فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده یکی از مسائل بسیار مهم در هر انقلابی، بررسی افق‌های پیش روی آن انقلاب و امکان یا عدم امکان تحقق آن است. هدف پژوهش حاضر بررسی چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران از منظر امام (ره) و رهبری است. سوال اصلی این است؛ افق روشنی که پس از پیروزی انقلاب اسلامی تا امروز، همواره مورد تاکید امامین انقلاب بوده، در چه صورتی تحقق پذیر است؟ این پژوهش با روشی تحلیلی- توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و همچنین بر اساس گردآوری داده‌ها از مجموعه بیانات و سخنرانی های ایشان، به بررسی این مسأله پرداخته است. یافته‌های تحقیق فوق به شرح ذیل است: امامین انقلاب همیشه در بیانات خود، هدف اصلی از تشکیل حکومت اسلامی در زمان غیبت را زمینه‌سازی برای ظهور حضرت مهدی (عج) دانسته و معتقدند که دیگر اهداف و افق‌های کشور نیز باید در راستای نیل به این هدف عظمی باشد. مهمترین عواملی که باعث تحقق این چشم‌انداز خواهند شد عبارتند از: حفظ نگاه توحیدی و باور عمیق قلبی، عدم غفلت از شعارهای اصلی و ارزش‌ها، تکیه به توانمندی‌های داخلی به خصوص نیرو و انرژی جوانان، امید نسبت به آینده، کار جهادی و حفظ فرهنگ ایثار و شهادت. در مقابل غلبه نگرش مادی و نگاه منفعت طلبانه، خودتحقیری، غلبه فرهنگ و ارزش‌ها و سبک زندگی غربی در جامعه و فاصله گرفتن از باورها و ارزش‌های اسلامی، از مهمترین موانع پیش روی چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران است که بی توجهی به آن‌ها می‌تواند رفته رفته این انقلاب را به ورطه سقوط و نابودی بکشاند.

چکیده تمایز انقلاب کبیر اسلامی ایران از انقلاب‌های بزرگ جهان، بیش از هرچیز به اصول بنیادینی مربوط می‌شود که به منزله مؤلفه‌های ساختاری و هویتی این انقلاب به‌شمار می‌آیند. از جمله این مؤلفه‌های هویتی «اصل درهم آمیختن دین و دنیا» است، که هیچ‌یک از انقلاب‌های بزرگ جهان از آن برخوردار نبوده است. این مؤلفه به طور همزمان، هم از جامعیت و ابدیت اسلام ناب محمدی (ص) پرده بر می‌دارد، و هم موضع و چگونگی مواجهه انقلاب اسلامی با فرهنگ، تکنولوژی و تمدن غرب را اعلام می‌کند، و هم منطق جدیدی را در باب حکمرانی مطلوب در اداره جامعه اسلامی در پرتو نظام سیاسی اسلام در اختیار می‌گذارد. مطالعه، تحقیق و تبیین ابعاد و آثار مؤلفه‌های متعددِ هویتی انقلاب اسلامی و از جمله مؤلفه «درهم آمیختن دین و دنیا»، همچنان ضرورتی است که نباید مورد غفلت و بی‌توجهی اندیشمندان حوزه انقلاب اسلامی قرار گیرد. نگارنده بر اساس همین ضرورت، تلاش می‌کند در این تحقیق، چگونگی نیل به منطق حکمرانی مطلوب را برپایه این مؤلفه مهم انقلاب اسلامی به بحث و بررسی بگذارد. حاصل نهایی این تلاش این است که نرم‌افزار اصلی، جامع و پاسخگوی مطمئن برای حکمرانی مطلوب نظام سیاسی اجتماعی برآمده از انقلاب کبیر اسلامی «فقه حکومتی» است، یعنی همان فقه جامعی که معمار انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (قدس‌سره) در تولید، ترویج، نشر و عملیاتی شدن آن در متن جامعه اسلامی و دعوت از فقیهان متعهد برای ارتقاء و روزآمدی آن سختی‌ها و تلاش‌های بسیار و مشکوری متحمل شد.

چکیده مسئله‌ فرهنگ از دیرباز یکی از اولویت‌های رهبران سیاسی بوده است. اهمیت این موضوع تا بدانجا است که بسیاری از رویه‌های دفاعی کشورها در مواجهه با بیگانگان نیز در ارتباط با این مفهوم رُخ‌نمایی می‌کند. این امر در جامعه‌ای چون ایران عمدتا رنگ-وبویی دینی به خود می‌گیرد. مصداق این مساله در مفهوم «تقوای فرهنگی» متجلی شده است. مفهومی که در آموزه‌های رهبران سیاسی ج.ا.ایران قابل ردگیری است. این مقوله که در تقابل با مفاهیمی چون «تهاجم فرهنگی»، معنای خود را بازمی‌یابد، به نوعی از «خودمراقبتی» اشاره دارد که تقویت آن باعث مصونیت جامعه در برابر تهاجمات فرهنگی بیگانگان می‌گردد. تبیین مختصات این موضوع در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای بر اساس مدل سه‌لایه‌ای اِدگار شاین مساله اصلی این نوشتار را تشکیل داده است. از آنجایی که به باور شاین مقوله فرهنگ پدیده‌ای چندسطحی است و در بین سطوح فرهنگ رابطه علّی و معلولی برقرار است؛ بدین صورت که لایه‌‌های بیرونی فرهنگ متأثر از لایه‌های درونی آن می‌باشد؛ بدین‌سبب تقوای فرهنگی در اندیشه رهبری نیز به صورت چند سطحی واکاویده شده است. در این پژوهش با استفاده از روش تحلیل مضمون، مختصات تقوای فرهنگی در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای در سه سطح‌ درونی(جهان‌بینی: توحید، ‌نبوت، امامت، معادباوری، اعتقاد به هدفمندی ‌خلقت ‌انسان)؛ ‌میانی(ارزش‌ها و باورها: عدالت‌محوری، تمرکز بر نظام خانواده به عنوان بنیان فعالیت های فرهنگی، دشمن‌شناسی و نفی نگاه اشرافی) و بیرونی(مصنوعات و رفتارها: استفاده بهینه از ابزارهای فرهنگی، ترویج وگسترش رفتار های اخلاقی در جامعه) تبیین شده است.

چکیده عدالت سازمانی به‌عنوان یکی از عوامل کلیدی در ارتقای سلامت و کارآمدی سازمان‌ها مطرح است و نقش مهمی در بهبود رفتارهای کارکنان و رضایت شغلی ایفا می‌کند. با توجه به اهمیت عدالت در نظام اسلامی و تأثیر آن بر مشارکت شغلی، پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر عدالت سازمانی بر مشارکت شغلی کارکنان شرکت آب منطقه‌ای اصفهان انجام شده است. این مطالعه از نوع کاربردی و توصیفی-پیمایشی بوده و جامعه آماری آن شامل کارکنان این شرکت است که با نمونه‌گیری تصادفی 253 نفر انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد شیمامورا و همکاران (2021) جمع‌آوری شد که روایی آن از طریق نظر خبرگان و روش‌های روایی همگرا و واگرا و پایایی آن با ضرایب آلفای کرونباخ، بارهای عاملی و پایایی ترکیبی تأیید گردید. تحلیل داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار Smart PLS 3 انجام شد. یافته‌ها نشان داد که ابعاد عدالت سازمانی (توزیعی، رویه‌ای و تعاملی) تأثیر مثبت و معناداری بر رفتار شهروندی سازمانی و رضایت شغلی دارند. همچنین رفتار شهروندی سازمانی به‌طور مثبت و معنادار بر رضایت شغلی و مشارکت شغلی تأثیرگذار بود. رضایت شغلی نیز تأثیر مثبت و معناداری بر مشارکت شغلی کارکنان داشت. علاوه بر این، عدالت سازمانی از طریق میانجی‌گری رفتار شهروندی سازمانی بر رضایت شغلی و رفتار شهروندی سازمانی نیز از طریق میانجی‌گری رضایت شغلی بر مشارکت شغلی اثر مثبت و معناداری داشت. این نتایج بر اهمیت توسعه عدالت سازمانی و تقویت رفتار شهروندی سازمانی برای افزایش رضایت و مشارکت کارکنان تاکید می‌کند.

چکیده در تاریخ توسعه همیشه از بورژوازی ملی به عنوان سردمدار فراهم آوردن توسعه ملی در یک کشور یاد می‌شود. از این مسئله از آن رو حائز اهمیت است که بر پایه برخی نظریات با وجود توسعه بر مدار سرمایه‌داری ملی زمینه برای تحقق توسعه سیاسی نیز فراهم می‌گردد. از آنجایی که ایران در دهه 1340 و ابتدای دهه 1350 دوره‌ای از توسعه اقتصادی را سپری کرد، پرسش مهمی که این مقاله به دنبال پاسخ به آن است را می‌توان اینگونه مورد تاکید قرار داد که چه نوعی از سرمایه‌داری در ایران دهه 1340 و 1350 پشتوانه برنامه‌های اقتصادی توسعه قرار گرفت؟ فرضیه این مقاله در پاسخ به این پرسش از این قرار است: با توجه به سه شاخص وجود رابطه امپریالیستی میان ایران و غرب(با تاکید بر هژمون نظام‌بین‌الملل)، پیوند طبقاتی میان سرمایه‌داری ایرانی و جهانی و اهمیت واردات به جای صادرات، سرمایه‌داری مسلط و غالب در این دوره کمپرادور بوده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد ماهیت ملی‌گرایانه را می‌بایست بیشتر در خرده‌بورژوازی ایرانی جستجو کرد. خرده‌بورژوازی که در دوره کوتاه اقتصاد بدون نفتِ دولت محمد مصدق در روزهای اوج خود قرار داشت و پس از آن به حاشیه رانده شد. در راستای تبیین این فرضیه این پژوهش روش نهادی-تاریخی دارد. گردآوری داده‌ها نیز به شکل کتابخانه‌ای انجام خواهد شد.

چکیده در تلاش برای تبیین تحولات اقتصادی اجتماعی دوره جمهوری اسلامی این سؤال مطرح می‌شود که «صورت‌بندی اقتصادی اجتماعی ایران در دوره جمهوری اسلامی ایران دچار چه تغییراتی شده است؟» فرض بر آن است که در دوره ج.ا، به‌رغم کم‌شدت بودن تغییر در ساخت اقتصاد ایران، اما وضعیت رفاهی- معیشتی و نظام قشربندی اجتماعی ایران دچار تغییرات محسوسی شده است. با رهیافت جامعه‌شناسی تاریخی و استفاده از روش ابداعی جان فوران برای بررسی تحولات اقتصادی اجتماعی ایران، این یافته‌ها به دست آمده که در حوزه روستایی، با وجود کاهش سهم روستاها از جمعیت کل کشور از بیش از 50 به حدود 24 درصد، فرایند شهری شدن روستاها توسعه و شکاف امکاناتی روستاها و شهرها کاهش یافته و در عین حال، مناسبات ارباب–رعیتی در روستاها برچیده شده، توازنی در منزلت اجتماعی میان روستاییان ایجاد شده و آنها از رعایا به شهروندان دارای حقوق و آزادی‌های مشروع تبدیل شده‌اند. با این حال، تولید در روستاها متنوع نشده است. در حوزه عشایری نیز جمعیت عشایر و سهم‌شان از تولید ناخالص داخلی کاهش یافته است. در شهرها هم علاوه بر افزایش سهم شهرها از جمعیت کل کشور از 50 به 76 درصد و افزایش سهم صنعت از تولید ناخالص داخلی از 18 به 42 درصد، اما سهم شاغلان در بخش صنعت در حدود نصف شاغلان در بخش خدمات است. همچنین، به دلایلی چون تحریم‌های فلج‌کننده ضدایرانی و افزایش بی‌ثباتی در فضای اقتصادی، بورژوازی‌های کمپرادور و مستغلات و سرمایه‌داری شبه‌دولتی رشد کرده‌اند، اما طبقه متوسط شهری، طبقه پایین و کارگران با افت سرمایه اقتصادی مواجه شده‌اند.

چکیده چکیده

جدیدترین عنصر مرتبط ‌با‌ هویت‌ملی در انقلاب ‌اسلامی‌«الگوی پیشرفت اسلامی-ایرانی» است.پارادایم‌های هویت‌ملی با وجود نقد بسیار در ایران، قابل اعتبارند و نمی‌توان به‌راحتی در طراحی نقشه راه پنجاه سال آینده کنار گذاشت، صحبت از ظرفیت‌های عظیمی از فرهنگ، تاریخ، زبان، سرزمین و قومیت است، که خصلت ثابت و زایل‌نشدنی در ضمیر خود، هزاران سال نقش بسته است و قابل فراموشی نیست. آیا الگوی ایرانی‌-اسلامی پیشرفت در میان هجمه‌های فرهنگ‌ غربی و شرقی به نسل جدید ، می‌تواند یک روایت بزرگ بدیل، بدون توجه به عناصر هویت‌ایرانی باشد؟ انقلاب‌اسلامی‌ در گام‌دوم می‌تواند با تمهیدات مناسب ، ضمن انعطاف‌پذیری‌ و حفظ حرمت سابقه و تداوم در عناصر هویت‌ملی‌، الگوی‌ پیشرفت ‌اسلامی-‌ایرانی را با مؤلفه‌های ‌جدید همچون؛ مردم‌سالاری‌‌دینی، آینده‌نگری و بومی‌گرایی منطبق سازد. به این معنی‌ که در الزامات مربوط به پیشرفت، شاخص‌های ملی، بومی، اسلامی‌و تمدنی در نظر گرفته شود. روش توصیفی‌-تحلیلی و با رویکردی جامعه شناسی تاریخی آنتونی‌اسمیت و بهره‌گیری از ابزار کتابخانه‌ای به جایگاه هویت‌ملی در الگوی پیشرفت ایرانی و اسلامی‌می‌پردازد. هدف مقاله حاضر این است که برای حل چالشهای امروز هویت‌ملی، انقلاب‌اسلامی‌ نیاز به درک خصلت و جاذبه ملت درارتباط مداوم با گذشته دارد و با انطباق هویت‌ملی می‌تواند دگرگونی‌ها و نیازهای‌نوین جامعه ایران را مرتفع ‌نماید.

چکیده بریکس از پیمان‌های مهم بین‌المللی است که هم از جهت رویکرد این پیمان و هم از جهت عضویت جمهوری اسلامی ایران در این پیمان نیازمند بحث و بررسی است. بر همین اساس، هدف مقاله حاضر مطالعه نقش بریکس در نظم نوین بین المللیمی باشددر این پژوهش از روش توصیفی-تحلیلی و شیوه کتابخانه‌ای برای جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها استفاده شده است. سؤال اصلی مقاله این است که بریکس از چه منظر و به چه شیوه‌ای بر نظم بین‌الملل تأثیر می‌گذارد؟ فرضیه تحقیق بر این مبنا است که بریکس از طریق نهادسازی، ایجاد بانک‌های توسعه‌ای نظیر بانک توسعه آسیایی، گذار از اقتصاد و ارزش‌های لیبرال غربی، اصلاح ساختارهای بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول، و همچنین روند دلارزدایی و ترویج چندقطبی‌گرایی، نظم نوین بین‌المللی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که ساختار بریکس می‌تواند پاسخی به عدم تعادل موجود در نظم بین‌الملل باشد و قواعد، هنجارها و دستورکار بین‌المللی را به چالش بکشد؛ این چالش عمدتاً از طریق ابزارهای موازنه نرم در حوزه‌های مختلف تحقق می‌یابد.

چکیده حکمت متعالیه، که در دوران صفویه توسط ملا صدرا مطرح شد با تلفیق عقل، نقل و شهود، وارائه نظامی هماهنگ از معرفت‌شناسی و هستی‌شناسی، توانست جایگاه ویژه‌ای در عرصه نظری وعملی در نظام فکری مسلمانان واندیشمندان ورهبران انقلاب اسلامی پیدا کند. که در این مقاله سعی شده است با استفاده از روش توصیفی و جمع‌آوری اطلاعات به روش اسنادی و کتابخانه‌ای و نیز بکارگیری نظریه پخش روند پخش، گسترش و تکامل حکمت متعالیه از صفویه تا انقلاب اسلامی بررسی قرار گیرد. سئوالات این پژوهش عبارتند از: بسترها و زمینه‌های رشد و گسترش حکمت متعالیه کدامند؟حاملان این تفکر در طول این دوره چهار صد ساله چه کسانی هستند؟سیر حکمت متعالیه از صفویه تا انقلاب اسلامی با چه موانع وچالشهایی مواجهه بوده است؟ودرنهایت این تفکر فلسفی چگونه برانقلاب اسلامی تاثیر گذار بوده است ؟
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهدکه حکمت متعالیه از صفویه تا انقلاب اسلامی عمدتا از طریق پخش غیر سلسله مراتبی و با فراز و فرودها ی مختلف وتوسط مجموعه ای از حاملان انجام شد ودر سیر این روند اندیشه های اخباری وعقل ستیز از یکسو واندیشه های سکولار تحت تاثیر مدرنیته غربی از سوی دیگر از جمله چالشهای مهم این تفکر بوده اند که متفکران حکمت متعالیه با نقد جدی این دو جریان فکری وبهره مندی از نقاط مثبت آنها ، موفق به ارائه الگوی میانه ای مبتنی بر گزینش وتصرف در مواجهه با اندیشه ها شدند. که مبتنی بر دوگانه هایی مانند پیوند بین دنیا وآخرت ، پیوند بین عدالت وآزادی وپیوند بین فرد وجامعه وهمچنین بین اسلامیت وایرانیت وپیوند عقل ونقل و... می باشد که این اندیشه های پیوندی نقش مهمی در شکل گیری اندیشه های انقلاب اسلامی داشت.

چکیده گفتمان انقلاب اسلامی از بدو پیروزی در سال ۱۳۵۷، ساختار و جهت‌گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران را به‌گونه‌ای بنیادین متحول ساخت. این گفتمان با تکیه بر مؤلفه‌هایی چون استقلال‌طلبی، نفی سلطه، روحیه شهادت‌طلبی، مردم‌سالاری دینی و قدرت نظامی، چارچوبی ضد استکباری برای مواجهه با قدرت‌های زورگو ـ به‌ویژه ایالات متحده آمریکا ـ ترسیم کرده است. در عین حال، تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی زمینه‌هایی برای بروز تعامل مشروط و محدود در دل همین گفتمان فراهم آورده‌اند؛ ظرفیت‌هایی که امکان بهره‌گیری تاکتیکی از مذاکره را بدون عدول از اصول گفتمانی فراهم می‌کنند. تجربه‌هایی مانند مذاکرات هسته‌ای و گفت‌وگوهای منطقه‌ای نشان می‌دهد سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در چارچوب این گفتمان، از منطق «تعامل مقاومتی» تبعیت می‌کند؛ تعاملی که ابزاری برای حفظ اصول و هویت انقلابی کشور است، نه عبور از آن‌ها.

این مقاله با بهره‌گیری از رهیافت سازه‌انگاری و روش تحلیل گفتمان در روابط بین‌الملل، به بررسی چگونگی تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر سیاست‌های تقابلی و تعامل‌جویانه ایران با آمریکا از آغاز انقلاب تاکنون می‌پردازد. نمونه‌های تاریخی تحلیل شده شامل توافق الجزایر، مذاکرات مک‌فارلین، دوره تنش‌زدایی دولت اصلاحات، مذاکرات هسته‌ای و گفت‌وگوهای غیرمستقیم اخیر است. یافته‌ها نشان می‌دهد که رفتار ایران بیش از ملاحظات مادی، تابع هویت‌ها و معانی گفتمانی بوده است و سیاست تعامل مقاومتی، رویکردی پایدار در مواجهه با آمریکا محسوب می‌شود.

در نهایت، این پژوهش می‌تواند به فهم بهتر پویایی‌های هویتی و راهبردی روابط ایران و آمریکا کمک کرده و راهنمایی برای تحلیل آینده تعاملات و تقابل‌های بین دو کشور ارائه دهد.

چکیده در این مقاله شاخص‌های حکمرانی خوب از دیدگاه نهج‌البلاغه و شاخص‌های اعلامی بانک جهانی به صورت تطبیقی بررسی می‌گردد. روش پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل محتوا از نوع تحلیل مضمونی است. ابزار گردآوری داده‌ها مطالعه اسناد و کتابخانه ای است. در این پژوهش استدلال می‌شود مفهوم و شاخص‌های حکمرانی شایسته (قانون‌گرایی، مبارزه با فساد، پاسخگویی، شفافیت، کارایی و اثربخشی) ارائه شده در نهج البلاغه تفاوت خاصی با شاخص‌های مورد نظر بانک جهانی یا سایر ارگان‌های بین‌المللی یا صاحب‌نظران ندارد. هیچ‌گاه واژه حکمرانی در مقابل مفهوم دموکراسی یا رویه‌های دموکراتیک مطرح نگردیده بلکه به شیوه و روش حکومت‌داری و تامین منافع عمومی توسط مسئولان سیاسی یک کشور ارتباط داشته است تا جایی که بسیاری از صاحبنظران مقوله حکمرانی، دموکراسی را نیز برای رسیدن به حکمرانی خوب لازم و کافی بر نشمرده و به جای آن تفکر توسعه‌خواه نخبگان فکری و ابزاری کشور را ضروری انگاشته‌اند. نتیجه آن که به جرات‌ می‌توان گفت که امام(ع) در این عهدنامه قطعا"فراتر از احکام و مؤلفه‌هایی که برای حکمرانی خوب لازم است، را تبیین نموده‌‌اند لذا تمامی شاخص‌های دقیق حکمرانی خوب در نهج‌البلاغه امیرالمونین (ع) قابل ردیابی و تطبیق با نظریات مدرن حکمرانی خوب به ویژه شاخص‌های دقیقی که بانک جهانی ارائه کرده است، می‌باشد.

چکیده وقوع انقلاب اسلامی که در واقع گذر از دولت پهلوی به حکومت جمهوری اسلامی ایران بود، نخستین تجربة منحصر به فردی است که موجب تشکیل نظام سیاسی اسلامی و پیوند دولت و جامعه شد. هدف پژوهش حاضر تاملی پیرامون مناسبات دولت و جامعه در دهه اول انقلاب است که با استفاده از روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و براساس منابع کتابخانه ای به دنبال پاسخگویی به این سوال است که نهادهایی که در برهه انقلابی شکل گرفتند چگونه در بازتولید رابطه دولت و جامعه تاثیرگذار بودند؟ ؟ بر این اساس سه نهاد حمایتی، خدماتی و بهداشتی ( کمیته امداد امام خمینی (ره)، جهادسازندگی و خانه های بهداشت) و دو عرصه مشارکت سیاسی و نظامی ( انتخابات و دفاع مقدس) مورد مداقه و بررسی قرار گرفتند. یافته ها: نهادهای ذکر شده زاییده گفتمان انقلاب بودند و از آنجایی که دولت خود را برخواسته از اراده جمعی مردم می دانست، در پی آن بود تا نسبت خود با جامعه را تعین بخشد. این نسبت تنها با حضور جامعه در صندوق های رای خلاصه نمیشد بلکه دولت با شکل گیری نهادهای تازه تاسیس زمینه را برای انجام خدمات رفاهی، حمایتی، بهداشتی و ... فراهم نمود. دولت در پی آن بود تا مناسبات میان خود و جامعه را در چند بُعد تقویت کند و به آنها نمود عینی بخشد. از آنجایی که پایگاه اجتماعی دولت در طبقات پایین جامعه و مناطق حاشیه ای بود، بخش مهمی از این نهادها را با هدف تقویت این طبقه ایجاد کرد. هرچند که هدف از شکل گیری این نهادها از طرف دولت اعمال یک رابطه از بالا به پایین جهت ایجاد رابطه منسجم و پایدار در دهه اول انقلاب با جامعه بود. اما انتخابات و دفاع مقدس که با حضور جامعه به سرانجام رسید از پایین به بالا و برخاسته از امر اجتماعی جهت پیوند با ساخت قدرت بود.

چکیده دورة دهم قانونگذاری روز پنجشنبه 15خرداد ماه 1314برابر با 4ربیع الاول 1354گشایش یافت و با ختم جلسه 108این دوره در 22خرداد ماه 1316برابر با 3ربیع الثانی 1356پایان یافت.مجلس دهم که صدوهشت جلسه تشکیل شد، زمام امور در دست حکومت پهلوی بود و نماینده مخالف نتوانست به مجلس راه پیدا کند و هر کس در مجلس بود در اصل، نماینده شاه محسوب می شد و آزادی انتخابات معنی نداشت. از مهم‌ترین مسائلی که در این دوره به تصویب مجلس شورای ملی رسید، عقد پیمان سعدآباد میان ایران، ترکیه، افغانستان و عراق بود. مناسبات خارجی ایران در دوره رضاشاه هم مانند شیوه روی کار آمدن او متأثر از ساختار نظام وتحولات بین المللی بود. مخالفت انگلیس و شوروی با اعطای امتیاز نفت شمال به امریکا، عضویت ایران در پیمان بغداد با ابتکار انگلیس، موافقت انگلیس و شوروی با گسترش روابط تجاری ایران و نشانه هایی ازتاثیرساختار نظام بین الملل بر مناسبات خارجی ایران بود.