فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده چکیده:
تدریس اثربخش و جریان‌ساز درس «دفاع مقدس و مقاومت» به عنوان یک مأموریت راهبردی در نظام آموزش عالی کشور، مستلزم بهره‌گیری از اساتیدی متبحّر، باانگیزه، دغدغه‌مند و واجد شایستگی‌های تخصصی و حرفه‌ای است. بر این اساس، مقاله ی حاضر با هدف طراحی مدل توانمندسازی حرفه‌ای اساتید درس دفاع مقدس و مقاومت در استان فارس سامان یافته است. این مطالعه از نظر دستاورد، کاربردی _ توسعه‌ای و از حیث استراتژی اجراء، در پارادایم روش‌شناسی کیفی از نوع اکتشافی قرار می‌گیرد. در گام نخست، ازجامعه آماری که شامل ۱۳۹ نفرازمشارکت کنندگان بالقوّه، شامل سیاست‌گذاران ارشد، صاحب‌نظران علمی و مدرسان پیشکسوت این حوزه در سطح استان فارس بود، تعداد17 نفردردسترس به روش نمونه‌گیری غیراحتمالی و شیوه هدفمند با تکنیک زنجیره‌ای (گلوله‌برفی) انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و ژرفانگر (مشتمل بر ۷ پرسش محوری و تخصصی) بطور متوسط 20 دقیقه برای هرنفر بود که تا نیل به کفایت و اشباع نظری تداوم یافت؛ داده‌های مکتسبه با تکنیک تحلیل مضمون شش مرحله ای براون و کلارک تحلیل و کدگذاری شدند. تحلیل داده‌ها منتج در فاز کیفی به تکوین شبکه مضامینی منتهی شد که در مجموع ۱۳۲ مضمون(تم) پایه، ۱۸مضمون سازمان‌دهنده و ۵ مضمون فراگیر را در برگرفت. دستاوردهای این مقاله آشکار می‌سازد که فرآیند ارتقای توانمندی‌های حرفه‌ای اساتید این حوزه، پدیده‌ای نظام‌مند و برآمده از تعامل هم‌زمان الزامات تخصصی، مهارتی، بینشی و ساختاری است. الگوی نهایی و صحّه‌گذاری‌شده این تحقیق، چارچوبی جامع را در اختیار متولیان و برنامه‌ریزان آموزش عالی قرار می‌دهد تا از این طریق به ارتقای پویایی، اثربخشی و کیفیت تدریس این درس کلیدی مبادرت ورزند.