مؤلفه‌ها و شاخصه های عزت در سیاست خارجی جمهوری اسلامی بر اساس دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.

2 گروه تاریخ انقلاب اسلامی دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران.

چکیده
یکی از دعواهای جناح‌های سیاسی در کشورها در سیاست خارجی این است که آیا دولت توانسته است رفتار خارجی عزت‌مدارانه‌ای اتخاذ کنند یا خیر؟ در جمهوری اسلامی نیز به دلیل ماهیت انقلاب اسلامی، این سئوال بسیار بحث‌برانگیز بوده است و بعضا یکی از عوامل اصلی روی کار آمدن یا برکنار شدن یک دولت به حساب آمده‌اند. زمانی که مقام معظم رهبری، آیت‌الله خامنه‌ای بر اصول سه گانه «عزت، حکمت، مصلحت» در سیاست خارجی تأکید کردند، این امر بیش از پیش مورد توجه سیاستمداران و فعالان سیاسی قرار گرفت. در حالی که بیش از چهل سال است که جناح‌های سیاسی له و علیه یکدیگر از این واژه استفاده می‌کنند، در عین حال این واژه به صورت علمی مفهوم‌پردازی نشده، و شاخصه‌های آن محل مناقشه است. از آن جهت که تفاوت فلسفه‌ها به تفاوت مفاهیم و شاخصه‌ها منجر خواهد شد، در این مقاله مفهوم عزت در سیاست خارجی از منظر اندیشه رهبر انقلاب آیت‌الله خامنه‌ای مورد بحث و تحلیل قرار خواهد گرفت. برای پاسخ به این سئوال که شاخصه‌های عزت در سیاست خارجی از نگاه رهبر انقلاب چه می‌باشد، از روش نظریه زمینه ای بیانات رهبری استفاده گردید. از مجموعه مؤلفه‌های استخراج شده، شاخصه‌هائی مانند حفظ تمامیت ارضی، رعایت احکام اسلامی، حفظ حقوق ملت، یا بی‌اعتنائی به قدرتهای بزرگ به دست آمده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The components and indicators of honor in the foreign policy of the Islamic Republic based on Ayatollah Khamenei's point of view

نویسندگان English

majid behestani 1
, abdoreza moghooeinejad 2
1 Imam Hussein (AS) University, Tehran, Iran.
2 Department of History of Islamic Revolution, University of Imam Hossein, Tehran, Iran.
چکیده English

One of the disputes of political factions in countries in foreign policy is whether the government has been able to adopt a dignified foreign behavior or not. In the Islamic Republic, due to the nature of the Islamic Revolution, this question has been very controversial, and sometimes it has been considered one of the main factors in the establishment or dismissal of a government. When the supreme leader, Ayatollah Khamenei, emphasized the three principles of "honor, wisdom, expediency" in foreign policy, this matter was more and more noticed by politicians and political activists. While political factions have been using this term for and against each other for more than forty years, at the same time, this term has not been scientifically conceptualized, and its characteristics are a matter of controversy. Since the difference of philosophies will lead to the difference of concepts and indicators, in this article the concept of honor in foreign policy will be discussed and analyzed from the perspective of the revolutionary leader Ayatollah Khamenei. To answer this question, what are the indicators of dignity in foreign policy from the point of view of the leader of the revolution, the method of analyzing the content of the leadership's statements was used. From the set of extracted components, indicators such as maintaining territorial integrity, observing Islamic rules, protecting the rights of the nation, or disregarding the great powers have been obtained.

کلیدواژه‌ها English

The principle of honor
foreign policy
Islamic Republic
Ayatollah Khamenei
independence
امینی، میرعزیز، و صفری، علی آقا، (1400)، «مستندات قرآنی دیدگاه مقام معظم رهبری در عرصه سیاست خارجی»، فصلنامه مطالعات قرآن و علوم، دوره5، شماره10، اسفند، صص: 37-67.
ناییج، علیرضا، نگهداری، محمد، و نوروزی فیروز، رسول، (1400)، «تألیف قلوب و عزّت در سیاست خارجی دولت اسلامی»، فصلنامه سیاست متعالیه، سال 9، شماره 33، صص: 281-296.
رضائی اندیشمند، ابوالقاسم، (1395)، «عزت، حکمت، مصلحت در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از دیدگاه مقام معظم رهبری»، پایان نامه کارشناسی ارشد، قم: دانشگاه باقرالعلوم.
اسدی، ناصر، (1393)، «تحلیل گفتمانی سیاست خارجی آیت­الله خامنه­ای (گفتمان تعامل­گرائی ضدنظام سلطه)»، فصلنامه پژوهشهای سیاست اسلامی، سال دوم، شماره پنجم، بهار و تابستان، صص: 107-132.
اسدی، ناصر (30/2/1391)، «پیوند اقتدار و ضدیت با نظام سلطه در دکترین آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای»، سایت حفظ و نشر آثار آیت­الله خامنه­ای، لینک دسترسی: farsi.khamenei.ir/others-note?id=19865، تاریخ دسترسی: 9/7/1400.
خامنه­ای، سیدعلی حسینی، (1390)، راهبردهای سیاست خارجی: برگرفته از بیانات آیت­الله خامنه­ای، تهران: مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی.
خامنه­ای، سید علی حسینی، (6/6/1400)، «بیانات در دیدار با رئیس جمهور و اعضای هیأت دولت سیزدهم»، برگرفته از سایت: farsi.khamenei.ir، کد خبر: 48588، تاریخ دسترسی: 10/7/1400.
خامنه­ای، سیدعلی حسینی، (1/1/1400)، سخنرانی نوروزی خطاب به ملت ایران، سایت حفظ و نشر آثار آیت­الله خامنه­ای، لینک دسترسی: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=47576، تاریخ دسترسی: 9/7/1400.
خامنه­ای، سیدعلی حسینی، (6/5/1400)، بیانات در دیدار با رئیس جمهور و اعضای هیأت دولت دوازدهم، سایت حفظ و نشر آثار آیت­الله خامنه­ای، لینک دسترسی: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=48356، تاریخ دسترسی: 9/7/1400.
خامنه­ای، سید علی حسینی، (22/11/1397)، «بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی»، سایت حفظ و نشر آثار آیت­الله خامنه­ای، لینک دسترسی: https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=41673. تاریخ دسترسی: 8/7/1400.
خامنه­ای، سید علی حسینی، (26/6/1392)، بیانات در دیدار با فرماندهان سپاه پاسداران، سایت حفظ و نشر آثار ایت­الله خامنه­ای، لینک دسترسی: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=24033، تاریخ دسترسی: 10/7/1400.
خامنه­ای، سید علی حسینی، (18/4/1370)، «بیانات در دیدار با مسئولان وزارت خارجه»، سایت حفظ و نشر آثار آیت­الله خامنه­ای، لینک دسترسی:  https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2471. تاریخ دسترسی: 9/7/1400.
خامنه­ای، سیدعلی حسینی، (19/11/1368)، «بیانات در دیدار جمعى از فرماندهان و کارکنان نیروى هوایى ارتش جمهورى اسلامى ایران در روز نیروى هوایى»، سایت حفظ و نشر آثار آیت­الله خامنه­ای، لینک دسترسی: farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2265، تاریخ دسترسی: 9/7/1400.
خامنه­ای، سید علی حسینی، (24/8/1383)، بیانات در دیدار با سفرای کشورهای اسلامی، سایت خبری تحلیلی تبیان، لینک دسترسی: https://library.tebyan.net/fa/Viewer/Text/97152/1، تاریخ دسترسی: 9/7/1400.
خدادی، حسن، (1399)، «الگویی جستاری برای تبیین عزت طلبی در سیاست خارجی انقلاب اسلامی»، فصلنامه پژوهشهای معاصر انقلاب اسلامی، دوره2، شماره5، شهریور: 1-22.
عباسی، کریم، و نصیری، رضا (1400)، «راهبرد سه گانه عزت، حکمت و مصلحت مقام معظم رهبری در سیاست خارجی»، فصلنامه مطالعات منافع ملی، دوره 6، شماره 23، خرداد، صص: 95-114.
نصیری پویا، هادی، (1399)، «عزت ملی در جهت گیری سیاست خارجی ایران از دیدگاه مقام معظم رهبری»، فصلنامه فرهنگ پژوهش، شماره 43، پاییز.
داوری، روح الله، و دیاری بیدگلی، محمدتقی، (1398)، «تبیین مبانی قرآنی اصل عزت در سیاست خارجی با تأکید بر اندیشه سیاسی آیت­الله خامنه­ای»، سال شانزدهم، شماره 49، تابستان، صص: 151-177.
دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال، و مرتضوی شریف، علی، (1396)، «الگوی تصمیم­گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در اندیشه­های آیت الله خامنه­ای»، فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، سال 11، شماره 38، بهار، صص: 113-130.
شبان­نیا، قاسم، (1399)، «استلزامات رفتاری اصل عزت در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه فقه و سیاست، سال اول، شماره دوم،پاییز و زمستان، صص: 90-115.
زارعی، غفار، (1398)، «بررسی نظری دکترین مقاومت در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مطالعات سیاسی، سال دوازدهم، شماره 45 ، پاییز، صص: 215- 240.
فلیک، اووه (1387)، درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمة هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
کبیری، ابوالحسن (1399)، «سیاست خارجی برگرفته از منظومۀ فکری امامخامنهای(مدظلهالعالی)
و تأثیر آن بر امنیت ملی ج.ا.ایران»، فصلنامه مطالعات دفاع مقدس، دوره6، شماره 4 (پیاپی 24)، زمستان، صص: 55-75.
نیکزاد، عباس، (1383)، «اصول سیاست خارجی در قانون اساسی»، مجله رواق اندیشه، شماره31، تیر ماه، برگرفته از سایت: farsi.khamenei.ir، کد خبر: 17340، تاریخ دسترسی: 10/7/1400.
مجلسی، محمدباقر، (1403ق.)، بحارالانوار، بیروت: مؤسسه داراحیاء التراث عربی.
Attride-Stirling, J. (2001), Thematic Networks: An Analytic Tool for Qualitative Research, Qualitative Research 1, pp.385-405.
Braun, Virginia; Victoria Clarke (2006). "Using thematic analysis in psychology". Qualitative Research in Psychology 3 (2): 83.