فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده یکی از چالش برانگیزترین مباحث سیاست خارجی ایران طی سال‌های پساانقلاب اسلامی، بالاخص طی یک دهۀ اخیر، موضوع کلان‌داده بوده است. در طول این سال‌ها کمترین نظریه‌پرداز و تئوریسینی درصدد پردازش به این چالش برآمده‌اند اما بخشی از این مهم در این نوشتار محقق شده است. این شرایط منجر به طرح این سؤال می گردد که هوش مصنوعی چگونه در چهارچوب نظری پیوستار قدرت- در این مقاله مشخصا سه مولفۀ جبر فیزیکی، چماق/هراس و راهبردِ بازدارنده- بر تصمیم‌گیری رهبران سیاسی ایران و توفیق آنان در شکل گیری یک راهبرد بین‌المللی تأثیر گذاشته است؟ فرضیه پژوهش حاضر بر این استدلال استوار است که طبق نظریۀ پیوستار قدرتِ کریستوفر هیل از میان متغیرهای 9 گانه در این پیوستارگونه، سه مولفۀ جبر فیزیکی، چماق/هراس و راهبردِ بازدارنده متمایل به قدرت سخت نقش ایفا کرده‌اند. یافته‌های پژوهش از سه مولفۀ یاد شده به عنوان مهم‌ترین عوامل در به سرانجام رسیدن اعمال قدرت سخت در زمانۀ هوش مصنوعی در سیاست خارجی ایران یاد می‌کند. بااین حال تاثیر متغیرهایِ 9 گانۀ دیگر پیوستار مزبور را در این میان نادیده نمی‌انگارد. در انجام پژوهش حاضر از روش کیفی از نوع تبیینی و منابع الکترونیکی و نوشتاری استفاده شده است.

چکیده نوشتۀ پیش رو درصدد آن است تا به پاسخ این پرسش دست یابد که سه انگاره های هویت ملی ایران به چه صورت و طی چه فرآیندی در تکوین، شکل گیری و استحکام و امتداد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران طیِ سال های 1384-1392 نقش پردازی می کنند. در این نگاره تلاش گردیده است که با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با اتکاء بر داده های مبتنی بر رهیافت کتابخانه ای، ضمن در نظر گرفتن سه انگاره های هویت ملی به عنوان چهارچوب نظری، نحوه شکل گیری، قوام و دوام سیاست خارجی زمانۀ 1384-1392 جمهوری اسلامی ایران را مورد تبیین قرار دهد. کندوکاوها نشان دهندۀ آن است که سه گانۀ هویت ملی ایران یعنی ایرانیت، اسلامیت و تجدد، هر یک به نحوی در بافتارسازی سیاست خارجی این دوره موثر واقع بوده است. از این پژوهش بدین صورت افاده شده می وشد که سیاست خارجی ایران در بازه زمانی مشخص شده بعد از نظام معنایی معماری شده به شدت از سه گانه های اسلامیت، ایرانیت و تجدد و متعلقات آن متاثر می باشد و در واقع سیاست و مراودات خارجی ایران در بین سال های 1384-1392 برساختی از سه گانه های مذکور است.

چکیده هدف: نگاره حاضر بر آن است تا به این سوال پاسخ دهد که مولفه‌های هویت ملی ایران چگونه و به چه صورت در شکل‌گیری و قوام و دوام سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران نقش­آفرینی می‌کنند.
روش: در پژوهش حاضر کوشیده می‌شود که با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر اطلاعات مبتنی بر روش کتابخآن‌های، ضمن تبیین مفهوم «هویت ملی»، نحوه تکوین و شکل‌گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران توضیح داده شود.
یافته: کنکاش­ها بیان گر آن است که سه مولفه هویت ملی-اسلامیت، ایرانیت و تجدد- بنا به نحوه تقدم و تاخر، هر کدام به گونه­ای در معماری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران موثر واقع بوده­اند.
نتیجه­گیری: از این مقاله اینگونه مستفاد می­گردد که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به شدت از هویت ملی و مشخصه­های آن متاثر است و به واقع مناسبات و روابط خارجی ایران ناشی از بینشِ منبعث از هویت ملی آن برساخته می‌شود.