آسیب شناسی علل کاهش مشارکت سیاسی در یازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی از منظر نظریه درماندگی آموخته شده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اندیشه سیاسی. دانشکده حقوق و علوم سیاسی. دانشگاه شیراز. ایران

2 استادیار. گروه علوم سیاسی. دانشکده حقوق و علوم سیاسی. دانشگاه شیراز. ایران

چکیده
در کشورهای دارای نظام سیاسی مردم‌سالار، برگزاری انتخابات و میزان مشارکت از مهمترین شاخصه‌های ارزیابی نظام سیاسی است. اهمیت آن سبب گردیده بسیاری از مطالعات سیاسی معطوف به بررسی این پدیده گردد. این پژوهش با اتخاذ رویکردی میان‌رشته‌ای و با به کارگیری نظریه «درماندگی آموخته‌شده» مارتین سلیگمن به تبیین علل کاهش مشارکت در انتخابات مجلس شورای اسلامی در سال 1398 پرداخته است؛ طبق این نظریه، کاهش نرخ مشارکت را می‌بایست در تجربه ناکامی‌های روانشناختی پیشین جستجو کرد که برای این مهم به سراغ روندها و رویدادها خواهیم رفت: چرخش‌های سیاسی متنوع در طی 4 دهه استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران به سبب عدم توانایی کافی در تحقق شعارها، بخش قابل توجهی از اقشار جامعه را ناامید از دستیابی به خواست‌هایشان گردانید. و نیز رویدادهای تلخ واقع‌شده در2 سال منتهی به یازدهمین انتخابات مجلس، سبب گردید فضای روانشناختی جامعه به سمت ناتوانی از امکان تأثیرگذاری بر عرصه سیاسی سوق یابد. شکست‌های پیاپی، به افراد، درمانده شدن را می‌آموزد و در نهایت آنان را به ورطه انفعال می‌کشاند که در انتخابات 1398 این انفعال، محصول رویگردانی از گفتمان‌های سیاسی و تحمل رویدادهای تأثربار مکرر بود که خود را در با بی‌تفاوتی و عدم مشارکت ابراز نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The pathology of the causes of the decrease in political participation in the 11th period of the Islamic Parliament elections from the perspective of learned helplessness theory

نویسندگان English

FARZANEH SADAT KOMEILI 1
hadi sadeghi avval 2
1 Phd student of political thought. Department of Political Science. Faculty of Law and Political Sciences, Shiraz University. Iran
2 Assistant professor.Department of political science . Faculty of Law and Political Sciences, Shiraz University. Iran
چکیده English

In countries with a democratic political system, the holding of elections and the level of participation are among the most important indicators of the political system.Its importance has caused many political studies to focus on this phenomenon.This research,with an interdisciplinary analysis and by applying Seligman's "learned helplessness" theory,explained the results of the reduction in the Islamic Parliment elections in 2018;According to this theory,the decrease in the participation rate should be sought in the experience of previous psychological failures,for which we will go to trends and events:Various political changes during the 4 decades of the establishment of the IRI system,due to the lack of sufficient ability to realize the slogans,made a significant part of the society desperate to achieve their wishes And the bitter events,occurred in the 2 years leading to the 11th parliamentary elections,caused the psychological atmosphere of the society to move towards the inability to influence the political arena. Successive failures teach people to become helpless and finally lead them to the abyss of passivity,which in the 2018 elections,this passivity was the product of turning away from political discourses and tolerance of frequent impactful events, which manifested itself in indifference and expressed non-participation.

کلیدواژه‌ها English

"political psychology"
" political participation". "elections"
"learned helplessness". "Martin Seligman"
ایسپا(1398)مهمترین ­یافته­های­ ایسپا در سال 98،بازیابی شده از:
 https://www.ispa.ir/Default/Details/fa/2168
حیدری فر، محمد رئوف و همکاران (1397)، «جفرافیای انتخابات و نقش عوامل انگیزشی و منابع اجتماعی بر مشارکت سیاسی شهروندان (مطالعه موردی: انتخابات مجلس شورای اسلامی شهر شاهو)»، مجله پژوهش­های جغرافیای سیاسی، دوره 3، شماره 2، 147-125.
خسروی، حسن (1399). «تحلیل نتایج انتخابات دوره یازدهم مجلس شورای اسلامی در پرتو قاعده اکثریت»، فصلنامه جامعه شناسی سیاسی ایران، دوره 3، شماره 3، 111-86.
دارابی، علی (1388)، «بنیان‌های نظری رفتار انتخاباتی شهروندان در جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، دوره 16، شماره 57، 37-9.
رسولی قهرودی، مهدی و علوی تبار، علیرضا و زابلی، ساحل (1398)، «تأثیر تبلیغات سیاسی منفی بر رفتار رأی‌دهی و مشارکت انتخاباتی (مطالعه موردی: دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی)»، دوفصلنامه علمی دانش سیاسی، دوره 15، شماره 2، 464-443.
سلیگمن، مارتین (1398)، خوش بینی آموخته شده؛ چگونه می توان ذهنیت و زندگی خود را تغییر داد، ترجمه فروزنده داورپناه و میترا محمدی، چاپ چهارم، تهران: انتشارات رشد.
سید امامی، کاووس و عبدالله، عبدالمطلب (1388)، «عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندان در انتخابات ریاست جمهوری و مجلس؛ مطالعه موردی شهر تهران»، پژوهشنامه علوم سیاسی، دوره 4، شماره 4، 146-109.
عبداله، عبدالمطلب و توکل نیا، پرویز(1401) بررسی علل و عوامل کاهش مشارکت سیاسی در انتخابات یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی، جستارهای سیاسی معاصر، سال 13، شماره 2، تابستان،177-147.
طیب، علیرضا (1380)، «مشارکت و حضور سیاسی شهروندان»، مجله اطلاعات سیاسی-اقتصادی، دوره 15، شماره 7، 147-136.
قدسی، علی‌محمد و صمدی، زهرا (1393)، «بررسی جامعه‌شناختی درماندگی آموخته‌شده در نهادهای پزشکی»، فصلنامه جامعه‌شناسی نهادهای اجتماعی، دوره 1، شماره 3، 31-7.
کریمی وکیل، علیرضا و همکاران (1396)، «اثربخشی برنامه آموزشی توانمندسازی روان‌شناختی بر مبنای نظریه روان‌شناسی فردی آدلر بر درماندگی آموخته‌شده زنان سرپرست خانوار»، فصلنامه مشاوره و روان‌درمانی دانشگاه علامه طباطبایی، دوره 8، شماره 31، 51-23.
محمدی، حمزه (1386)، «بررسی جامعه شناختی کاهش مشارکت سیاسی شهروندان»، زریبار، دوره 11، شماره 64، 32-17.
مولایی، محمدرضا (1397)، «نقش دانش و اعتماد سیاسی در پیش بینی علاقمندی دانشجویان به مشارکت سیاسی»، دوفصلنامه علمی-پژوهشی دانش سیاسی، دوره 14، شماره 1، 163-141.
نظری، محمدعلی و زمانی اصل، مهدی و احمدی، محمد (1393)، «تأثیر درماندگی آموخته‌شده بر سوگیری حافظه آشکار»، دوفصلنامه علمی-پژوهشی شناخت اجتماعی، دوره 3، شماره 1، 29-16.