سیاست ‌خارجی جمهوری اسلامی ایران پس از برجام: تداوم موازنه سازی و هویت‌ یابی انقلابی

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی دانشگاه گیلان

2 دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه گیلان

چکیده

 توافق هسته­‌ای ایران و قدرت­‌های بزرگ در تابستان 1394 که در ازای برداشته ‌شدن تحریم­‌های هسته­‌ای، منجر به محدود‌شدن برنامه ‌هسته­‌ای ایران در میان‌ مدت شد، سوال­‌هایی مهم درباره جهت‌ گیری سیاست ‌خارجی جمهوری ‌اسلامی‌ به وجود‌آورده ‌است. این مقاله به‌ دنبال یافتن پاسخ به این سوال است که آیا این توافق، ایران را به سمت سیاست ‌خارجی مصالحه‌ جویاه‌­تر سوق داده ‌است؟ بررسی رفتار و عملکرد سیاست ‌خارجی ایران نشا‌ن ‌می­‌دهد که ایران بعد از توافق هسته­ای در ازای چشم‌ پوشی از برخی ابعاد کلیدی برنامه ‌هسته­‌ای، به سمت جبران این محدودیت­‌ها در دو زمینه امنیتی و هویتی حرکت‌ می‌­کند. در زمینه هویتی، بعد از توافق ‌هسته­‌ای، موازی با تاکید بر مسایلی مانند «پیشرفت»، «خودباوری» و« استقلال علمی»، شاهد ادامه اصرار بر تحقیق ‌و‌توسعه هسته­‌ای هستیم. در حوزه امنیتی، از افزایش قابل توجه بودجه دفاعی گرفته تا گسترش دامنه ژئوپلیتیک اقدام­‌های امنیتی و سرعت ‌گرفتن برنامه موشکی و همچنین برخی رویکرد‌های امنیتی بی­‌سابقه مانند اجازه استفاده از پایگاه نظامی هوایی نوژه به روسیه یا حضور نظامی چند‌جانبه در خارج از مرز‌ها، نشان ‌دهنده جدی ‌بودن حرکت ایران به سمت سیاست‌‌­های جبرانی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Foreign policy of the Islamic Republic of Iran after the JointComprehensive Plan of Action: The Continuation of Revolutionary Balance and Identity

نویسندگان [English]

  • Seyed Amir Niakuye 1
  • Ali Ghanadi 2
1 Associate Professor of Political Science, University of Guilan
2 PhD Student of International Relations, University of Guilan
چکیده [English]

Iran's nuclear deal in the summer of 2015, which, in exchange for the abolition of nuclear sanctions, led to a limitation of Iran's nuclear program in the medium term, raised important questions about the direction of the foreign policy of the Islamic Republic. This article seeks to answer the question of whether this agreement has
pushed Iran toward more compelling peaceful foreign policy or not? The study of the behavior and performance of Iran's foreign policy shows that Iran, following a nuclear deal, moves to offset these constraints in two security and identity areas in for leaving some of the key dimensions of the nuclear program. In the context of identity, after a nuclear deal, parallel to the emphasis on issues such as "advancement", "self-confidence" and "scientific independence", we are witnessing the continued insistence on nuclear research and development. In the security sector,
there has been a significant increase in defense spending to extending the geopolitical scope of security measures and speeding up the missile program, as well as some unprecedented security approaches such as permitting the use of Noghe Air Base to Russia, or multilateral military presence abroad which indicates the seriousness of Iran's move to compensatory policies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Nuclear Agreement
  • Security
  • Identity
  • Iran's Foreign Policy
  • Missile Program