ناشر: انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی 2322-2573 13 3 2024 11 21 Pahlavi Secularization؛ From the Dream of Renewal to the Consolidation of Authoritarianism. سکولاریزاسیون پهلوی؛ از رویای تجدد تا تثبیت اقتدارگرایی 7 28 211885 FA زهرا احمدی دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه شهید بهشتی تهران و وکیل پایه یک کانون وکلا ی دادگستری مرکز ،ایران 0009-0006-8915-6096 محمد رسول آهنگران استاد تمام و عضو هیات علمی گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران و وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه، ایران 0000-0003-1056-5606 حسین رضائی دانش آموخته کارشناسی ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی و عضومرکز وکلای قوه قضاییه تهران، ایران 0009-0004-8854-4009 Journal Article 2024 09 30 Secularization in Iran, including policies under the shadow of modernity, became a primary concern of Reza Shah and was placed on the agenda of the Pahlavi government. Actions such as reducing the power of clergy, eliminating religious symbols, unveiling compulsory hijab, establishing a modern legal and judicial system, creating new institutions, transforming the educational system, etc., all aimed at eliminating the role of religious institutions in Iranian society. However, the question arises whether these actions were taken with the aim of secularizing Iranian society or consolidating authoritarianism. A secular government does not seek to eliminate religion or favor a particular religion but rather ensures religious freedom by maintaining neutrality. The animosity of Reza Shah towards religious institutions and symbols aimed at eliminating the power of rivals indicates that secularism in this era was a tool in the hands of an absolute government to achieve consolidation of power, despotism, and its desired ideology. Studying Iranian secularism and its formation process, Reza Shah's policies in realizing the secularization project, and the impact and position of Shia thought in Iranian society will be crucial in examining the reasons for the failure of First Pahlavi's dream of secularization in Iran. سکولاریزاسیون در ایران از جمله سیاست‌هایی بود که در سایه‌ سار مدرنیته به دغدغه اصلی رضاشاه تبدیل شد و بر همین اساس در دستور کار دولت پهلوی اول قرار گرفت. اقداماتی از جمله کاهش قدرت روحانیت، حذف شعائر مذهبی، کشف حجاب اجباری، ایجاد نظام حقوقی و قضایی نوین، تاسیس نهادهای نوین، تحول در سیستم آموزشی و... همگی با هدف حذف نقش نهاد مذهب در جامعه ایران محقق شد. اما پرسش قابل طرح اینکه، اقدامات صورت گرفته با هدف سکولارسازی جامعه ایران بود و یا با هدف تثبیت اقتدارگرایی؟ چراکه دولت سکولار به دنبال حذف دین یا اعطای برتری به دین خاصی نیست، بلکه با حفظ بی‌طرفی خود ضامن آزادی مذهبی پیروان ادیان و مذاهب است. دشمنی رضاشاه با نهادها و مظاهر دینی با هدف حذف قدرت رقیب، بیانگر آن است که سکولاریسم در این عصر حربه‌ای در ید قدرت بلامنازع دولت برای نیل تثبیت اقتدار، استبداد و ایدئولوژی مورد نظر خود بوده‌است. در این میان مطالعه سکولاریسم ایرانی و روند شکل‌گیری آن، سیاست‌های رضاشاه در تحقق پروژه سکولاریزاسیون و تاثیر وجایگاه اندیشه شیعی در جامعه ایرانی، در بررسی علل ناکامی رویای سکولاریزاسیون پهلوی اول در ایران مورد توجه خواهد بود. https://www.roir.ir/article_211885_8941a39ce66babf452c6525bc852afba.pdf