جایگاه عقلانیت در الگوی پیشرفت اسلامی بر اساس اندیشه سیاسی مقام معظم رهبری(حفظه الله)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه آموزشی الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

چکیده
هدف از پژوهش پیش‌رو اکتشاف جایگاه شاخصه‌های عقلانیت در عرصه‌های چهارگانه الگوی پیشرفت اسلامی بر اساس اندیشه سیاسی مقام معظم رهبری بود. عقلانیت یکی از مبانی اساسی گفتمان انقلاب است که دین‌محوری، تفکیک‌‌ناپذیری از معنویت و عدالت، محاسبه درست و به دور از محافظه‌کاری، عدالت‌خواهی، استکبارستیزی، مردم‌سالاری و اقتدار، از شاخصه-ها و مؤلفه‌های اصیل آن به شمار می‌آید. چنین عقلانیتی به عنوان یک اهرم قوی برای حرکت رو به جلو و پیشرفت است. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، الگوی پیشرفت را دارای چهار عرصه اساسی «فکر»، «علم»، «زندگی» و «معنویت» می‌داند که با تحقق پیشرفت در این عرصه‌ها، پیشرفت همه جانبه شکل می‌گیرد و زمینه تحقق تمدن نوین اسلامی فراهم می‌آید. گردآوری اطلاعات در این نوشتار با ابزار فیش بوده و پردازش داده‌ها به شکل توصیفی – تحلیلی و به روش تحلیل گفتمان به سامان رسید. فرایند تحقیق به این شکل بود که ابتدا شاخصه‌های عقلانیت از بیانات مقام معظم رهبری استخراج شده و سپس جایگاه این شاخصه‌ها در الگوی پیشرفت استکشاف گردید. به این ترتیب اثبات شد الگوی پیشرفت اسلامی یک الگوی برآمده از عقلانیت اسلامی است و هیچگونه تخالفی با عقلانیت مورد نظر اسلام ندارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The place of rationality in the model of Islamic progress based on the political thought of the Supreme Leader

نویسنده English

Fateme Hashemian
Assistant Professor, Department of Theology and Islamic Studies, Farhangian University, Tehran, Iran
چکیده English

The aim of the present research was to explore the place of the indicators of rationality in the four fields of the model of Islamic progress based on the political thought of the Supreme Leader. Rationality is one of the basic foundations of the discourse of the revolution, which religion-centeredness, inseparable from spirituality and justice, correct calculation and away from conservatism, justice, anti-arrogance, democracy and authority, are among its original characteristics and components. Such rationality is a strong lever for moving forward and progressing. Ayatollah Khamenei considers the model of progress to have four basic areas: "Thought", "Science", "Life" and "Spirituality". The data collection in this article was done with the FISH tool and the data processing was done in a descriptive-analytical form using the discourse analysis method.The research process was such that first the indicators of rationality were extracted from the statements of the Supreme Leader and then the position of these indicators in the pattern of progress was explored. In this way, it was proved that the model of Islamic progress is a model arising from Islamic rationality and it does not have any contradiction with the rationality of Islam

کلیدواژه‌ها English

Islamic rationality
the development of the Islamic model
the development of the political thought of the Supreme Leader
قرآن کریم
بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی
پیام رهبری به کنگره‌ عظیم حج،20/11/1380.
جوادی آملی، عبدالله، 1381، نسبت دین و دنیا، قم، انتشارات اسراء.
جوادی آملی، عبدالله، 1385، تسنیم؛ تفسیر قرآن کریم، قم، ج18، سوم، انتشارات اسراء.
خمینی، سید روح­الله، 1389، صحیفه نور، تهران، ج8،  پنجم، تبیان.
خسروپناه، عبدالحسین، 1392، کلام نوین اسلامی، ج3، انتشارات تعلیم و تربیت اسلامی.
طباطبایی، محمدحسین، 1378، روابط اجتماعی در اسلام، ترجمه محمد جواد حجتی، قم، بوستان کتاب، قم.
کلینی، محمدبن یعقوب، 1429ق، کافی، قم، دارالحدیث.
مصباح یزدی، محمدتقی، 1393، انقلاب اسلامی و ریشه های آن، قم ، موسسه آموزشی امام خمینی(ره).
مطهری، مرتضی،1373، مجموعه آثار، تهران، صدرا.
مکارم شیرازی، ناصر، 1389، یکصد موضوع اخلاقی در قرآن و حدیث، قم، اول، دارالکتاب اسلامی.
سایت بیانات مقام معظم رهبری KAMANAEI.IR