فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده هدف اصلی این مقاله تحلیل محتوای آثار گفتمان مارکسیستی با استفاده از روش نظریه تحلیل گفتمان جیمز پل جی است. گفتمان مارکسیستی با بهره گیری از آثار و کتاب های تاثیرگذار سعی در جذب افراد در فرایند انقلاب اسلامی بود. در این راستا مارکسیست ها از کتبی همچون کژراهه (احسان طبری)، تزی برای تحرک (مصطفی شعائیان)، تحلیل موقعیت نیروهای انقلابی در ایران (بیژن جزنی)، حزب توده و مسائل میهن انقلابی ما (نورالدین کیانوری)، ماهی سیاه کوچولو (صمد بهرنگی) الهام گرفتند. نویسنده در این مقاله در پی پاسخ به این سوال است که تحلیل محتوای آثار گفتمان مارکسیستی در فرایند انقلاب اسلامی بر اساس نظریه جیمز پل جی به چه صورت می باشد؟ روش مورد استفاده در این مقاله روش تحلیل گفتمان با استفاده از نظریه تحلیل گفتمان جیمز پل جی است. نظریه گفتمان پل جی یکی از مهمترین و کارآمد ترین نظریه ها در توصیف ساختار یک متن و دستیابی به عناصر زبانی آن و روابط میان این عناصر است. تحلیل محتوای آثار نشان می دهد مفهوم حرکت در آثار گفتمان مارکسیستی از نقش مهم و کانونی در تفکرات مارکسیست ها برخوردار است. آثار مارکسیستی در تلاش است نظم برآمده از حکومت پهلوی را به چالش کشیده و کلمه حرکت را به سمت مفهوم انقلاب سوق دهند. همچنین بررسی محتوای آثار مارکسیستی نشان می دهد که بعضی آثار تنها راه رهایی علیه انسداد وضعیت و فعالیت های سیاسی را اقدام مسلحانه می دانستند. در مقابل این گفتمان، گروهی بودند که دال مرکزی گفتمان خود را حرکت نرم و مسالمت آمیز در نظر داشتند و رسیدن به هدف از طریق حرکت مسلحانه را امری مذموم قلمداد می کردند. این گفتمان سعی داشت به روش مسالمت آمیز به اهداف خود نائل شوند. این گروه مایل به انقلابی است که از متن جامعه و مطالبه اکثریت مردم بیرون بیاید.

چکیده سؤال اصلی این پژوهش آن است که چالش­‌های سیاسی داخلی  فراروی انقلاب اسلامی در اندیشه امام خمنیی v کدامند؟ برای پاسخ به این سؤال اندیشه سیاسی امام در چارچوب نظریه بحران اسپریگنز مورد بررسی قرار گرفت که دارای چهار مرحله می­باشد : مشاهده بی­‌نظمی و بحران، تشخیص علل، تصویر جامعه ‌آرمانی و ارائه راه­حل و درمان درد. بر اساس یافته­های پژوهش،  ازمشکلات و بحران‌­های اصلی انقلاب اسلامی در بعد داخلی که می­‌تواند انقلاب و نظام اسلامی را از جانب قوای سه‌­گانه که از ارکان نظام محسوب می­‌شوند مورد آسیب و صدمه قرار دهد می­‌توان به تضعیف و تخریب یکدیگر، عدم استقلال و قاطعیت در عمل، عدم قانون‌­گرایی و توجه به قانون اشاره نمود. عمل نکردن به اسلام و احکام آن (منطبق نبودن عملکردها با احکام اسلامی، ناکارآمدی نظام سیاسی، عدم مشروعیت و مقبولیت نظام سیاسی، در به‌ وجود آمدن این بحران­ها را  می­‌توان مهم­‌ترین و اصلی­ترین علل و عوامل این بحران‌­ها و چالش-‌ها دانست. آرمان مطلوب امام خمینی برای از بین بردن این مشکلات، یک جامعه­‌ی آرمانی است که در آن برقراری عدالت اجتماعی، کسب استقلال و قاطعیت، برقراری قانون و حفظ مقررات اسلامی شکل گیرد. در آخر نیز امام خمینیe این راه‌­حل­ها را برای رفع بحران‌­ها و مشکلات بیان می­‌نمایند: عمل به اسلام و احکام اسلامی، قانون­گرایی، مردم­گرایی. این تحقیق با استفاده از روش تحلیل اسنادی، ‌اسناد و مدارک مربوط را گردآوری کرده است.