عدالت از نظر تا عمل در منظومه فکری رهبر انقلاب اسلامی
دوره 14، شماره 1، بهار 1404، صفحه 59-98
علی نوازنی، حاکم قاسمی
چکیده هدف: رهبر انقلاب اسلامی در تمام اسناد بالادستی، سیاستهای کلی نظام و رهنمودهایشان منبعث از دین اسلام، همواره بر تحقق عدالت در حیات زیسته جمهوری اسلامی ایران تأکید نمودهاند. از این رو هدف پژوهش حاضر بررسی جایگاه عدالت در منظومه فکری رهبر انقلاب اسلامی است.
روششناسی پژوهش: در پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی توسعهای و با بهرهگیری از روش اسنادی و همچنین تحلیل محتوای کمی و کیفی (رابطهای) بیانات آیتالله خامنهای در بازه زمانی 1368-1402 و با بهرهمندی از نرمافزار R و SPSS، جهت تنظیم و تحلیل دادهها اقدام شده است.
یافتهها: بر مبنای تحلیل محتوای بیانات رهبر انقلاب اسلامی در بازه زمانی 1368-1402، تعداد 580 مفهوم مرتبط با عدالت در قالب 18 کلان مفهوم عدالت احصاء گردید که همه مفاهیم دارای ارتباط معنیداری با یکدیگر بودند. ایشان ضمن توجه به کاستیهای وضعیت موجود در تحقق عدالت در جامعه، و علل بروز آن، ویژگیهای عدالت، جامعه آرمانی، و همچنین راهکارهای عملیاتی عدالتمحور را در 5 مقوله کلان معرفی کرده، و در پی دستیابی به جامعه عدالتمحور میباشند.
نتیجهگیری: رهبر انقلاب اسلامی در قامت یک نظریهپرداز، اقدام به طرحریزی نظریه عدالت با بهرهگیری از مبانی فقهی و آموزههای اسلامی کرده اند، و معتقدند که عدالت کامل با اراده الهی و توسط امام معصوم قابل تحقق است. در عین حال در مقام یک رهبر سیاسی به نظریهپردازی محدود نمانده، و عدالت نسبی را در جامعه قابل دستیابی میدانند و برای آن راهکارها و شیوههای اجرایی و عملیاتی پیشنهاد می کنند، و در یک مقولهبندی کلان تحقق عدالت را در حوزههای مختلف توسط مسئولین و با مشارکت مردم میسر میدانند.

