فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده در کشورهای دارای نظام سیاسی مردم‌سالار، برگزاری انتخابات و میزان مشارکت از مهمترین شاخصه‌های ارزیابی نظام سیاسی است. اهمیت آن سبب گردیده بسیاری از مطالعات سیاسی معطوف به بررسی این پدیده گردد. این پژوهش با اتخاذ رویکردی میان‌رشته‌ای و با به کارگیری نظریه «درماندگی آموخته‌شده» مارتین سلیگمن به تبیین علل کاهش مشارکت در انتخابات مجلس شورای اسلامی در سال 1398 پرداخته است؛ طبق این نظریه، کاهش نرخ مشارکت را می‌بایست در تجربه ناکامی‌های روانشناختی پیشین جستجو کرد که برای این مهم به سراغ روندها و رویدادها خواهیم رفت: چرخش‌های سیاسی متنوع در طی 4 دهه استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران به سبب عدم توانایی کافی در تحقق شعارها، بخش قابل توجهی از اقشار جامعه را ناامید از دستیابی به خواست‌هایشان گردانید. و نیز رویدادهای تلخ واقع‌شده در2 سال منتهی به یازدهمین انتخابات مجلس، سبب گردید فضای روانشناختی جامعه به سمت ناتوانی از امکان تأثیرگذاری بر عرصه سیاسی سوق یابد. شکست‌های پیاپی، به افراد، درمانده شدن را می‌آموزد و در نهایت آنان را به ورطه انفعال می‌کشاند که در انتخابات 1398 این انفعال، محصول رویگردانی از گفتمان‌های سیاسی و تحمل رویدادهای تأثربار مکرر بود که خود را در با بی‌تفاوتی و عدم مشارکت ابراز نمود.