فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده هدف: نگاره حاضر بر آن است تا به این سوال پاسخ دهد که مولفه‌های هویت ملی ایران چگونه و به چه صورت در شکل‌گیری و قوام و دوام سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران نقش­آفرینی می‌کنند.
روش: در پژوهش حاضر کوشیده می‌شود که با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر اطلاعات مبتنی بر روش کتابخآن‌های، ضمن تبیین مفهوم «هویت ملی»، نحوه تکوین و شکل‌گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران توضیح داده شود.
یافته: کنکاش­ها بیان گر آن است که سه مولفه هویت ملی-اسلامیت، ایرانیت و تجدد- بنا به نحوه تقدم و تاخر، هر کدام به گونه­ای در معماری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران موثر واقع بوده­اند.
نتیجه­گیری: از این مقاله اینگونه مستفاد می­گردد که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به شدت از هویت ملی و مشخصه­های آن متاثر است و به واقع مناسبات و روابط خارجی ایران ناشی از بینشِ منبعث از هویت ملی آن برساخته می‌شود.
 
 

چکیده آموزه‌های فقهی، نقش محوری در تدوین راهبردهای کلان سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران دارد. با توجه به جایگاه کلیدی حاکم شرع در جامعه اسلامی، نگارندگان کوشیده‌اند تا با روش تحلیلی و بررسی ادله فقهی، با محوریت اندیشه امام خمینی+ یکی از مهم‌ترین چالش‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی از بدو تأسیس تاکنون را مورد ارزیابی قرار دهند. پیرامون جواز و منع رابطه با کشور مستکبر، هر یک از طرفین جواز و منع، به ادله فقهی محکمی استدلال کرده‌اند. اما آنچه در تعارض ادله مهم است، چگونگی جمع بین دو دلیل است. بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر، نگارنده، عدم جواز را به عنوان شِق بدوی مسئله بیان و در ادامه قاعده مصلحت را به عنوان شِق دوم و قاعده محوری در نحوه تعامل با کشور مستکبر معرفی و همچنین حاکم شرع را نیز به عنوان مجری قاعده (من به یده المصلحه) در نظر می‌گیرد که با نظر کارشناس امر، اقدام به صدور حکم می‌کند.

چکیده به جرات می توان فروپاشی شوروی را به عنوان رفع یکی از تهدیدات تاریخی امنیتی ایران قلمداد کرد.با این وجود،تحول ژئوپلتیک مزبور موجد پاره ای تهدیدات امنیتی نیز برای ایران بوده است که در نوشتار حاضر به تعدادی از آنها در حوزه قفقاز جنوبی اشاره خواهیم داشت.تحلیل سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در منطقه قفقاز جنوبی با توجه به جایگاه ژئوپلتیک ایران و سابقه طولانی حضور سیاسی-فرهنگی ایران در منطقه قفقاز،پیوندهای تاریخی ایران با کشورهای این منطقه و وجود فرصتها و تهدیداتی که در این حوزه جغرافیایی از ناحیه کشورهای منطقه و بازیگران رقیب پیرامونی و قدرت های مداخله گر فرامنطقه ای متوجه ایران می گردد از ضرورت و اهمیت برخوردار است.