فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده جنبش صدر به رهبری سیاسی و دینی مقتدی صدر، با اتکاء به پیشینه اسلامی و انقلابی اصیل و قوی مراجع و خاندان صدر و همچنین محبوبیت فزاینده در بین لایه‌های اجتماعی مردم عراق، به دلیل ویژگی‌های فردی و روان شناسی سیاسی خاص مقتدی صدر، در کنار برخی آثار مثبت در روند سیاسی و فضای فرهنگی و اجتماعی عراق، تهدیدات و آسیب‌های بزرگی را هم متوجه شیعیان و حتی اهداف سیاست خارجی ایران در عراق کرده است. تجریه و تحلیل یافته های این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی حاکی از آن است که با توجه به راهبرد کلان سیاست خارجی ایران در عراق که بیشتر به دنبال حفظ تمامیت ارضی و ایجاد عراق متحد، یکپارچه، باثبات و همسو با تهران است؛ تلاش ایران برای تولید و بازیابی قدرت سیاسی و اجتماعی احزاب و گروههای شیعی و همسو با ایران در این کشور، با ظهور و تقویت جنبش صدر مبتنی بر ملت باوری عربی به صورت عام و ملت باوری شیعی به صورت خاص تحت الشعاع قرار گرفته است. بطوریکه در حال حاضر احزاب و جنبش های ملت باوری نظیر جنبش صدر سه متغیر مهم بقاء حکومت، جلوگیری از فروپاشی جامعه و سرزمین عراق و ممانعت از مداخله و نفوذ خارجی را به عنوان چراغ راهنمای رفتار خود در عرصه سیاست ورزی قرار داده اند. متغیرهایی که پیش بینی می شود نقشی بی بدیلی در سیاست خارجی این کشور در قبال همسایگان مشترک خود و به ویژه در مواجهه با ایران داشته باشد.