فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده اسلام به عنوان یک مجموعه به هم پیوسته و هماهنگ است. بدین لحاظ هر کدام از اجزاء آن در جایگاه خاص خودشان قرار دارند. نظام سیاسی اسلام که یکی از اجزاء این مجموعه است بیانگر این واقعیت است که قلمرو دین از قلمرو شخصی و خصوصی فراتر رفته و به مسائل اجتماعی نیز توجه دارد. جمهوری اسلامی ایران به دلیل ماهیت دینی آن، مبتنی بر اصول اسلامی است و به تبع آن می‌بایست شاکله‌ی نظام که در خط‌مشی‌های خرد و کلان متجلی است بر اساس این اصول شکل گیرد منابع شناخت ارزش‌های اسلامی، قرآن و سنت هستند که در این میان جایگاه قرآن‌کریم به عنوان ثقل اکبر حیاتی است. مسأله‌ و هدف اصلی پژوهش حاضر کشف خط‌مشی‌های فراگیر قرآنی نظام سیاسی است. رویکرد پژوهش حاضر، رویکرد کیفی و مبتنی بر روش تحقیق موضوعی قرآن‌کریم است. در مقام گردآوری دادهها، با تلاوت تمام آیات قرآن‌کریم در قالب رویکرد روش تحقیق موضوعی قرآن‌کریم و مطالعه کتب و آثار مرتبط، آیات سیاستی این عرصه استخراج شد. در مقام تحلیل داده‌ها، علاوه بر رویکرد پیشین، از روش نظریه‌پردازی داده بنیاد در جهت مفهومنویسی نظام‌مند از آیات و همچنین طبقهبندی و مقوله‌بندی آن‌ها به منظور دستیابی به الگو و چارچوب مفهومی بهره گرفته شد. در مقام اعتباریابی ضمن بهره‌مندی از مقایسه‌های مستمر با مراجعه به خبرگان در قالب روش ممیّزی بیرونی، الگوی مفهومی و گزارههای فراگیر سیاستی اعتباریابی شد. یافتهها و نتایج پژوهش حاضر پس از تحلیل آیات، دستیابی به الگو و چارچوب مفهومی کلان نظام سیاسی مبتنی بر قرآن کریم و استخراج خط مشی های فراگیر نظام سیاسی است