آزادی مطبوعات در ایران و انگلیس (بررسی و تطبیق اصول حاکم بر رویه محاکم مطبوعاتی ایران و انگلیس)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان (خوراسگان)، ایران.

2 دانشیار گروه حقوق، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 استادیار گروه حقوق عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

چکیده
اگرچه طبق برخی قوانین موضوعه خاص و عام در ایران و انگلستان، کلیه محاکم مطبوعاتی، مقید و ملزم به رعایت اصول کلی دادرسی می‌باشد ولیکن گاهی در موارد خاص به نظر می‌رسد به‌علت عدم وجود ضمانت اجرای کافی، امکان تخطی و سرپیچی از این اصول، متحمل است. این پژوهش با روش کیفی و کتابخانه‌ای انجام‌شده و مباحث به‌صورت توصیفی - تحلیلی به تحلیل رعایت اصول دادرسی عادلانه در رویه قضایی محاکم مطبوعاتی ایران و محاکم انگلیس می‌پردازد. پرسش این پژوهش این است که اصول دادرسی عادلانه در رویه قضایی محاکم مطبوعاتی ایران و محاکم انگلیس چگونه رعایت شده است؟ وجود محاکم خاص مطبوعاتی، در برخی کلان‌شهرها چه در مرحله تحقیق (دادسرای رسانه) و چه در مرحله صدور حکم (برخی شعب دادگاه کیفری یک استان تهران) همچنین تدوین و تنظیم قوانین مطبوعاتی طی تاریخ معاصر ایران، حاکی از توجه خاص و ویژه به حقوق مطبوعاتی و رسیدگی جرائم مربوط به آن است، سیر تشکیل و تکوین حقوق در انگلستان و بررسی تاریخی حقوق انگلیس نشان می‌دهد که حقوق انگلیس در جریان عمل ایجادشده و از طریق آراء قضایی شکل‌گرفته است. نتایج نشان می‌دهد در قوانین کیفری ایران و انگلیس، ممنوعیت‌های مرتبط با ضبط و انتشار غیرقانونی پرونده‌های دادگاه و حفظ آزادی مطبوعات موردبررسی قرارگرفته است. در این دو کشور، تعریف مشخصی از جرم مطبوعاتی وجود ندارد و رسیدگی به تخلفات مطبوعاتی در محاکم عادی انجام می‌شود. همچنین، هیئت‌منصفه در هر دو کشور نقش نظارتی و مشورتی در رسیدگی به جرائم مطبوعاتی دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Freedom of the press in Iran and England (Examining and Comparison the principles governing the procedure of press courts in Iran and England)

نویسندگان English

Shaghayegh Taghavinia 1
Manouchehr Tavasoli Naeini 2
Mohammad Sharif Shahi 3
1 PhD student in Public Law Department, Faculty of Law, Islamic Azad University of Isfahan (Khorasgan), Iran.
2 Associate Professor of Law, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
3 Assistant Professor of Public Law, Islamic Azad University, Isfahan (Khorasgan) Branch, Isfahan
چکیده English

Although according to certain specific and general laws in Iran and England, all media courts are required to adhere to general principles of due process, sometimes due to insufficient enforcement guarantees, deviation from these principles seems possible in specific cases. This research, conducted qualitatively and library-based, analyzes the observance of principles of fair trial in the judicial procedures of media courts in Iran and England in a descriptive-analytical manner. The research question is how the principles of fair trial have been observed in the judicial procedures of media courts in Iran and England. The existence of specialized media courts in some major cities, both in the investigation stage (Media Court) and in the sentencing stage (some branches of the Criminal Court of Tehran Province), as well as the development and enactment of media laws in contemporary Iran, reflects a particular focus on media rights and addressing related crimes. The evolution of laws in England and a historical review of English law demonstrate that English law has evolved through practice and judicial opinions. The results indicate that in criminal laws of Iran and England, prohibitions related to illegal recording and dissemination of court files and safeguarding press freedom have been examined. In these two countries, there is no specific definition of media crime, and violations related to the media are addressed in regular courts. Furthermore, the jury in both countries plays a supervisory and advisory role in handling media crimes.

کلیدواژه‌ها English

Principles of Fair Trial
Judicial Process
Press
Iran
England
افشار، حسن. (1341). کلیات حقوق تطبیقی. تهران: کیهان، مرداد
بردبار، محمدحسن. (1384). درآمدی بر حقوق ارتباط‌جمعی، تهران: ققنوس، چاپ دوم
پیمانی، ضیاءالدین. (1375). جرائم علیه امنیت و آسایش عمومی، تهران: میزان چاپ دوم.
جنیدی، لعیا. (1382)، آزادی اندیشه و بیان، تهران: دانشگاه تهران.
دلوید، رنه. (1369). نظام­های بزرگ حقوقی معاصر. ترجمه حسین صفایی، محمد آوری، عزت‌الله عراقی. تهران: دانشگاهی.
شمس، آیین دادرسی مدنی. (1382). تهران: میزان، 1381، چاپ دوم، ج 1.
عقیقی، ابراهیم. (1383). جرم مطبوعاتی، تهران: انتشارات کانون اندیشه جوان.
کاتوزیان، ناصر. (1380). مقدمه­ی علم حقوق، تهران: شرکت سهامی انتشار.
گارو. (1360). مطالعات نظری و عملی در حقوق جزا، ترجمه سید ضیاءالدین نقابت، تهران: ابن‌سینا، چاپ چهارم، ج 3.
مدنی، سید جلال‌الدین. (1381). مبانی و کلیات علم حقوق، تهران: پایدار، 1377، چاپ ششم
مدنی، سید جلال‌الدین. (1370). «تکلیف آراء وحدت رویه لازم الاتباع ازنظر تطبیق با قانون اساسی و موازین شرع». مجله قضایی و حقوقی دادگستری. ش 1.: ص 100-107.
مدنی، سید جلال‌الدین. (1381). رویه قضایی. تهران: پایدار، چاپ پنجم 1385.
مرتضوی، سعید. (1386). جرائم مطبوعاتی، تهران: شرکت چاپ و نشر بین­الملل، چاپ دوم.
معاونت آموزش قوه قضائیه. (1387). بررسی تحلیلی جرائم مطبوعاتی، تهران: انتشارات جاودانه.
معتمدنژاد، کاظم. (1382). حقوق مطبوعات، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه­ها، چاپ سوم، ج 1.
هاشمی، سید محمد. (1382). حقوق اساسی. تهران: میزان، ج 2.
الهام، غلامحسین. (1370). جرائم مطبوعاتی از نگاه قوانین و مقررات، روزنامه کیهان، 7 شهریور.
یثربی قمی، سید علی. (1376). مقدمه علم حقوق و نظام جمهوری اسلامی ایران. تهران: نوید اسلام.
احمدی‌، حبیب‌اﷲ. (١٣٩٥). آزادی‌ مطبوعات در نظام حقوقی‌ ایران. تهران: مجد.
انصاری‌، مسعود، محمدعلی‌ طاهری‌. (١٣٨٤). دانشنامه‌ حقوق خصوصی‌. تهران: انتشارات محراب فکر. چاپ اول، جلد دوم.
شکرچی‌ زاده، محسن‌. (١٣٩٤). آیین‌ دادرسی‌ کیفری‌ انگلستان. تهران: مجد.
شکری‌، جهانشاه. (١٣٩٤). آیین‌ دادرسی‌ کیفری‌ (منطبق‌ با قانون آیین‌ دادرسی‌ کیفری‌ جدید و سرفصل‌های‌ آموزشی‌ دانشگاه‌ها): صلاحیت‌، دادگاه‌های‌ کیفری‌، دادرسی‌، اجرای‌ احکام کیفری‌. تهران: جنگل‌.
شمس‌، عبداﷲ. (١٣٨٧). آیین‌ دادرسی‌ مدنی‌ دوره بنیادین‌. تهران: انتشارات دراک، چاپ سوم، جلد اول.
طباطبائی یزدی، سید محمدکاظم. (۱۲۴۷-۱۳۳۷ق). غایه القصوی فی ترجمه عروة الوثقی، ترجمه شیخ عباس قمی، تهران: نشر دینا، ۱۳۹۲.
Spencer, John Resen (2005). Criminal procedure in England. Translator: Leila Moqdadi, Mohammad Reza Gudarzi Boroujerdi. Tehran: Jungle.
Berminkham, Vera. (2009). Quasi-crime and civil liability in English law. Translator: Seyed Mehdi Mousavi. Tehran: Mizan.
Bolek, Bernard. Ga Seton Estefani, Georges Levasor (1998). Code of Criminal Procedure, translated by H. San Dadban, Tehran: Dan Shegah Allameh Tabatabai, first edition.