فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده عوامل متعددی در فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی نقش داشته‌‌اند. با وجود اینکه غربی‌ها فروپاشی شوروی را محصول اقدامات خود در سال‌های جنگ سرد دانسته، آن را به نفع خود مصادره می‌کنند، با تأکید می‌توان گفت که پیروزی انقلاب اسلامی ایران و تأثیر آن بر روند فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی از عوامل اساسی این تغییر بوده است. البته در کنار نقش روشنگری انقلاب اسلامی ایران، نباید از نامة امام خمینی به گورباچف و تأثیر آن بر مردم، نخبگان و رهبران شوروی به‌راحتی گذشت. بنابراین لازم است بازتاب‌های نامة امام به گورباچف در اتحاد جماهیر شوروی بررسی شده، بر اساس آن، تأثیر نامة امام بر روند فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی تبیین شود. این مقاله، ضمن بازخوانی، و تحلیل نامۀ امام خمینی به گورباچف، بازتاب‌های آن را بررسی، و تأثیر آن بر نخبگان و رهبران اتحاد جماهیر شوروی، و نقش آن در روند فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و فروپاشی نظام دوقطبی را بررسی می‌کند.