فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده یکی از فضیلت‌های اخلاقی، «تغافل» و چشم‌پوشی از خطاها و اشتباهات دیگران است که مورد تأکید عقل و شرع بوده و از همه مطلوب، اما از کارگزاران حکومتی که اختیارات بیشتری دارند، مطلوب‌تر است؛ چرا که اثرات تغافل آنان، عمیق‌تر بوده، موجب جذب بیشتر افراد جامعه گشته، میزان رضایت‌مندی آنها را از حکومت اسلامی بالا می‌برد. سؤال این پژوهش، این است که تغافل حاکمان در مورد اشتباهات و خطاهای افراد جامعه چه تأثیری در کارآمدی حکومت اسلامی دارد. این پژوهش با استناد به منابع کتابخانه‌ای و به شیوه تحلیلی- توصیفی بر مبنای آیات قرآن و سیره حکومتی پیامبراعظم (ص) و امام علی (ع)، به بررسی نقش تغافل حاکمان در کارآمدی حکومت اسلامی می پردازد. از جمله یافته‌های این پژوهش این است که افزایش میزان رضایت‌مندی مردم و جلوگیری از برخورد خشونت آمیز آنان با حاکمان، جلوگیری از تحریک احساسات مردم، بالابردن جایگاه اجتماعی و معنوی حاکمان در بین مردم و حفظ وحدت جامعه اسلامی از پیامدهای تغافل حاکمان نسبت به خطاها و اشتباهات افراد جامعه اسلامی است و رعایت این اصل اخلاقی از سوی حاکمان، نقش تعیین کننده در پیشبرد اهداف حکومتی دارد که مهم‌ترین آن، هدایت مردم به سعادت دنیوی و اخروی است و عامل تضمین بقا و استمرار آن خواهدشد و در نتیجه کارآمدی آن را بالا خواهدبرد.

چکیده «آموزه­های اسلامی رهبری را به عنوان رکن جامعه اسلامی معرفی می­کنند و به امت اسلامی دستور می­دهند که در بحران­ها به رهبری رجوع کرده و از توطئه دشمنان در امان بمانند. چندین دهه تجربه جمهوری اسلامی هم نقش امام خمینی و مقام معظم رهبری در مدیریت بحران­ها را به خوبی اثبات کرده است. همین امر موجب شده است دشمنان در صدد تضعیف قدرت نرم رهبری انقلاباسلامی برآمده و سعی کنند در اعتماد عمومی و مقبولیت ایشان تردید و میان ایشان وامت اسلامی فاصله ایجاد کنند. حال این سوال پیش می­آید که وقتی دشمنان منزلت رهبری را هدف قرار داده و قدرت او برای کنترل و مدیریت بحران­ها را تضعیف می­کنند مردم چه تکلیفی دارند؟ به عبارت دیگر دفاع از جایگاه رهبر بر عهده کیست و با چه شیوه­ای باید از آن دفاع شود؟ پژوهش حاضر روش­هایی را که امروزه دشمنان برای تضعیف قدرت نرم رهبری اسلامی به کار می­برند با شیوه­هایی که دشمنان علیه انبیا به کار برده­اند و در قرآن به آنها اشاره شده است مقایسه کرده و در نهایت نتیجه گرفت که شیوه­های دشمنان علیه رهبران الهی از زمان­های دور تاکنون در چارچوب­های مشابهی قرار دارند. بر این اساس در پژوهش حاضر برای مقابله با توطئه تضعیف قدرت نرم رهبری، راهکارهایی را که قرآن برای دفاع از انبیا به کاربرده است مورد توجه قرار گرفتند. در نهایت این نتیجه به دست آمد که اولا بر اساس شیوه قرآنی تضعیف رهبری در هیچ شرایطی نباید بی­پاسخ بماند و امت اسلامی مکلف به دفاع از جایگاه رهبری هستند، ثانیاً راهکارهای قرآنی مقابله با تضعیف قدرت نرم رهبری از ملاک واحدی تبعیت نمی­کند، بلکه سبک قرآنی اقتضا می­کند که در گام اول روش دشمن شناسایی و تحلیل شود و سپس شیوه­ای هوشمندانه که با توطئه دشمن متناسب است برای دفاع از رهبری اتخاذ شود».