فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی به‌عنوان یک سند بالادستی ، راهبرد کلان ایران پس از گذشت چهل سال از انقلاب اسلامی است. محتوای بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، بررسی وضعیت موجود و ترسیم آینده مطلوب از منظر رهبر انقلاب است که این مهم می‌تواند راهگشای بسیاری از سؤالات پژوهشگران باشد. مسئله موردنظر پژوهش این است که با انقلاب اسلامی ایران، ساختار حکومت جمهوری اسلامی ایران بر اساس مردم‌سالاری دینی شکل گرفت. طبیعتاً اهداف یک ساختار بدون شهروندان فضیلتمدار هرگز محقق نخواهد شد. با توجه به رویکرد آسیب‌شناسانه و آینده‌نگرانه بیانیه گام دوم، نقطه ابهام اینجاست که ابعاد و فضیلت‌های شهروندی مطلوب در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی چیست؟ در این مقاله با روش تحلیل مضمون و استفاده از نرم‌افزار MAXQDA، ابعاد و فضایل به عنوان مضامین فراگیر، مشخص و ذیل آن‌ها هفت مقوله سازمان دهنده احصاء شده است که مضامین پایه در این دسته‌بندی قرار گرفته‌اند. از مهمترین یافته‌های مقاله این است که اولاً ابعاد شهروندی نسبت به چند دهه گذشته از انقلاب اسلامی، تغییر و ارتقاء یافته است و همچنین شهروند در بیانیه گام دوم، یک مؤلفه راهبردی است که می‌تواند جمهوری اسلامی را وارد الگوهای ساختاری نوین نماید