تأثیر سیاست های دولت بر توسعه دیجیتال در ایران (1368- 1392)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مطالعات منطقه ای دانشگاه تهران و استاد مدعو گروه علوم سیاسی، واحدتهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه شاهد و استاد مدعو گروه علوم سیاسی، واحدتهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده
امروزه نقش و شیوه سیاستگذاری دولت­ها در امر توسعه از جایگاه مهمی برخوردار است. با رشد فناوری به­ خصوص فناوری دیجیتال در ایران، سیاستگذاری و حکمرانی دولت­ها در این عرصه نیز مورد توجه بیشتری قرار گرفته است. مقاله حاضر با هدف بررسی تأثیر سیاست­های دولتی بر توسعه دیجیتال در ایران نگاشته شده است و پرسش محوری آن است که: سیاست­های دولتی چه تأثیری بر توسعه دیجیتال در ایران (1392-1368) داشته است؟در این چارچوب به بررسی سیاست­های دولت­های سازندگی، اصلاحات و عدالت­محور در سیاست­گذاری دیجیتال و تأثیرات آن بر جامعه ایران پرداخته می­شود. فرضیه تحقیق آن است که سه دولت یادشده با وجود اختلافات سیاسی و ایدئولوژیک، با ورود ابزارهای لازم همچون رایانه و گوشی تلفن همراه، ایجاد بسترهای پرسرعت اینترنت و اجازه فعالیت شبکه­ های مجازی و... به توسعه دیجیتالیسم در ایران کمک نموده ­اند. این پژوهش به روش کیفی (تحلیل ثانویه) و با گردآوری اطلاعات به­صورت کتابخانه ­ای نگاشته شده است. یافته­ های تحقیق براساس پنج شاخص زیرساخت­های دیجیتال، توسعه مراکز علمی و دانشگاهی، تأسیس شرکت­های فناورانه، تلاش برای ایجاد شبکه اطلاعات وسیاست­های توسعه نرم افزاری، نشان می­ دهد که سیاست­های دولتی با قرار گرفتن در مسیر توسعه به ­خصوص توسعه دیجیتال، موجبات تغییرات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و همچنین فربه شدن طبقه متوسط جدید شهری را فراهم نموده­ اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The effect of government policies on digital development in Iran (1989-2013)

نویسندگان English

sajad saidi 1
Seyed Abdolamir Nabavi 2
ali Morshedizad 3
1 Department of Political Science, Law and Political Science Faculty, Tehran South Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor Department of Regional Studies, University of Tehran, Iran, Visiting Professor at Department of Political Science, Law and Political Science Faculty, Tehran South Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Associate Professor Department of Political Science, University of Shahed, Iran, Visiting Professor at Department of Political Science, Law and Political Science Faculty, Tehran South Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Today, the role and policy-making method of governments has an important position in the matter of development. With the growth of technology, especially digital technology in Iran, government policies and governance in this field have also received more attention. The current article is written with the aim of investigating the impact of government policies on digital development in Iran, and its central question is: What impact have government policies had on digital development in Iran (1368-1392)? In this framework, the policies of constructive governments, reforms and justice-oriented in digital policy-making and its effects on Iranian society are examined. The hypothesis of the research is that despite the political and ideological differences, the three mentioned governments have contributed to the development of digitalism in Iran by introducing the necessary tools such as computers and mobile phones, creating high-speed internet platforms and allowing the operation of virtual networks, etc… This research has been written using a qualitative method (secondary analysis) and by collecting information in a library format. Research findings based on five indicators of digital infrastructure, development of scientific and academic centers, establishment of technological companies, efforts to create information network and software development policies, show that government policies by being on the path Development, especially digital development, has caused political, social and cultural changes, as well as the fattening of the new urban middle class.

کلیدواژه‌ها English

Government
digital policies
digital development
social development
Islamic Republic of Iran
آموزش الکترونیکی در ایران(1380)، نشریه وب، مهرماه، شماره 2.
اتحادیه بین المللی مخابرات(ITU)،2002 و 2003.
اساسنامه شرکت ارتباطات زیر ساخت، تهران:مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
افراسیابی،محمدصادق؛مسعودی،امیدعلی؛میربهرسی،سیدمحسن(1392)، خانواده، سواد رسانه‌ای ورسانه‌های دیجیتال، تهران:انتشارات خبرگزاری فارس.
پیترز، جان ندروین(1397)، نظریه توسعه: فرهنگ، اقتصاد، جامعه، ترجمه انور محمدی، تهران:نشر گل‌آذین.
حسینی خامنه­ای، سیدعلی(1389)، سیاست­های کلی امنیت فضای تولید وتبادل اطلاعات وارتباطات(افتا)، تهران:دفتر حفظ و نشر آثار رهبری.
حیدری، محمد(۱۳۸۹)، فناوری اطلاعات و توسعه پایدار. قم: انتشارات دانشگاه قم.
جهانگرد، اسفندیار؛ مشیری، سعید(1383)، فن آوری اطلاعات وارتباطات(itc)و رشد اقتصادی، تهران: پژوهش های اقتصادی ایران، فصل تابستان، شماره19.
خانیکی، هادی(1401)، اندیشه پیشرفت و تحولات جدید جامعه ایران، تهران: نشر نی.
دفتر مطالعات ارتباطات و فناوری‌های نوین مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
ستاری، سجاد(1401)،  قدرت و وضعیت استثناء جبری در ایران (شالوده و شرایط امکان)، تهران: دولت‌پژوهی، سال هشتم، شماره 31.
سردارنیا، خلیل‌اله(1390)، درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی جدید، تهران:نشر میزان.
شجاعی، محمدرضا(1384)، جایگاه بخش آموزش عالی وتحقیقات دربرنامه چهارم توسعه از منظر برنامه‌ریزی استراتژیک، نشریه مطالعات مدیریت بهبود وتحول، دوره 12، شماره 48.
شریفی،محمد(۱۳۹۲)، تاریخچه اینترنت در ایران، مشهد: انتشارات فردوسی.
شعبانی،احمد(1383)، مبانی برنامه توسعه و کابری فناوری اطلاعات وارتباطات در نظام آموزش و پرورش، فصلنامه اطلاع‌رسانی، دوره 19، شماره 4.
صدر، بنیامین(1382)، تولدی دیگر؛ جامعه اطلاعاتی، بیم‌ها وامیدها، روزنامه شرق.
کریمی، نیما(۱۳۹۴)، نقش دولت درتوسعه صنعت نرم‌افزار ایران، اصفهان: انتشارات دانشگاه صنعتی اصفهان.
عباسی، حسین(۱۳۹۰)، توسعه آموزش عالی درایران: بررسی دوره هاشمی رفسنجانی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
قانون برنامه پنجم توسعه اجتماعی واقتصادی جمهوری اسلامی ایران، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی(1393)، گزارش بررسی تدوین و تحقق نظام پایش فناوری اطلاعات.
مسعودی، امید(1384)، علم نوین ارتباطات،تهران: انتشارات دانشگاه سوره.
معتمدی، احمد(1386)، توسعه ارتباطات و فناوری اطلاعات، تهران: مرکز نشر فرهنگی رجاء.
ملایی، اعظم؛ هرسیج، حسین(1387)، قدرت نرم‌افزاری ایران در دوران ریاست جمهوری خاتمی(1384-1376)، فصلنامه سیاست، دوره 38، شماره 4.
میجیلی، جیمز(1397)، توسعه اجتماعی؛ نظریه و اقدام،ترجمه سید احمد فیروزآبادی وحمیده دباغی،تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
لطیفی پاکده، لطف‌علی(1387)، عملکرد دولت احمدی نژاد؛ قوت‌ها وضعف‌ها، فصلنامه پیام، شماره 89.
نراقی، یوسف(1389)، جامعه‌شناسی و توسعه، تهران: نشر فروزان روز.
نمازی، محمدمهدی(1396)، نگاهی به فراز ونشیب‌های فضای مجازی در ایران، نشریه ره‌آورد نور، تابستان، شماره 59.
نیکو، فاطمه(۱۳۸۵)، تحولات صنعت فناوری اطلاعات درایران. تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
یوسفی، سجاد(۱۳۸۰)، زیرساخت‌های مخابراتی و توسعه اقتصادی در ایران،تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.