تبیین مقایسهای دو رویکرد حکمرانی متعالی اسلامی و حکمرانی خوب
دوره 11، شماره 3، تابستان 1401، صفحه 233-274
محسن عابدیدرچه، بهادر زارعی، سیدعباس احمدی، زهرا پیشگاهیفرد
چکیده در این پژوهش پس از بررسی نظریههای اندیشمندان غربی و مسلمان به بحث و مقایسه تطبیقی پیرامون دو نوع حکمرانی خوب در غرب و حکمرانی متعالی در اسلام پرداخته شده است. در دنیای کنونی و در گذر از حکمرانی بَد به حکمرانی مطلوب که وضعیت ایدهآل و آرمانی تمامی جوامع جهانی است، و اینکه حکمرانی باید از آن چه شخص یا گروهی باشد و ویژگیهای فردی و ایدئولوژیکی زمامدار یا حاکمان چه باید باشد، بحث اساسی محافل حکمرانی میباشد. ویژگیها و مولفههای عمده حکمرانیها در مطلوبیت آنها و کسب رضایت مردمی از مهمترین مباحث در حکومتداری و رسیدن به کمال و سعادت افراد و جوامع است. در این میان هر چند بیشتر نظریههای غربی نیز از عدالت و دیگر صفات و ویژگیهای حکمرانی خوب که مورد نظر اسلام نیز هست صحبت کردند، اما رویکرد اصلی آنها به سمت کمال مادی و دنیوی انسانها بوده و این به دلیل گرایش انسانمحوری آنهاست. از سوی دیگر، اسلام با نگرشی خدامحور، سعادت اخروی را هدف خلقت انسانها و جوامع معرفی مینماید. بر همین اساس، از آنجایی که هدف خلقت دنیا، انسانها، جوامع و تشکیل حکومتها نیل به سعادت َابدیاست، لذا آشکار شدن ویژگیهای بهترین نوع حکمرانی برای معرفی آنها و تبعیت مردم از چنین حکومتهایی ضروری است.