گفتمان معنوی انقلاب اسلامی و بازتولید قدرت نرم با تأکید بر بیانیه گام دوم انقلاب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه ازاد اسلامی واحد یادگار امام (ره)شهرری گروه معارف، شهر ری، ایران

2 استادیار دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

چکیده
چکیده
انقلاب اسلامی ایران به‌عنوان یک انقلاب برخاسته از فرهنگ دینی با تکیه‌ بر معنویت به‌مثابه قدرت نرم توانست به پیروزی برسد و جمهوری اسلامی را تثبیت کند؛ معنویت، مؤلفه‌ای است که در بیانیه گام دوم نیز به‌عنوان یکی از محورهای اصلی این سند راهبردی موردتوجه قرارگرفته است؛ ازاین‌رو ضرورت دارد جایگاه معنویت در قدرت نرم انقلاب اسلامی مورد بازخوانی قرارگرفته و به مسائلی نظیر « نقش و کارکرد معنویت در ارتقاء قدرت نرم انقلاب اسلامی، شاخصه‌های معنویت دینی و انقلابی، ویژگی گفتمان‌های رقیب نسبت به گفتمان معنوی انقلاب اسلامی، و نقش اساسی عنصر معنویت در افزایش قدرت نرم انقلاب اسلامی در سطح داخلی و بین‌المللی» توجه گردد. در پژوهش حاضر توجه به شاخص‌های معنویت موردنظر بیانیه گام دوم مثل ارزش‌های معنوی اخلاص، ایثار، توکّل، ایمان و عقلانیت مطرح‌شده که در گفتمان رقیب یعنی معنویت‌های نوظهور دیده نمی‌شود و بلکه آن‌ها با به انزوا کشاندن اعضا، فرقه‌گرایی غیرعقلانی و تکثرگرایی افراطی فرقه‌ها و با استفاده از نمادگرایی به دنبال پر کردن خلأ معنوی انسان عصر مدرنیته بوده‌اند که تبیین گفتمان معنوی انقلاب اسلامی برای افکار عمومی راه مقابله با چالش‌ها و مخاطراتی است که جریان‌های نوپدید برای معنویت اصیل انقلابی ایجاد می‌کنند.
کلیدواژه : گفتمان معنوی ، قدرت نرم، بیانیه گام دوم، شاخص‌های معنویت، گفتمان رقیب.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The spiritual discourse of the Islamic revolution and the reproduction of soft power with an emphasis on the statement of the second step of the revolution

نویسندگان English

mussa yarikhani 1
mohamadhadi falahzadeh 2
1 Yadegar -e- Imam Khomeini (RAH) Sha
2 adian and mazaheb
چکیده English

Abstract
Iran's Islamic Revolution, as a religious revolution, was able to achieve victory and stabilize the Islamic Republic by relying on spirituality as soft power. Spirituality is a component that is considered in the statement of the second step as one of the main axes of this strategic document; Therefore, the position of spirituality in the soft power of the Islamic Revolution needs to be re-read and addressed to issues such as "the role and function of spirituality in promoting the soft power of the Islamic Revolution, the indicators of religious and revolutionary spirituality, the characteristics of competing discourses compared to the spiritual discourse of the Islamic Revolution, and the essential role of the element of spirituality." In increasing the soft power of the Islamic Revolution at the domestic and international levels, attention should be paid. In the present study, attention is paid to the spiritual indicators of the second step statement, such as the spiritual values of sincerity, sacrifice, trust, faith, and rationality, which are not seen in the competing discourses of emerging spiritualities, and instead, by isolating members, irrational sectarianism, and extreme pluralism of sects, and with The use of symbolism has sought to fill the spiritual void of man in the era of modernity, explaining the spiritual discourse of the Islamic Revolution to the public opinion is the way to deal with the challenges and dangers that the new currents create for the original revolutionary spirituality. Keywords: spiritual discourse, soft power, second step statement, indicators of spirituality, rival discourse.

کلیدواژه‌ها English

Keywords: spiritual discourse
soft power
second step statement
indicators of spirituality
rival discourse
 قرآن کریم
 آرتور برت ،ادوین ،۱۳۶۹،مبادی مابعدالطبیعه علوم نوین ،ترجمه عبدالکریم سروش ،تهران، نشر علمی و فرهنگی
اشو، ۱۳۸۴ آواز سکوت،ترجمه سیدجواد حسینی،تهران ،نشرهودین
افضلی، رسول و دیگران،۱۳۹۷ ،مؤلفه‌های قدرت نرم نظام ج.ا .ا.ا و ظرفیت‌های ان در عرصه بین‌الملل از دید کارشناسان، پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، سال هشتم، شماره دوم، صص۱۲۱-۱۴۲ .
امام خمینی، روح‌الله،۱۳۸۹، صحیفه نور، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)،
انواری، محمد ،  بهار۱۳۹۲، زمینه‌های معرفتی ورود و گسترش عرفان‌های نوظهور با تأکید بر آثار پائولو کوئلیو، مطالعات معنوی، شماره 7، ص۵۵.
بیانات رهبری ۲۹/۷/۱۳۸۹khamenei.ir
بیل،جیمز ،۱۳۶۸،جنگ ،انقلاب و روحیه ،جلد ۲ ،تهران : دبیرخانه کنفرانس بین‌المللی تجاوز و دفاع
توئیچل،پل،۱۳۹۰، نامه‌هایی به گیل، ترجمه هوشنگ اهرپور،نشر ایساتیس
حمیدیه، بهزاد،۱۳۹۲،«جنبش‌های نوپدید معنوی دین یا عرفان»، مجله ادیان و عرفان، بهار و تابستان  شماره 46، ص 79.
زمانی ،شهریار ،۱۳۸۴،ماجرای معنویت در دوران جدید ،تهران،نشر فرهنگ اسلامی
 شاکر نژاد،علی «ماها ریشی و مدّعای مکتب مراقبه متعالی»، مجله اخبار ادیان، شماره ۲۶، اردیبهشت ۸۸، ص۴۸.
شریفی، احمدحسین،۱۳۸۹،درآمدی بر عرفان حقیقی و عرفان‌های کاذب، نشرصهبای یقین
صنایع ،محمد (درآمدی کوتاه بر ظرفیت‌ها و شاخصه‌های توسعه فرهنگی )فصلنامه پژوهشی اندیشه انقلاب اسلامی ،شماره ۱۳ ص ۲۲۳[1]
ضابط، حیدر رضا،۱۳۸۷،«بررسی گروه‌های مذهبی غیرمتداول و نوظهور در جهان غرب(1)»، تبیان
طباطبائی، محمدحسین، ۱۳۷۴،تفسیر المیزان، ترجمه سید محمدباقر موسوی، قم: دفتر انتشارات اسلامى
عمید زنجانی، عباسعلی،۱۳۷۷، فقه سیاسی، ،تهران ،چاپ ۴ ،نشرامیرکبیر
 قوام شیرازی، صدرالدین محمد، ۱۳۹۷، مفاتیح الغیب،مترجم محمد خواجوی ،تهران ، ،نشر مولی 
کوئیلو،پائولو،۱۳۹۶، اعترافات یک سالک،ترجمه دل ارام قهرمان ،تهران ،نشر بهجت
کیانی ،معصومه و همکاران ، پاییز و زمستان ۱۳۹۴، مفهوم شناسی معنویت از دیدگاه اندیشمندان تربیتی غربی و مسلمان ،فصلنامه اسلام و پژوهش‌های تربیتی ،شماره دوم پیاپی ۱۴،صص ۹۷-۱۱۸
مجلسی ،محمدباقر،۱۴۰۴،بحارالانوار،جلد۴۴،بیروت،نشردارالاحیاء
محمدی منوچهر،۱۳۹۰ ،بازتاب جهانی انقلاب اسلامی ،تهران،پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ،چاپ چهارم
 مطهری ،مرتضی ،۱۳۸۷،مجموعه آثار،جلد ۲۳،کتابخانه الکترونیکی، نشر صدرا
مظاهری سیف،حمیدرضا،۱۳۹۰، جریان شناسی انتقادی عرفان‌های نوظهور،نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ
موسوی جشنی ،سیدصدر الدین،۱۳۹۰، الگوی تحلیلی قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در جهان اسلام ،فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام /سال اول شماره یک پاییز .
  نای ،جوزف ،۱۳۹۲ ،آینده قدرت ،ترجمه احمد عزیزی، تهران ،نشر نی ،چاپ ۵،
همیلتون،مالکوم،۱۳۸۹، جامعه‌شناسی دین،(ترجمه محسن ثلاثی)،تهران ،نشرثالث
ویلسون،برایان،۱۳۸۶، جنبش‌های نوین دینی (محدودیت‌ها و امکانات)،سارا شریعتی،تهران ،نشر مرندیز
New Religions in Global Perspective: A Study of Religious Change in the Modern World. Peter Clarke, P 40