فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده عراق از ناهمگن­ترین کشورهای قومی و زبانی حوزه ژئوپلیتیک خاورمیانه عربی است. اقدامات جنگ­افروزانه مقامات سابق عراق، تداوم بی­ثباتی­های سیاسی، پیدایش بسترهای مساعد و مناسب زایش و کنشگری گروه­های تکفیری و افراطی و حضور قدرت های فرامنطقه‌ای از مواردی است که زمینه چالش­آفرینی و تهدید امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران محسوب می­شود. عراق پساصدام را باید کانون قدرت و نفوذ شیعیان قلمداد نمود، زیرا جریان­های قدرتمندی همچون مرجعیت عالی شیعیان، جریان صدر و دیگر طیف­های سیاسی شیعه از نفوذ و قدرت بالایی در  بین جریان سیاسی عراق برخوردارند. ظهور داعش و قدرت یابی ان در عراق و  شکل گیری بحران امنیتی در عراق و احتمال بالای تسری ان به همسایگان از جمله ایران، باعث شد تا جمهوری اسلامی ایران راهبرد فعالانه ای را برای مواجهه با این بحران امنیتی منطقه ای و جهانی در پیش بگیرد.  با توجه به مباحث فوق، سوالات پژوهش این­گونه مطرح می‌شود که: 1- ایران چه نقشی در شکست داعش داشته است ؟ 2- منابع قدرت ایران در عراق چیست و چگونه این منابع به ایران برای همکاری و اتحاد راهبردی با عراق پسا داعش کمک می­کند؟ 2- جایگاه احزاب سیاسی عراق و گروه­های بسیج مردمی این کشور در راستای اتحاد و همکاری راهبردی چه بوده است؟ هدف این مقاله، تشخیص و شناخت منابع قدرت ایران در عراق برای مدیریت راهبردی مناسب و حصول نتیجه در عراق پسا داعش است؛ روش مورد استفاده در این پژوهش به منظور تحلیل و نتیجه­گیری، روش توصیفی- تحلیلی و چارچوب نظری آن نیز قدرت هوشمند است.    

چکیده در تعالیم همه ادیان بزرگ، تکفیر، اقدامات تروریستی و خشونت به نام دین مذموم دانسته شده است. از جمله خصوصیات مهم گروه­‏های تکفیری علاوه بر بدعت و تکفیر در دین ایجاد خشونت در جامعه است. امروزه تکفیر و تروریسم دو دین بزرگ الهی را درگیر کرده است. تکفیر و تروریسم در دنیا موجب ناامنی و نابسامانی شده که بیشتر این خشونت­‏گری­‏ها با نام دین صورت می‏­گیرد. افراط­‏گرایی و تروریسم سابقه دیرینه در جهان دارد. به خصوص در دوره معاصر در سراسر جهان اسلام فعالیت دارند، با این وصف تروریسم و افراط­‏گرایی یکی از دغدغه­‏های ملت‏ها و دولت­‏ها در دنیا تبدیل شده است.
مطالعه و پژوهش پیرامون موضوعتکفیرو تروریسم در اسلام و نحوه مواجهه انقلاب اسلامی با گروه‏­های تروریستی معاصرجایگاه ویژه‌ تحقیقی دارد. بر این اساس پرسش این است که تکفیر و تروریسم در اسلام چگونه ایجاد شده و در دوره معاصر انقلاب اسلامی ایران چه واکنش و مواجهه داشته است؟ به‌دلیل اهمیت این موضوع و وجود گروه­‏های تکفیری و بدعت­‏گذار در طول تاریخ ادیان، گروه‏­ها از این سوء­استفاده کرده­‏اند، در دوره معاصر و کنونی، به دلایل مختلف گروه‏­های تروریستی و فرقه‌­های متعددی شکل گرفتند برای نمونه داعش، تکفیر مورد بهره­برداری رهبران گروه‏­ها قرار گرفته است. این مقاله با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه­ایی و فیش­برداری از اسناد و منابع به بررسی زمینه و عوامل تاریخی پرداخته است؛ برخی یافته‏­های پزوهش بیانگر این است که موضوع تکفیر  تروریسم ریشه دینی ندارد؛ و انقلاب اسلامی ایران با گروه­های تروریستی و تکفیری در عرصه نظری و عملی مواجهه و مقابله کرده است.
 

چکیده داعش از زمان ظهورش به طور مستمر از وجه تبلیغاتی خود به بهترین نحو به منظور دستیابی به اهداف خود استفاده کرده است. این وجه تبلیغاتی، شامل طیف وسیعی از ابزارها، شامل شبکه­های اجتماعی، ویدئوهای اینترنتی و مجلات می­شود. به دلیل اهمیت وجه تبلیغاتی داعش، در این مقاله تلاش شده تا به این سوال اصلی پاسخ داده شود که، گفتمان حاکم بر ساختار تبلیغاتی داعش چیست و این گفتمان چگونه در نشریه «دابق»، جریان می­یابد؟ برای یافتن پاسخ سوال اصلی، از روش تحلیل گفتمان به خصوص از نظریه تحلیل گفتمان لاکلا و موفه، استفاده شده است. یافته­های تحقیق نشان می­دهند که نخست، قابلیت دسترسی این گفتمان تبلیغاتی است که به سبب نامناسب بودن جهان اجتماعی برای انسان مسلمان و نیز بی­روح شدن زندگی اجتماعی افزایش می­یابد. ویژگی بارز دیگر در نظام معنایی تبلیغاتی داعش، عنصر خصومت است که دایره شمولش بسیار وسیع بوده و عامل اصلی در هویت­یابی و نیز عمل دینی قرار می­گیرد. همچنین از دیگر یافته­های مقاله حاضر آن است که استعاری­سازی در دنیای معاصر، سبب تحریک رادیکالیسم در مخاطبان تبلیغات داعش می­شود.
 به طور کلی، در این مقاله با استنادهای متعدد به مجله دابق، ابعاد مختلف گفتمان حاکم بر ساختار تبلیغاتی داعش، مورد بررسی قرار گرفته­اند.