فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده این مقاله به تحلیل دیدگاه‌های پیتر مندویل و نقدهای مطرح شده از سوی انقلاب اسلامی در مورد نقش وهابیت سعودی در صلح جهانی می‌پردازد. مندویل یک استاد برجسته در زمینه سیاست و دین است. او ترویج وهابیت را تحت حمایت مالی و راهبردی عربستان سعودی می‌بیند که بر مبنای تعامل پیچیده‌ای میان حاکمیت سعودی و نهادهای دینی شکل گرفته است. از دیدگاه مندویل فراملی‌گرایی مذهبی عربستان به معنای «صدور وهابیت» ده‌ها کشور را تحت تأثیر قرار داده و مخاطراتی را برای صلح جهانی پدید آورده است. در عین حال بافت محلی و شرائط محیطی موجب شده ورود وهابیت در هر کشور شیوه خاصی به خود بگیرد. در کشورهای مختلف عوامل محلی به دلیل منافع اقتصادی به استقبال وهابیت رفته‌اند. این اثرات باید مورد بررسی قرار گیرد و الگوهای آن استخراج شود. با قطع صدور وهابیت از طریق حمایت‌های سعودی می‌توان امید داشت که اثرات جهانی ناشی از ترویج وهابیت در آن بافت محلی متوقف شود و یکبار دیگر شاهد صلح جهانی در این مناطق باشیم. مندویل به طور خاص مواردی از این الگوها را که طرح می‌کند. ما در اینجا ضمن طرح این الگوها به نقد نظرات او از دیدگاه انقلاب اسلامی می‌پردازیم. نتایج حاصل از این بررسی نشان می‌دهد که چرخش سعودی از افراطی‌گری وهابی به اسلام سکولار می‌تواند تنش‌های منطقه‌ای را کاهش دهد.
در بخش بعدی، مقاله به نقدهای انقلاب اسلامی می‌پردازد که وهابیت را به عنوان ابزاری برای مقابله با نفوذ ایران و شیعیان می‌بیند. این بخش بر تأثیرات مخرب وهابیت بر صلح جهانی و نقش آن در ترویج تنفر و تروریسم و نیز گسترش خشونت و تفرقه بین امت اسلامی تأکید می‌کند. مقاله بر این نکته تأکید دارد که تغییرات اخیر در سیاست‌های داخلی و خارجی عربستان سعودی می‌تواند نقش مهمی در کاهش تنش‌های جهانی و ترویج صلح داشته باشد.

چکیده این مقاله بر آنست تا نقش پرهیز از تفرقه و همکاری کشورهای اسلامی در تأسیس امت واحده اسلامی را تبیین کند. محور اول مقاله بر نقش پرهیز از تفرقه گرایی و تعرض به یکدیگر در جهان اسلام تأکید دارد و محور دوم همکاری‌هایی است که در جهان اسلام باید محقق گردد تا بتوانیم به امت واحده اسلامی دست یابیم. این دو محور اولین گامهایی است که برای تحقق امت واحده اسلامی باید پیمود. پرهیز از تفرقه شامل پرهیز از پنج عامل اصلی تفرق در امت اسلامی یعنی جنگ، ترور، تکفیر، تعارض و مشاجره است. همکاری کشورهای اسلامی نیز شامل دو عنوان مقابله با دشمن مشترکو احسان و دوستی با مسلمانان است. در هر مورد پس از توصیف به ادله متنی هر یک از آنها پرداخته شده است. علاوه‌برآن تلاش شده تا شواهد قولی که در کلام امام خمینی –قدس‌سره- و رهبر معظم انقلاب –دام ظلّه - به‌دست‌آمده نیز ارائه گردد.