فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده انقلاب اسلامی ایران دارای پیامدهای فراملی است که توانست روح تازه ای در کالبد مسلمانان جهان به خصوص شیعیان بدمد. یکی از مهمترین آن ها گروه های شیعی در جمهوری آذربایجان است. شیعیان اکثریت جمعیت این کشور را تشکیل می دهند و این کشور، دومین کشور شیعی جهان به شمار می رود. دغدغه این مقاله پاسخ به این پرسش است که انقلاب اسلامی ایران در همگرایی گروه های شیعی آذربایجان چه تاثیری داشته است؟با استفاده از نظریه پخش به مثابه چار چوب نظری، به روش توصیفی- تحلیلی، به دنبال اثبات این فرضیه است که «انقلاب اسلامی ایران بر شیعیان جمهوری آذربایجان که در دهه های گذشته تحت تاثیر نظام سیاسی سکولار حاکم بر این کشور، و به دور از اندیشه اسلام سیاسی و جنبش های دینی به سر می بردند، تحرک و جان تازه بخشیده است. یافته ها و نتایج به دست آمده بیانگر آن است که بازتاب انقلاب اسلامی ایران بر شیعیان آذربایجان، از طریق پخش جابجایی، سرایتی و سلسله مراتبی به خاطرقرابت فرهنگی، مذهبی وجغرافیایی دو کشور ایران وجمهوری آذربایجان وهمسویی رهبران احزاب وگروههای شیعی آذربایجان با رهبران انقلاب اسلامی ایران بیش از هر عامل دیگری در میان مبدأ، مقصد و موضوعات پخش تأثیر گذار بوده است.

چکیده در نخستین سال های پیروزی انقلاب اسلامی و در دوران ریاست جمهوری ابوالحسن بنی صدر و محمد علی رجایی، نبض سیاسی کشور دچار شدت و ضعف گردید و حوادثی در جامعه به وجود آمد که همگان را بهت زده و غافلگیر کرد. بررسی وضعیت مشارکت سیاسی در دوره اول و دوم انتخابات ریاست جمهوری هدف این مقاله است. سؤال اصلی، چه عواملی بر مشارکت سیاسی در انتخابات ریاست جمهوری دوره اول و دوم اثرگذار بوده است؟ از الگوی نظری نوریس به مثابه چارچوب نظری استفاده شده است. یافته‌ها و نتایج تحقیق بیانگر آن است که از بین عوامل اثرگذار بررسی شده در مشارکت سیاسی، نابسامانی‌های اوایل انقلاب، دیدگاه‌های بنی‌صدر در مورد مسائل مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و موضع گیری در مقابل آمریکا و خوش اقبالی وی در حذف خودبه‌خودی رقبای اصلی اثرگذاری بیشتر داشته‌ است. از عوامل مؤثر در مشارکت سیاسی دومین دوره انتخابات ریاست جمهوری، سابقه مبارزاتی محمدعلی رجایی در قبل و عملکرد ایشان در مسئولیت های بعد از انقلاب، دیدگاه های وی در زمینه مسایل گوناگون و خصوصیات فردی او همچون ساده زیستی، قانون گرایی و عدالت محوری بوده است