مطالعه علمی عوامل مؤثر بر نگرش دانشجویان به مشارکت سیاسی در جمهوری اسلامی ایران (موردمطالعه: دانشجویان تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی شهر شیراز)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای تخصصی جامعه شناسی، هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم، فارس، ایران.

2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم، فارس، ایران.

3 دکترای تخصصی کارآفرینی، هیئت علمی دانشگاه پیام نور مرکز تهران، تهران، ایران

چکیده
هدف پژوهش حاضر مطالعه علمی عوامل مؤثر بر نگرش دانشجویان تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی شهر شیراز به مشارکت سیاسی می‌باشد. روش پژوهش، پیمایش است. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی شهر شیراز می‌باشند که 302 نفر به‌عنوان نمونه تعیین و با استفاده از روش نمونه‌گیری سیستماتیک انتخاب شده‌اند. ابزار تحقیق، پرسشنامه است که برای تعیین اعتبار آن از روش اعتبار صوری که به کارشناسان موردنظر که اساتید بخش جامعه‌شناسی می‌باشند عرضه شد که نظر آنان مبتنی بر تأیید اعتبار پرسشنامه‌ها بوده است. برای تعیین پایایی، از شیوه هماهنگ درونی به روش آلفای کرونباخ استفاده شده است. نتایج توصیفی پژوهش، بیانگر آن هستند که میانگین نگرش دانشجویان به مشارکت سیاسی در سطح پایینی می‌باشد. یافته‌های تحلیلی پژوهش نشان می‌دهد رابطه مشارکت سیاسی دانشجویان با آگاهی سیاسی اجتماعی دانشجویان، آگاهی سیاسی والدین و وابستگی حزبی مثبت، قوی و معنادار می‌باشد. در بین متغیرهای جمعیتی رابطه جنسیت، تأهل و رشته تحصیلی با مشارکت سیاسی معنادار، مثبت و قوی است. تبیین مشارکت سیاسی در حالت کلی، برحسب مجموع متغیرهای مستقل، بیانگر آن است که متغیرهای آگاهی سیاسی اجتماعی دانشجویان (459/0)، وابستگی حزبی (283/0)، تأهل (137/0)، سن (127/0)، آگاهی سیاسی والدین (126/0) به ترتیب قوی‌ترین پیش‌بینی کننده‌های مشارکت سیاسی هستند و قادرند 59 درصد از تغییرات واریانس مشارکت سیاسی دانشجویان را تبیین نمایند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Scientific Study of Factors Affecting Students' Attitudes Towards Political Participation in the Islamic Revolution (Case Study: Students under the support of Imam Khomeini Relief Committee in Shiraz)

نویسندگان English

Alireza Khodami 1
SAEED OTOOFAT 2
Ali Shojaeifar 3
1 Faculty of Payam Noor University, Tehran Center
2 دانشگاه ازاد اسلامی واحد جهرم
3 Faculty of Payam Noor University, Tehran Center
چکیده English

The purpose of the research is to study the factors influencing the attitude of students under the support of the Imam Khomeini Relief Committee of Shiraz to political participation. The research method is survey. The statistical population includes all the students under the support of the Imam Khomeini Relief Committee in Shiraz, 302 of whom were selected as a sample using a systematic sampling method. The instrument is a questionnaire that was presented to the experts who are professors of the sociology department to determine its validity using the face validity method, whose opinion was based on confirming the validity of the questionnaires. To determine reliability, the internal consistency method using Cronbach's alpha method has been used. The descriptive results of the research show that the average attitude of students towards political participation is at a low level. The analytical findings indicate that there is a positive, strong and meaningful relationship between students' political participation and social political awareness of students, parents' political awareness and party affiliation. Among the demographic variables, the relationship between gender, marital status and field of study with political participation is significant, positive and strong. The explanation of political participation in general, in terms of the total of independent variables, reveals that the variables of social political awareness of students (0.459), party affiliation (0.283), marital status (0.137), age (0.127), Parents' political awareness (0.126) are respectively the strongest predictors of political participation and can explain 59% of the changes in the variance of students' political participation.

کلیدواژه‌ها English

Social Political Awareness of Students
Political Participation
Party Affiliation
Political Awareness of Parents
Shiraz
سروش، مریم، حسینی، مریم (1392). «نوجوانان، جوانان و مشارکت سیاسی؛ بررسی مقایسه‌ای نقش عوامل جامعه‌پذیری در مشارکت سیاسی جوانان و نوجوانان شیراز»، مجله علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، سال دهم، شماره دوم، ص 125-93، مشهد.
ازکیا، مصطفی؛ غفاری، غلامرضا (1380). «بررسی رابطه بین اعتماد اجتماعی و مشارکت اجتماعی در نواحی روستایی شهر کاشان»، نامه علوم اجتماعی، شماره 17، دانشگاه تهران.
امینی، سلام؛ کواکبیان، مصطفی و طهمورث شیری (1399). «مطالعه عوامل اجتماعی مؤثر بر مشارکت سیاسی مردم استان ایلام»، فصلنامه جامعه‌شناسی ایران، سال سوم، شماره دوم، صص 155-132، تهران.
ایرانپور، عادله؛ آرینپور، حمیدرضا؛ فتاحی اردکانی، حسین (1402). «بررسی روابط ساختاری ویژگی‌های شخصیتی و مشارکت سیاسی دانشجویان با نقش واسطه‌ای باورهای مذهبی»، دو فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات اسلام و روان‌شناسی، صفحات 25-53، تهران.
بیرو، آلن (1380)، فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمه باقر ساروخانی، تهران: انتشارات کیهان.
پالیزبان، محسن (1390). «بررسی میزان تمایل به مشارکت سیاسی دانشجویان و عوامل مؤثر بر آن»، سیاست، دوره‌ی 41، شماره‌ی 2:49 -33، تهران.
جلالی راد، محمدصادق؛ متقی، ابراهیم؛ سپهرنیا، روزیتا (1400). «سنجش مشارکت سیاسی مردم در الگوی فرهنگ سیاسی ایران از دیدگاه نخبگان؛ در بین شهروندان تهرانی»، فصلنامه علمی جامعه‌شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، دوره 3، شماره 1، ص 57-25.
سبکتگین ریزی، قربانعلی؛ روهنده، مجید؛ بساطیان، سید محمد و جعفری، احمد (1395). «رضایتمندی و مشارکت سیاسی- اجتماعی، مطالعه موردی: شهروندان شهر کرج»، جامعه‌شناسی کاربردی، شماره سوم، صص 97-116، اصفهان.
سردارنیا، خلیل‌الله، قدرتی، حسین، اسلام، علیرضا (1389). «تأثیر حکمرانی خوب و سرمایه اجتماعی بر اعتماد سیاسی: مطالعه موردی شهرستان مشهد و سبزوار»، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال پنجم، شماره 1 زمستان، تهران.
غفاری، زاهد؛ بیگی نیا، عبدالرضا و اکرم تصمیم قطعی (1389). «عوامل مؤثر بر مشارکت سیاسی دانشجویان علوم سیاسی و فنی دانشگاه تهران»، دانش سیاسی، شماره دوم، صص: 207-240
فیروزجائیان، علی‌اصغر؛ و جهانگیری، جهانگیر (1387). «تحلیل جامعه‌شناختی مشارکت سیاسی دانشجویان نمونه موردمطالعه: دانشجویان دانشگاه تهران»، دو فصلنامه علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، سال پنجم، شماره 1، ص 83، تهران.
قادرزاده، امید؛ شریفی، فاطمه و الناز حسن خانی (1397). «مشارکت سیاسی و عوامل مرتبط با آن: مطالعه پیمایشی دانشجویان دانشگاه کردستان»، فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی فرهنگی، دوره هفتم شماره 4، صص 129-93، تهران.
قائدی، محمدرضا (1398). «ارزیابی مشارکت سیاسی و شناسایی تعیین‌کننده‌های آن در جوامع شهری (مطالعه موردی: شهر لامرد استان فارس)»، فصلنامه علمی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، سال 9، شماره 36، صص 118-107، تهران.
کلدی، علیرضا؛ زمانی، محمود (1398). «مطالعه جامعه‌شناختی تأثیر تجربه مشارکت سیاسی بر نگرش شهروندان نسبت به مشارکت سیاسی در ایران (مطالعه موردی: شهروندان شهر ابهر)»، فصلنامه سیاست، دوره 49، شماره 3، ص: 781-765.
لیپست، مارتین؛ و دوز رابرت (1373). جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه محمدحسین فرجاد، تهران، توس.
موریس دوورژه (1369). جامعه‌شناسی سیاسی، مترجم: ابوالفضل قاضی، چـاپ دوم، تهـران: دانشـگاه تهران.
نجفی، هوشنگ؛ قدیمی، بهرام؛ شیری، طهمورث، متقی، ابراهیم (1402). «بررسی مطالعه جامعه‌شناختی نقش عوامل فرهنگی – اجتماعی بر مشارکت سیاسی جوانان شهر تبریز»، مطالعات توسعه اجتماعی، شماره 2، صفحه 7-19، تهران.
نیک پور قنواتی، لیلا؛ معینی، مهدی و احمدی، حبیب (1391). «بررسی عوامل اجتماعی اقتصادی مرتبط با مشارکت سیاسی»، فصلنامه علمی پژوهشی جامعه شناسان زنان، سال سوم، شماره اول، صص 62-39.
هانتینگتون. ساموئل (1375). موج سوم دموکراسی، ترجمه احمد شهسا، تهران، انتشارات روزنه.
Gan,Ch; Lee,F.L.F;Li,Y. (2017). Social Media Use, Political Affect, and Participation Among University Students in Urban China,Telematics and Informatics, 34(7): 936-947.
Huntington, S.P and J. Nelson (1976): No easy Choice: Political Participation in Developing Countries, Cambridge: Harvard University Press.
Lipset, S.M (1963): Political man: The social Bases of Politics, New York: University Press.
Milbrath, Laster (1977). Political Participation, Hand Book of Political Behavior, vol. 4 (ed.) S.Long, New York: Plenum press
Zaheer,L.(2016). Use of Social Media and Political Participation amon University Students, Pakistan Vision,17(1): 278-299.