فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده نیروهای اجتماعی سنتی همواره نقش مهمی در جامعه و تحولات معاصر ایران داشته‌اند و به‌ویژه در جریان دو انقلاب مشروطه و انقلاب اسلامی ایران مشارکتی فعالانه را نشان داده‌اند. در این میان، بازاریان از جمله نیروهای اجتماعی سنتی جامعه ایران می‌باشند که به لحاظ جایگاه مهم خود در عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، نقش مهمی در دو انقلاب مذکور ایفا نموده‌اند. پژوهش حاضر به بررسی نقش بازاریان در انقلاب مشروطه از منظر جامعه شناسی سیاسی می‌پردازد و هدف آن تعمیق دانش سیاسی موجود در زمینه تحلیل میزان و چگونگی تأثیرگذاری این نیروی اجتماعی سنتی در این تحول سیاسی ـ اجتماعی عمده تاریخ معاصر ایران می‌باشد. بدین ترتیب، سوال اصلی که این پژوهش در پی یافتن پاسخی برای آن می‌باشد، عبارتست از اینکه بازاریان به عنوان یک نیروی اجتماعی سنتی تأثیرگذار، چه نقشی در انقلاب مشروطیت ایران ایفا نموده‌اند. یافته‌های این پژوهش در نهایت نشان می‌دهند که بازاریان با بهره‌گیری از نفوذ اقتصادی، اعتبار اجتماعی و تاثیر گذاری سیاسی خود، در انقلاب مشروطیت حضور و نقشی تعیین کننده داشته‌اند.