌مداری و رعایت مقررات و انضباط اجتماعی؛ و مقوله رفتاری با شاخص‌های تقوا در امور، دوری از تجمل‌گرایی و مال‌اندوزی و احتراز از فساد و مقوله مدیریتی با شاخص‌های اهتمام به اقتصاد مقاومتی، برنامه‌ریزی، اولویت‌بندی مصارف، صرف منابع مالی در تولید به جای مصرف، گرفتن تصمیم‌های قاطع و اجرا در عمل، اهتمام در ارتقای بهره‌وری و اتکا بر نیروی انسانی مومن و انقلابی به عنوان عوامل مؤثر بر موفقیت انضباط مالی و اقتصادی محسوب می‌شوند.

تبیین قاعده حفظ نظام سیاسی و تعیین مبانی کاربست آن در حمایت از استقلال اقتصادی از منظر امام(ره)

تبیین قاعده حفظ نظام سیاسی و تعیین مبانی کاربست آن در حمایت از استقلال اقتصادی از منظر امام(ره)

دوره 10، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 127-150

https://doi.org/20.1001.1.23222573.1400.10.2.6.8

ناصر قاسمی، مرتضی آموزگار

چکیده شمول قاعده حفظ نظام بر حفظ کیان اسلام از مسلمات فقه امامیه است. در این میان، امام نه تنها حفظ نظام سیاسی حکومت اسلامی را داخل در قلمرو حفظ کیان اسلام برشمرده‌اند، بلکه در حمایت از استقلال اقتصادی به قاعده حفظ نظام نیز تمسک جسته‌اند. هدف از این تحقیق، در گام اول تبیین چرایی توسعه قاعده حفظ نظام از حفظ کیان اسلام به حفظ نظام سیاسی حکومت اسلامی و در گام دوم، تعیین مبانی توجیهی کاربست قاعده حفظ نظام سیاسی در حمایت از استقلال اقتصادی از منظرامام (ره) می‌باشد. نتایج این تحقیق بر این پایه استوار است که امام افزون بر ارائه براهین عقلی – کلامی در لوای مبانی مصلحت، وجوب مقدمه واجب، تقدیم اهم بر مهم، بر دخول مفهوم حفظ نظام سیاسی حکومت اسلامی در دایره مفهومی حفظ کیان اسلام مبادرت کرده اند. از دیگر سوی می‌توان قواعد فقهی نفی سبیل، حرمت تقویت کفار و لاضرر را بعنوان مبانی توجیهی کاربست قاعده حفظ نظام سیاسی در حمایت از استقلال اقتصادی از منظر امام به شمار آورد این تحقیق از لحاظ هدف بنیادی –کاربردی، از حیث روش، توصیفی –تحلیلی و منابع آن کتابخانه‌ای است.

آینده‌ پژوهی انقلاب اسلامی ایران

آینده‌ پژوهی انقلاب اسلامی ایران

دوره 6، شماره 2، تابستان 1396، صفحه 129-152

سعید حاجی ناصری، نجف شیخ ‌سرایی

چکیده آینده‌پژوهی به لحاظ هستی‌شناسی پست‌مدرن بوده و عدم قطعیت اصل حاکم بر آن است. هدف آینده‌پژوهی نه «پیش‌بینی» بلکه «درنظرگرفتن» است. آینده‌پژوهی مطالعة آینده‌هاست و سه آینده «ممکن»، «محتمل» و مطلوب(مرحج) را به صورت همزمان در نظر می‌گیرد. با تقسیم مطالعات انقلاب به سه قلمرو فلسفة انقلاب، تئوری‌های انقلاب و نتایج انقلاب، پژوهش حاضر، در قلمرو مطالعات نتایج انقلاب‌ها جای می‌گیرد و می‌کوشد با استفاده از تکنیک‌هایی که مطالعات آینده‌پژوهی در اختیار می‌گذارد، آیندة انقلاب اسلامی ایران را مورد مطالعه قرار دهد. تکنیک مورد استفاده در این پژوهش سناریونویسی است. در این راستا با در نظر گرفتن روند برنامه‌های اجرایی نیروهای اجتماعی مختلف فعال در نظام سیاسی جمهوری اسلامی، در قالب سه سناریوی «استحاله انقلاب اسلامی»، «براندازی انقلاب اسلامی» و «ترقی و پیشرفت انقلاب اسلامی»، آینده‌های ممکن، محتمل و مرحجّ  پیش‌روی این انقلاب را بررسی می‌کند. از این سناریوهای سه‌گانه، دو سناریوی نخست، جزء آینده‌های نامطلوب و منفی قلمداد شده و سناریوی سوم نیز آیندة مطلوب و مثبت به شمار می‌رود.

کاربست نظریه دولت یاغی برروابط حکومت پهلوی با فرقه بهائیت

کاربست نظریه دولت یاغی برروابط حکومت پهلوی با فرقه بهائیت

دوره 13، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 130-150

رضا قریبی، معصومه قره داغی، عادل پیغامی، فرهاد زیویار

چکیده درباره رویکرد دولت پهلوی در حوزه توسعه قضاوت‌های متفاوت و متناقضی مطرح شده است. برخی عملکرد پهلوی را در این زمینه موفق و برخی دیگر ناموفق می‌دانند. این مقاله در همین راستا بر اساس مدل مفهومی دولت‌های سه گانه ایوانز(دولت توسعه‌گرا، دولت یغماگر و دولت میانی) به تحلیل عملکرد دولت پهلوی در این رابطه خواهد پرداخت. در این چارچوب، پرسشی که این پژوهش به دنبال پاسخ آن خواهد بود از این قرار است: چگونه می‌توان عملکرد دولت پهلوی دوم را به‌مثابه یکی از سه سنخ دولت مورد نظر اوانز تبیین کرد؟ فرضیه‌ای که در پاسخ به این پرسش به بحث خواهیم گذاشت، بر روابط دولت و جامعه در ایران این دوره تأکید دارد. به عبارتی، رفتار گزینش‌شدۀ دولت پهلوی با گروه‌های اجتماعی به‌خوبی بیان‌گر ماهیت ضدتوسعه‌گرای این دولت است. در واقع، این پژوهش معتقد است حکومت پهلوی با تأکید بر یک فرقه (بهائیت)، از ارتباط‌گیری با کلیت جامعه ایران فاصله می‌گرفته است. بر این اساس، چارچوب مفهومی‌ای که پژوهش حاضر بر آن استوار است مفهوم دولت یاغی(دولت یغماگر) است. در چارچوب این مفهوم، و با تأکید بر روابط حکومت پهلوی و فرقه بهائیت، یافته‌های این پژوهش با تأکید بر چهار مؤلفه: دولت یغماگر پهلوی به‌مثابه دولت مرعوب‌کننده و فاقد خدمات، مشارکت‌زدایی و سازمان‌زدایی از جامعه مدنی، مهار دستگاه دولت توسط یک گروه کوچک با پیوندهای شخصی و سرکوبگری و وابستگی به متحدان خارجی، تلاش می‌کند تا فرضیۀ پژوهش را تبیین نماید. روش پژوهش در این مقاله توصیفی ـ تحلیلی و شیوه گردآوری داده‌ها، کتابخانه‌ای است.

بررسی نفوذ فرهنگی دشمنان انقلاب اسلامی ازمسیر ورزش های غیر همسو با ارزش های دینی با تکیه بر قاعده نفی سبیل (مطالعه موردی یوگا ) و راهکار های مقابله با آن

بررسی نفوذ فرهنگی دشمنان انقلاب اسلامی ازمسیر ورزش های غیر همسو با ارزش های دینی با تکیه بر قاعده نفی سبیل (مطالعه موردی یوگا ) و راهکار های مقابله با آن

دوره 10، شماره 3، پاییز 1400، صفحه 131-146

https://doi.org/20.1001.1.23222573.1400.10.3.5.8

علیرضا ملتی، محمد رضا امام، بهزاد حمیدیه

چکیده فقه دستور زندگی و پاسخگوی نیازهای بشر در همه اعصار است. قاعده فقهی «نفی سبیل» بیشتر ناظر به سیطره سیاسی یا اقتصادی قلمداد شده و عرصه فرهنگی آن کمتر مورد توجه قرار گرفته است. امروز روابط فرهنگی در سایه پیشرفت های تکنولوژیک بسیار گسترده‌تر از گذشته است و جلوگیری از سیطره کفار بر مسلمین از مسیر فرهنگ، ضرورت دوچندان دارد. تسلط فرهنگی کفار و دشمنان انقلاب اسلامی می‌تواند مقدمه و طریق سلطه در همه عرصه‌ها باشد. آموزه‌های یوگا در تضاد روشن با فرهنگ و باورهای اسلامی است. یوگا هرگز یک ورزش صرف یا تکنیکی روان‌شناختی نیست بلکه به شدت با تفکرات و ایده‌ها و مفاهیم خاص دینی و آئینی گره خورده است. نقش و حضور خداوند در آموزه‌های یوگا به‌طور ملموسی کم‌رنگ است. ره‌آورد یوگا قرار گرفتن در معرض فساد عقیده و نیز کاستن ارزش و تعداد نمادهای دینداری در میان مسلمین است و موجب می‌شود اعتلای اسلام بر دیگر آئین‌ها و باورها کم‌رنگ شود و یکپارچگی امت اسلامی و سرمایه اجتماعی مسلمانان ضعیف شود. قاعده مزبور، به اطلاق خود، شامل هر عمل و اقدامی میشود که نوعی تسلط از سوی کفار بر مسلمانان ایجاد کند. در نتیجه، یوگا و هر پدیده شرقی و غربی مانند آن، اگر با شیوعش، تغییرات فرهنگی معتنابهی در جامعه مسلمان ایجاد کند که عرفا آن را غلبه فرهنگ خاص کفار بتوان شمرد، قاعدتا ممنوع و خلاف شرع خواهد بود. روش این تحقیق، تحلیلی-توصیفی است.

الگوی پارادایمی ویژگی‌های دانشگاه تمدن‌ساز در فرایند تحقق تمدن نوین اسلامی با رویکرد تحلیلی داده بنیاد و روش سیستماتیک از منظر آیه الله خامنه‌ای

الگوی پارادایمی ویژگی‌های "دانشگاه تمدن‌ساز" در فرایند تحقق تمدن نوین اسلامی با رویکرد تحلیلی داده بنیاد و روش سیستماتیک از منظر آیه الله خامنه‌ای

دوره 12، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 131-156

حمید رضا منیری حمزه کلایی، هادی بیاتی

چکیده پژوهش حاضر به دنبال ارائه الگوی پارادایمی ویژگی‌های دانشگاه تمدن‌ساز در فرایند تحقق تمدن نوین اسلامی از منظر آیه الله خامنه‌ای است. این پژوهش از نوع کیفی است که با به‌کارگیری نظریة داده‌بنیاد و روش سیستماتیک انجام شد. هدف اصلی این مقاله توسعه و تقویت دانش بومی در موضوع دانشگاه تمدن-ساز است؛ برای همین اندیشه‌های آیت الله خامنه‌ای به عنوان مبنای تحلیل انتخاب شده است. کمک به جریان تحلیل علمی در کشور با محوریت اندیشه‌های آیت الله خامنه‌ای و تقویت نقش آکادمیک دانشگاه‌ها در مطالعات راهبردی، از جمله اهداف فرعی این پژوهش است. بر مبنای این روش، داده‌ها که سخنرانی‌های آیه الله خامنه‌ای، طی سالهای 1352 تا 1401 می باشد، طی سه مرحلة کدگذاری باز و محوری و انتخابی تحلیل شدند. در سه مرحلة کدگذاری، مقوله‌های اصلی و فرعی شناسایی و به یکدیگر مرتبط شدند که عبارت بودند از: شرایط علّی (تحول معرفتی، تحول اخلاقی، تحول فقهی)، شرایط زمینه‌ای (ایجاد گروه‌های تحقق بخش دانشگاه تمدن ساز و سازماندهی گروه‌های تحقق بخش دانشگاه تمدن ساز)، شرایط مداخله‌گر (مدیریت منابع انسانی و فرهنگ سازمانی)، راهبردها (راهبردهای جذب و راهبردهای آموزشی)، و پیامدها (توانمندسازی اخلاقی، توانمند سازی معرفتی و تواتمند سازی فقهی). در نهایت نیز پارادایم کدگذاری تشریح شد و مدل نهایی شکل گرفت. بر این اساس، توجه به مدل ارائه‌شده می‌تواند زمینه‌ساز تحقق عملی دانشگاه تمدن‌ساز از منظر آیه الله خامنه‌ای و بهره‌گیری از مزایای آن شود.

بررسی تطبیقی مولفه‌های فرهنگی و سیاسی قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران (1979) و انقلاب مصر (2011)

بررسی تطبیقی مولفه‌های فرهنگی و سیاسی قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران (1979) و انقلاب مصر (2011)

دوره 6، شماره 3، پاییز 1396، صفحه 133-159

فرهاد سهامی، علی اصغر فروغی ابری، مرتضی نورائی

چکیده مقایسه قدرت نرم کشورها یکی از موضوعات جدید در سیاست تطبیقی می­باشد که در عرصه سیاستگذاری ها و بازسازی عملکرد ملی موثر می­باشد. انقلاب اسلامی یکی از پدیده­های سیاسی می­باشد که با وقوع آن، چهره دوم قدرت یعنی قدرت نرم در عرصه سیاست بین الملل مطرح گشت. از آنجایی که روند بیداری مردم مصر و انقلاب 25 ژانویه 2011 در این کشور، به لحاظ ساختارها و ماهیت رژیم­های گذشته و شرایط وقوع شباهت زیادی به یکدیگر دارند، این مقاله تلاش دارد منابع قدرت نرم این دو انقلاب را مورد بررسی قرار دهد. به همین منظور، نگارندگان با بهره­گیری از روش تحلیل مقایسه­ای و مدل دووجهی قدرت نرم، به این سوال پاسخ دهند که؛ مولفه­های فرهنگی و سیاسی قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران (1979) و انقلاب مصر (2011) کدامند؟ مفروض مقاله به این قرار است که منابع قدرت نرم انقلاب اسلامی رو به تزاید دارد و در نقطه مقابل، منابع فرهنگی و سیاسی قدرت در روند انقلابی کشور مصر، با فرسایش مواجه است. برای مقایسه روند قدرت نرم در این دو انقلاب، با ارائه شاخص­های سنجش­پذیر در دو حوزه فرهنگی و سیاسی، تلاش می­شود برجستگی منابع قدرت مورد ارزیابی قرار گیرد. به همین منظور با بهره­گیری از پرسشنامه و نرم افزار SPSS سعی می­شود داده­های کمی مربوط به هر مولفه مورد مداقه قرار بگیرد و برای مدل دو وجهی قدرت نرم، 28 شاخص در نظر گرفته شده است. یافته­ ها نشان می­دهند قدرت نرم انقلاب اسلامی نسبت به انقلاب مصر بیشتر است و توانمندی ملی برای جامعه ایرانی در حوزه­های فرهنگی و سیاسی، موفق تر بوده است.
 

مناسبات دین و سیاست در تفکر و سیره عملی آخوند خراسانی باتاکید بر نقد شبهات

مناسبات دین و سیاست در تفکر و سیره عملی آخوند خراسانی باتاکید بر نقد شبهات

دوره 6، شماره 4، زمستان 1396، صفحه 133-154

روح الله شاکری زواردهی، علیرضا استادیان خانی

چکیده سوالی اصلی این پژوهش این است که آیا شبهات ادعایی اکبر ثبوت به آخوند خراسانی صحت داشته و قابلیت استناد دارد؟ بر این اساس، این پژوهش چگونگی روایت مطالب، ارتباط این نوع مطالب با نوع متون متقن مستند و ارتباط با نوع رفتار و کنش سیاسی صادره از آخوند خراسانی و کیفیت مطالب ایراد شده با زمینه و زمانه زیستی و اجتماعی آخوند با رویکرد توصیفی تحلیلی و از میان داده­های کتابخانه­ای بررسی می­شود.
نتیجه این پژوهش عدم صحت استناد مطالب ادعایی اکبر ثبوت به آخوند خراسانی بوده و اینکه وی یکی از شخصیت­هایی است که در حوزه فکر و عمل به اندیشه ولایت فقیه گرایش دارد.
 

جایگاه بیانیه گام دوم در آینده نگری جمهوری اسلامی ایران

جایگاه بیانیه گام دوم در آینده نگری جمهوری اسلامی ایران

دوره 10، شماره 4، زمستان 1400، صفحه 137-157

https://doi.org/20.1001.1.23222573.1400.10.4.6.2

علی اکبر طارمی، افشین زرگر، حسینعلی نوذری، رحمت حاجی مینه

چکیده از اساسی ترین ابزارهای حکمرانی، ترسیم هدف و برنامه ریزی برای تحقق نتایج و ثمرات سیاست های متخذه می باشد. آینده مفهوم مبهم و راز آلودی است که بشر برای مدیریت، کنترل، پیش بینی و پیش گویی آن تلاش قابل توجهی را مصروف داشته و می دارد. سیاستگذاری بدون مد نظر داشتن آینده آن، امری نامعقول و غیرقابل پذیرش خواهد بود. بر این اساس از جمله اموری که نظام های سیاسی باید به آن توجه ویژه ایی داشته باشند، آینده نگری و ترسیم و تصویر سازی آن چیزی است که به واسطه برنامه ها و سیاست های خویش در صدد تحقق و رسیدن به آن هستند. جمهوری اسلامی ایران نیز به واسطه تجربه 4 دهه حکمرانی و سیاستگذاری این موضوع را از نظر دور نداشته است.
صدور بیانیه گام دوم از سوی مقام معظم رهبری و در چهل سالگی پیروزی انقلاب اسلامی، در همین راستا قابل سنجش و ارزیابی خواهد. بر این اساس سئوال این نوشتار بدین صورت خواهد بود که؛ جایگاه بیانیه گام دوم در رویکرد آینده نگرانه جمهوری اسلامی ایران چیست؟ فرضیه ترسیم شده، در پاسخ به پرسش مطرح شده بدین گونه است که؛ بیانیه گام دوم، جایگاهی راهبردی و تعیین کننده در آینده نگری جمهوری اسلامی ایران دارد. در واقع با تأکیدات مقام معظم رهبری در تمام ارکان نظام این رویکرد در حال تبدیل شدن به محور اصلی امور در شئونات مختلف است. این نوشتار با بهره گیری از روش تحلیلی_تبینی و مبتنی بر روش سناریویسی در آینده پژوهشی ، به بررسی عملکرد چهل ساله جمهوری اسلامی بر مدار آینده نگری خواهد پرداخت.

صورت بندی اقتصادی اجتماعی ایران در دوره جمهوری اسلامی

صورت بندی اقتصادی اجتماعی ایران در دوره جمهوری اسلامی

دوره 14، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 137-168

مصطفی قربانی

چکیده در تلاش برای تبیین تحولات اقتصادی اجتماعی دوره جمهوری اسلامی این سؤال مطرح می‌شود که «صورت‌بندی اقتصادی اجتماعی ایران در دوره جمهوری اسلامی ایران دچار چه تغییراتی شده است؟» فرض بر آن است که در دوره ج.ا، به‌رغم کم‌شدت بودن تغییر در ساخت اقتصاد ایران، اما وضعیت رفاهی- معیشتی و نظام قشربندی اجتماعی ایران دچار تغییرات محسوسی شده است. با رهیافت جامعه‌شناسی تاریخی و استفاده از روش ابداعی جان فوران برای بررسی تحولات اقتصادی اجتماعی ایران، این یافته‌ها به دست آمده که در حوزه روستایی، با وجود کاهش سهم روستاها از جمعیت کل کشور از بیش از 50 به حدود 24 درصد، فرایند شهری شدن روستاها توسعه و شکاف امکاناتی روستاها و شهرها کاهش یافته و در عین حال، مناسبات ارباب–رعیتی در روستاها برچیده شده، توازنی در منزلت اجتماعی میان روستاییان ایجاد شده و آنها از رعایا به شهروندان دارای حقوق و آزادی‌های مشروع تبدیل شده‌اند. با این حال، تولید در روستاها متنوع نشده است. در حوزه عشایری نیز جمعیت عشایر و سهم‌شان از تولید ناخالص داخلی کاهش یافته است. در شهرها هم علاوه بر افزایش سهم شهرها از جمعیت کل کشور از 50 به 76 درصد و افزایش سهم صنعت از تولید ناخالص داخلی از 18 به 42 درصد، اما سهم شاغلان در بخش صنعت در حدود نصف شاغلان در بخش خدمات است. همچنین، به دلایلی چون تحریم‌های فلج‌کننده ضدایرانی و افزایش بی‌ثباتی در فضای اقتصادی، بورژوازی‌های کمپرادور و مستغلات و سرمایه‌داری شبه‌دولتی رشد کرده‌اند، اما طبقه متوسط شهری، طبقه پایین و کارگران با افت سرمایه اقتصادی مواجه شده‌اند.

الگوی نظام‌سازی ایران پس از انقلاب اسلامی؛ ارزیابی مردم سالاری دینی ایران

الگوی نظام‌سازی ایران پس از انقلاب اسلامی؛ ارزیابی مردم سالاری دینی ایران

دوره 3، شماره 1، بهار 1393، صفحه 139-164

محمدرضا مجیدی، حدیث اقبال

چکیده نظام‌ها، متشکل از نهادها، و نهادها متشکل از ساختارها هستند، ازاین‌رو تبیین یک الگوی نظام‌سازی نیازمند بررسی نهادها و ساختارهای موجود در آن است. هر تعریفی از مردم سالاری دربرگیرنده دو مبنای «مشارکت» و «رقابت» می‌باشد. «نهاد قانون اساسی» اصول متعددی را به منظور تضمین مردم‌سالاری و حاکمیت مردم اختصاص داده است. «مشارکت سیاسی» با استناد به «متدولوژی مورد اجماعِ ارزیابی دموکراسی» در این الگو محقق شده است، اما در سوی دیگر ضعف‌های «مقومات رقابت سیاسی» و «کثرت‌سالاری چارچوب‌مند»، چالشی است که این پژوهش متوجه این الگو می‌بیند.

تحلیل تنش میان سیاست‌های هویتی اسلام حکومتی و اسلام سازمانی (از 1357 ه.ش تا 1360ه.ش)

تحلیل تنش میان سیاست‌های هویتی اسلام حکومتی و اسلام سازمانی (از 1357 ه.ش تا 1360ه.ش)

دوره 11، شماره 3، تابستان 1401، صفحه 139-165

مجید بهستانی، مرتضی عباس زاده

چکیده اگر چه وقوع انقلاب اسلامی در ایران با مشارکت افراد، سازمان‌ها، گروه‌ها و طیف‌های متنوع، شامل اندیشه‌های اسلام سیاسی، ملیگرایانه، چپگرایانه (کمونیستی-مارکسیستی) و التقاطی همراه بود اما با سرنگونی رژیم پهلوی تفاوت دیدگاه‌ها و آرمان‌های هر یک از این ابعاد هویتی فوق بیش از پیش نمایان شد. با مطالعه روند تطور سیاست هویت در ایران پس از وقوع انقلاب اسلامی در 1357، تا تثبیت دولت در جمهوری اسلامی در سال 1360، شاهد بازخوردها و برخوردهای اندیشه‌ها و سیاست‌های هویتیِ بازیگرانِ دخیل در وقوع انقلاب و به ویژه مابین هویت اسلام حکومتی که به رهبری امام خمینی بود با تفکر هویتی اسلامی-مارکسیستی سازمان مجاهدین خلق (اسلام سازمانی) هستیم که نهایتا منجر به تثبیت ایده امام خمینی در جمهوری اسلامی شد. در این نوشتار با استفاده از روش تحلیل تاریخی و با استفاده از منابع کتابخانه ای درصدد پاسخ به این پرسش برآمدیم که برخوردها و بازخوردهای سیاستهای هویتی مابین اسلام حکومتی و سازمان مجاهدین خلق از 1357 تا 1360، چگونه سبب تفوق هویت اسلام حکومتی در نظام جدید شد؟ در این راستا سازمان مجاهدین خلق از ابتدای انقلاب سعی داشت، برای کسب قدرت، خود را همسو با جریان هویتی اسلام سیاسی قلمداد کند و حتی بر آن نیز تاثیر بگذارد اما به دلایلی چون عدم پذیرش مارکسیسم از سوی مردم، رهبری قاطعانه امام خمینی (ره)، شوق توده مردم به حضرت امام، و مذهب شیعه، وقوع جنگ تحمیلی و لزوم دفاع از کشور و تفوق کارکرد فرهنگی اسلام‌گرایان بر عملکرد مسلحانه مجاهدین خلق، سازمان مذکور نتوانست سیاست هویتی خود را در جامعه ایران بقبولاند.

کاربست نظریه بحران اسپریگنز در بازخوانی امر سیاسی در جمهوری اسلامی ایران: از بحران تا جامعه آرمانی (موردمطالعه دولت‌های هفتم و هشتم، نهم و دهم)

کاربست نظریه بحران اسپریگنز در بازخوانی امر سیاسی در جمهوری اسلامی ایران: از بحران تا جامعه آرمانی (موردمطالعه دولت‌های هفتم و هشتم، نهم و دهم)

دوره 14، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 139-172

سید زکریا محمودی رجا، آسیه مهدی پور

چکیده پویایی‌های علم سیاست و چالش‌های منطقه‌ای موجب شده‌اند که دولت‌ها به‌دلیل امکانات و محدودیت‌های داخلی و همچنین عوامل بین‌المللی و منطقه‌ای، دیدگاه‌های متفاوتی در خصوص مسائل اتخاذ کنند. این وضعیت به اتخاذ رویکردهای نوآورانه در سیاست‌های خارجی و داخلی منجر شده است که نتیجه تعاملات ساختاری و کارگزارانه است. برای درک تفاوت‌های دیدگاه‌ها و رویکردهای سیاسی جناح‌های مختلف، به‌ویژه در دوران انتخابات و شرایط سیاسی اخیر، ضروری است که گفتمان دولت‌های هفتم و هشتم و همچنین نهم و دهم بازبینی و تحلیل شود. مسئله این پژوهش، حس بحران و راهکارهایی برای عبور از بحران‌های داخلی و خارجی در امر سیاسی در دولت‌های هفتم تا دهم ریاست جمهوری و استمرار این چرخ دور باطل در جریان‌های سیاسی پس از آن‌هاست. این مسئله انگاره‌های منافع ملی و سیاست‌های مطلوب کشور را با تصمیمات چالش‌برانگیز مواجه کرد و فضای سیاسی کشور را تحت تأثیر قرارداد. هدف اصلی این پژوهش تحلیل، تبیین و مقایسه دو رویکرد متفاوت امر سیاسی در دولت‌های هفتم و هشتم و نهم و دهم است. یافته‌های پژوهش با کاربست نظریه بحران توماس اسپریگنز و نظریه تصمیم‌گیری نشان داد که کنش‌ورزی و سیاست‌های اعمالی دولتمردان ایران در بازه زمانی ۷۶ تا ۹۴ متأثر از پیشینه، تجربیات و نگرش متفاوت آن‌ها نسبت به بحران‌ها بوده است. گفتمان‌های دولتمردان، رویکردانتقادی به سیاست‌های موجود بود، اما راهبردها و تاکتیک‌های مختلفی ارائه شد. یکی بر همگرایی بانظم بین‌الملل و توسعه‌سیاسی داخلی تأکید کرد، درحالی‌که دیگری رویکرد تجدیدنظرطلبانه و توجه به اقشار محروم و عدالت اجتماعی را برای پایان دادن به وضعیت بحرانی مطرح کرد.

پیشران های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از نگاه حضرت آیت الله خامنه ای در بیانیه گام دوم

پیشران های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از نگاه حضرت آیت الله خامنه ای در بیانیه گام دوم

دوره 11، شماره 4، زمستان 1401، صفحه 143-163

الله کرم مشتاقی

چکیده احصا 29 مورد از 31 فراز بیانیه گام دوم که به صورت مستقیم و غیر مستقیم سیاست خارجی را مد نظر قرار داده است گواه توجه ویژه مقام معظم رهبری به سیاست خارجی در این بیانیه است، در پژوهش حاضر، چهار مساله یعنی 1- تعریف ماده و معنی به عنوان دو عنصر مکمل در طراحی سیاست خارجی 2- تاکید بر مقاومت و استقلال3- تاکید بر خودباوری و قدرت درون زا به جای اتکای خارجی 4- پیوند ملت، امام و امت در سیاست خارجی را به عنوان چهار پیش رانه بیانیه گام دوم در سیاست خارجی قلمداد کرده است. از آنجا که پیش رانهای مورد نظر و اساساً کلان گفتمان خارجی انقلاب اسلامی، قرائتی انتقادی نسبت به اصول مفروض مسلط در روابط بین الملل محسوب می گردد پژوهش حاضر «تحلیل گفتمان انتقادی» را به عنوان چارچوب تحلیلی برگزیده است و با روش تحلیل محتوا با رویکردی کتابخانه ای و اسنادی به بررسی موضوع پرداخته. دعو پژوهش حاضر آن است که برای عبور از مرحله انقلاب اسلامی، نظام اسلامی و دولت اسلامی به مرحله ساخت کشور اسلامی و نهایتا تمدن نوین اسلامی ، حداقل در حوزه سیاست خارجی توجه و اهتمام به پیش رانهای فوق ضرورت دارد. دعو پژوهش حاضر آن است که با به کار گیری چهار پیشرانه‌ی ذکر شده می توان از مرحله انقلاب اسلامی، نظام اسلامی و دولت اسلامی به مرحله ساخت کشور اسلامی و نهایتا تمدن نوین اسلامی رسید.

مولفه های ژئوپلتیکی جایگاه عراق در سیاست خارجی ایران؛ مورد کاوی جنبش صدر

مولفه های ژئوپلتیکی جایگاه عراق در سیاست خارجی ایران؛ مورد کاوی جنبش صدر

دوره 15، شماره 1، بهار 1405، صفحه 143-165

جعفر عظیم زاده

چکیده جنبش صدر به رهبری سیاسی و دینی مقتدی صدر، با اتکاء به پیشینه اسلامی و انقلابی اصیل و قوی مراجع و خاندان صدر و همچنین محبوبیت فزاینده در بین لایه‌های اجتماعی مردم عراق، به دلیل ویژگی‌های فردی و روان شناسی سیاسی خاص مقتدی صدر، در کنار برخی آثار مثبت در روند سیاسی و فضای فرهنگی و اجتماعی عراق، تهدیدات و آسیب‌های بزرگی را هم متوجه شیعیان و حتی اهداف سیاست خارجی ایران در عراق کرده است. تجریه و تحلیل یافته های این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی حاکی از آن است که با توجه به راهبرد کلان سیاست خارجی ایران در عراق که بیشتر به دنبال حفظ تمامیت ارضی و ایجاد عراق متحد، یکپارچه، باثبات و همسو با تهران است؛ تلاش ایران برای تولید و بازیابی قدرت سیاسی و اجتماعی احزاب و گروههای شیعی و همسو با ایران در این کشور، با ظهور و تقویت جنبش صدر مبتنی بر ملت باوری عربی به صورت عام و ملت باوری شیعی به صورت خاص تحت الشعاع قرار گرفته است. بطوریکه در حال حاضر احزاب و جنبش های ملت باوری نظیر جنبش صدر سه متغیر مهم بقاء حکومت، جلوگیری از فروپاشی جامعه و سرزمین عراق و ممانعت از مداخله و نفوذ خارجی را به عنوان چراغ راهنمای رفتار خود در عرصه سیاست ورزی قرار داده اند. متغیرهایی که پیش بینی می شود نقشی بی بدیلی در سیاست خارجی این کشور در قبال همسایگان مشترک خود و به ویژه در مواجهه با ایران داشته باشد.

طراحی الگوی راهبردی - فرهنگی اقتصاد مقاومتی با ملاحظه اقتصادی - دفاعی مبتنی بر اندیشه‏‌های مقام معظم رهبری در ج.ا.ایران

طراحی الگوی راهبردی - فرهنگی اقتصاد مقاومتی با ملاحظه اقتصادی - دفاعی مبتنی بر اندیشه‏‌های مقام معظم رهبری در ج.ا.ایران

دوره 7، شماره 4، زمستان 1397، صفحه 145-176

عباسعلی فرزندی اردکانی، حسین صفری، میرمحمود سادات، حسین بازرگانی

چکیده در این پژوهش سعی شده است با توجه به شش مفهوم اقتصادی - فرهنگی: 1. اقتصاد دفاع 2. قرآن و سنت 3. اندیشه رهبران انقلاب اسلامی 4. اقتضائات زمانی اقتصاد ج.ا. ایران 5. دانش و تجارب داخلی و بین ‏المللی در مفاهیم عملیاتی اقتصاد 6. اقتضائات اقتصادی - دفاعی ج.ا.ایران پژوهش‏­های پراکنده حوزه اقتصاد مقاومتی با رویکرد اقتصادی - دفاعی را در 7 محور اصلی دسته‏­بندی و پس از تشریح هر یک، چارچوبی جامع از ارتباط این تحقیقات با مفهوم کلان اقتصاد دفاع ارائه شود.در شناسایی ابعاد 7 گانه تحقیقات این حوزه، از تحلیل داده‏­های میدانی و کتابخانه­‏ای استفاده شده است. در ادامه با رویکرد گروه کانونی ابتدا از طریق مصاحبه مجموعه نظرات افراد خبره دریافت و سپس دسته‏­بندى شد و در نهایت به صورت الگو مطرح گردید.در این تحقیق پژوهش­‏های پراکنده پیرامون حوزه اقتصاد مقاومتی با رویکرد اقتصادی - دفاعی در 7 محور اصلی: تحقیقات با محوریت­‏های مفهوم کلان اقتصاد دفاع، مفهوم اقتصاد مقاومتی، تطبیق مدل‏­های اقتصادی غربی، اندیشه و سیره پیامبرa، علما و نخبگان، تحریم­‏های اقتصادی و پدافند اقتصادی دسته­بندی شد و الگوی راهبردی - فرهنگیاقتصاد مقاومتی با ملاحظه اقتصادی - دفاعی ‏مبتنی بر اندیشه­‏های مقام معظم رهبری ارائه گردید.
 

بازخوانی تحلیلی انتقاد از مسئولان در نگاه اسلام با تکیه بر رهنمودهای حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری

بازخوانی تحلیلی انتقاد از مسئولان در نگاه اسلام با تکیه بر رهنمودهای حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری

دوره 13، شماره 1، بهار 1403، صفحه 147-170

رضا مهدیان فر، فاطمه داودی

چکیده رشد و پیشرفت هر جامعه ‌ای در گرو عملکرد صحیح مسئولان آن جامعه است. اما از آنجا که کارگزاران در معرض خطا و اشتباه هستند، آحاد جامعه با نظارت بر عملکرد مسئولان می‌توانند در تصحیح خطاهای آنان نقش بسزایی اعمال کنند. انتقاد از مسئولان در خصوص بررسى ضعف ها و عیوب آنها در راستای انجام وظایف حکومتی و مدیریتی است که در سخنان معصومان(ع) و به تبع آنان در کلام رهبر کبیر انقلاب امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری آیت الله خامنه ای (دام عزه) نیز بارها مورد اشاره قرار گرفته است. از دیدگاه معارف اسلامی و امامین انقلاب، انتقاد از مسئولان باید از مؤلفه ها و ویژگی‌ هایی برخوردار باشد. در جستار پیش‌رو، برای شناخت ویژگی‌ های انتقاد صحیح از مسئولان جامعه اسلامی ، به شیوه توصیفی ـ تحلیلی از آموزه ‌های دینی و همچنین رهنمودها و بیانات امامین انقلاب استفاده شده است؛ از یافته ‌های پژوهش حاضر، مطابقت بیانات امامین انقلاب با آموزه‌های دینی در شمارش ویژگی‌های انتقاد صحیح از مسئولان می‌باشد. در پایان این نتیجه به دست آمده است که انتقاد صحیح بر ویژگی‌هایی چون آگاهانه، عادلانه و منصفانه بودن، خیرخواهانه و هدایت گونه بودن، انتقاد دوستانه با رعایت تقوا، و پیراستگی از توهین و اهانت و سخن ناشایست استوار است.

بیداری اسلامی و راه‌های تداوم آن (با بهره‌گیری از تجربیات انقلاب اسلامی)

بیداری اسلامی و راه‌های تداوم آن (با بهره‌گیری از تجربیات انقلاب اسلامی)

دوره 1، شماره 2، پاییز 1391، صفحه 151-172

مصطفی ملکوتیان

چکیده در این پژوهش با هدف کنکاشی در موضوع بیداری اسلامی و تداوم آن، به معرفی ویژگی‌ها و چگونگی وقوع انقلاب دینی و موفقیت آن و معرفی آرمان‌ها و رهبری انقلاب اسلامی به عنوان نمونه کامل بیداری اسلامی پرداخته شده و در پایان، نه مورد از مهم‌ترین راه‌های تداوم بیداری اسلامی بیان شده است.

مشروطیت به مثابه تخیل سیاسی

مشروطیت به مثابه تخیل سیاسی

دوره 12، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 159-181

محمد علی فتح الهی

چکیده تخیل سیاسی عبارت از هویت یابی سیاسی است و مشروطیت را می توان شروع تخیل علمی در سیاست ایران دانست. تخیل با ایجاد شک و تردید عمل می کند که نوعی آموزش و پرورش سیاسی و اجتماعی است و البته با نقادی توأم است و به خلاقیت منجر می شود. تخیل مشروطیت هم برای ایجاد شک و تردید بود. مشروطیت ماهیت علوم انسانی داشت و برای آن بود که جامعه با علوم انسانی اداره شود. مدیریت با علوم انسانی در مشروطیت را می توان خط مقاومت ملی نامید که بویژه در برابر مداخلات استعمار انگلیس معنی پیدا می کرد. مشروطیت هرچند مسبوق به زمینه های مردمسالارانه در تاریخ سیاسی ایران بود ولا به شکست منجر شد و البته زمینه حرکتهای بعدی ملت ایران را فراهم آورد. پیروزی انقلاب اسلامی ایران باعث شد که نگاه عمیق تری به مشروطیت شکل بگیرد.اما انقلاب اسلامی را نمی توان تجربه دیگری از مشروطیت تلقی کرد.