فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده انقلاب اسلامی ایران به مثابه یک رویداد، مجموعه­‌ای در هم تنیده از عوامل گوناگون و به عنوان یک جریان پیکری نامی از رخدادهایی بی­شمار محسوب می­شود. پر واضح است که برای مطالعه­‌ی ابعاد گسترده چنین پدیده­‌ای نیاز به مطالعات گسترده­ای است. هدف این مقاله شناخت وجوه مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی در قالب بررسی دوره دکتری بین رشته­ای طراحی شده و در حال اجرا است. از این رهگذر سوال اصلی پژوهش حاضر آن است که رشته­‌ی مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی چگونه توانسته است به شناختی جامع از حوزه­‌ی معرفتی سیاسی انقلاب اسلامی دست یابد؟ یافته­‌های پژوهش بر اساس روش کیفی تحلیل و مطالعات اسنادی که جمع آوری داده­های آن مبتنی بر ابزار فیش برداری بوده است، نشان می­‌دهد که قرار گرفتن مفهوم انقلاب اسلامی بر تقاطع چهار حوزه‌­ی روش شناختی اندیشه سیاسی رهبران انقلاب اسلامی، جامعه شناسی سیاسی جمهوری اسلامی اسلامی، آینده پژوهی انقلاب اسلامی، و بازتاب انقلاب اسلامی توانسته است به مثابه مدلی منسجم با کاربست چهار روش گوناگون و البته متقاطع به شناخت مناسب راجع به بعد سیاسی انقلاب اسلامی نایل شود.    

چکیده از منظر مقام معظم رهبری،فرهنگ ایثار وشهادت به عنوان یکی از منابع سرمایه اجتماعی جایگاه رفیعی در پیشرفت ایران اسلامی داشته و موجب تثبیت و پیشرفت نظام جمهوری اسلامی ایران شده است.یافته ها نیز نشان می دهد که فرهنگ ایثار و شهادت به عنوان یکی از منابع سرمایه اجتماعی در اسلام،بعد از پیروزی انقلاب اسلامی،در ابعاد مختلف از جمله حفظ و تثبیت نظام اسلامی،تامین عزت و استقلال کشور،عامل موثر در دشمن شناسی و دشمن ستیزی و عامل مقاومت و پیروزی در دفاع مقدس،در تداوم و تثبیت نظام جمهوری اسلامی نقش داشته و همواره نیز از طریق مولفه های گوناگون فرهنگ ایثار و شهادت در ابعاد مختلف اقتصادی،علمی،نظامی و بین المللی سبب پیشرفت نظام جمهوری اسلامی شده است.

چکیده این مقاله در نظر دارد با استفاده از روش تحلیل اسنادی، به بررسی مؤلفه‌های رفتار سیاسی درباریان پهلوی در دوره تاریخی 1342 تا پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 در چارچوب نظری آموزه‌های نهج‌البلاغه بپردازد. براین اساس، ابتدا دیدگاه امام‌علی× درباره شاخص‌های رفتار سیاسی حاکمان سیاسی مطرح و سپس مؤلفه‌های رفتار سیاسی درباریان پهلوی در مقایسه با دیدگاه امام‌علی× مورد بررسی قرار گرفته است. نتیجه، بیانگر این نکته است که ایجاد شرایط نامطلوب وابستگی، تبعیض، بی‌عدالتی و از‌بین رفتن فضای باز سیاسی، باعث نا‌مشروع شناخته شدن حکومت پهلوی و مطرح شدن ایدئولوژی جایگزین از سوی علما و در نهایت، گسترش روحیه انقلابی و اقدام علیه درباریان پهلوی شد که به نوبۀ خود، نقش مؤثری در شکل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی ایفا کرد.