بررسی تطبیقی توسعه سیاسی در دوره ثبات پهلوی دوم (1332-1357) با دوره ثبات جمهوری اسلامی (1368-1401)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی گرایش مسائل ایران دانشگاه امام صادق

2 دانشجوی دکتری گرایش مسائل ایران رشته علوم سیاسی دانشگاه امام صادق ع

3 دکتری علوم سیاسی دانشگاه شاهد

چکیده
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تطبیقی توسعه سیاسی در دوره ثبات پهلوی دوم با دوره ثبات سیاسی جمهوری اسلامی است. نویسنده به دنبال پاسخ به این سوال است که مؤلفه‌های توسعه سیاسی در دوره ثبات محمدرضا پهلوی و دوره ثبات جمهوری اسلامی چه وجوه اشتراک و افتراقی با یکدیگر دارند. روش مورد استفاده در این مقاله، تطبیقی با رویکرد توصیفی-تحلیلی است. توسعه سیاسی در دوره ثبات پهلوم دوم با دوره ثبات جمهوری اسلامی بر اساس چهار مولفه نهادمندی انحصار قدرت سیاسی، نهادمندی کسب قدرت سیاسی، نهادمندی اعمال قدرت سیاسی و نهادمندی ادغام قدرت سیاسی مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. در این راستا یافته های پژوهش حاکی از آن است که در خصوص مولفه نهادمندی انحصار قدرت سیاسی در دوره پهلوی دوم، کاهش انحصار قدرت سیاسی پهلوی دوم و شکل‌گیری خشونت آشکار بر ضد حکومت پهلوی دوم و در دوره جمهوری اسلامی، حفظ انحصار قدرت و عبور از بحران‌های شکننده انحصار قدرت، در مورد مولفه نهادمندی کسب قدرت سیاسی در دوره پهلوی دوم، برگزاری انتخابات به صورت فرمایشی و شکل‌گیری فرهنگ تبعی با وجود ایجاد ساختارهای کسب قدرت سیاسی بر اساس قانون مشروطه و در دوره جمهوری اسلامی، کسب قدرت سیاسی در همه سطوح از طریق انتخابات و بر اساس رأی مردم، در خصوص مولفه نهادمندی اعمال قدرت سیاسی در دوره پهلوی دوم، فقدان توزیع قدرت سیاسی در ساختار و فقدان حاکمیت قانون و شخصی شدن قدرت به طور کامل و در دوره جمهوری اسلامی، توزیع قدرت در ساختار سیاسی و جلوگیری از شخصی شدن قدرت در نظر و عمل، در مورد مولفه نهادمندی ادغام قدرت سیاسی در دوره پهلوی دوم، فرمایشی بودن شکل گیری احزاب سیاسی و تشدید فضای بسته سیاسی، در دوره جمهوری اسلامی رشد گسترده احزاب، شکل‌گیری فضای باز سیاسی و برخورداری شهروندان از حقوق سیاسی شهروندی می باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

A comparative study of political development in the stability period of Pahlavi II (1357-1332) with the stability period of the Islamic Republic (1401-1368).

نویسندگان English

naser jamalzadeh 1
ali yasami 2
mohammad rahimian 3
1 Associate Professor, Department of Political Science, Iran Issues Orientation, Imam Sadegh University
2 Doctoral student of Iranian issues, Political Science, Imam Sadeq University
3 PhD in Political Science, Shahid University
چکیده English

The main purpose of the current research is to compare the political development during the stability period of Pahlavi II with the period of political stability of the Islamic Republic. Political development is one of the most important concepts of the political literature of the last century in Iran. The author is looking for an answer to the question that the components of political development in the period of stability of Mohammad Reza Pahlavi and the period of stability of the Islamic Republic have commonalities and differences with each other. The method used in this article is an adaptation to the descriptive-analytical approach. The political development during the stability period of Pahlum II and the stability period of the Islamic Republic was analyzed and compared based on the four components of the institutionalization of the monopoly of political power, the institutionalization of the acquisition of political power, the institutionalization of the exercise of political power, and the institutionalization of the integration of political power.

کلیدواژه‌ها English

Institutionalism
political power
monopoly of power
second Pahlavi
Islamic Republic