راهبرد نوین بازدارندگی فعال ایران در قبال رژیم صهیونیستی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیارروابط بین الملل گروه علوم سیاسی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) ،قزوین، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) ، قزوین،ایران

چکیده
روابط ایران و رژیم صهیونیستی از ابتدای ظهور این رژیم، دارای فراز و نشیب های متعددی بوده است. در دوران پهلوی، علی رغم مخالفت‌ افکار عمومی، روابط دو کشور به طور مخفیانه و غیررسمی و در چارچوب منافع مشترک شکل گرفت. پس از انقلاب اسلامی، دولت ایران روابط را به طور کامل قطع و رژیم صهیونیستی را به عنوان رژیمی غاصب و غیرمشروع معرفی نمود. این پژوهش که با روش توصیفی- تحلیلی تدوین گردیده، به دنبال پاسخ به این سئوال است که روند چرخش و تغییر راهبرد ایران در قبال رژیم صهیونیستی چگونه بوده است؟ بررسی شاخص های متعدد حاکی از این است که تغییر در سیاست خارجی ایران ناشی از ایدئولوژی اسلامی و تمایل به صدور انقلاب بود. لذا دولت‌های پس از انقلاب اسلامی، بر لزوم حمایت از حقوق ملت فلسطین تأکید داشته و روابط دیپلماتیک ایران و رژیم صهیونیستی همچون 16 تیر 1330که محمد مصدق- نخست وزیر وقت- دستور قطع روابط را داد، مجددا و پس از پیروزی انقلاب نیز این روابط به‌طور کامل و در همه زمینه ها قطع گردید و از طرفی هرگز رژیم صهیونیستی به عنوان یک دولت ملی به رسمیت شناخته نشد. درنتیجه رویکردهای اتخاذ شده از سوی ایران در قبال رژیم صهیونیستی به پنج دوره شامل؛ دکترین ابهام محاسبه شده، دکترین قطع روابط، دکترین پیرامون، دکترین صبر استراتژیک و دکترین بازدارندگی فعال تقسیم می گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Iran's new strategy of active deterrence against the Zionist regime

نویسندگان English

Vahid Ranjbar heydary 1
Zeynab Darvishvand 2
1 Assistant professor at Imam Khomeini International University (RA) Qazvin, Iran
2 Master's student in Political Science, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
چکیده English

Relations between Iran and the Zionist regime have had many ups and downs since the beginning of this regime. During the Pahlavi era, despite the opposition of public opinion, relations between the two countries were formed secretly and informally and within the framework of common interests. After the Islamic Revolution, the Iranian government completely severed relations and introduced the Zionist regime as a usurper and illegitimate regime. This research, which was compiled using a descriptive-analytical method, seeks to answer the question of how Iran's strategy towards the Zionist regime changed and changed. An examination of numerous indicators indicates that the change in Iran's foreign policy was due to Islamic ideology and the desire to export the revolution. Therefore, the governments after the Islamic Revolution emphasized the need to support the rights of the Palestinian people, and diplomatic relations between Iran and the Zionist regime were severed again after the victory of the revolution, such as on July 16, 1951, when Mohammad Mossadegh, the then Prime Minister, ordered the severance of relations. On the other hand, the Zionist regime was never recognized as a national state. As a result, the approaches adopted by Iran towards the Zionist regime can be divided into five periods: the doctrine of calculated ambiguity, the doctrine of severance, the doctrine of perimeter, the doctrine of strategic patience, and the doctrine of active deterrence.

کلیدواژه‌ها English

Iran
active deterrence
doctrine of the periphery
Zionist regime
strategic patience
  1. فارسی:

    1. ازغندی، علیرضا،(1384)، روابط خارجی ایران ۱۳۳۰ (۱۳۵۷)، تهران، قومس
    2. امینی، علیرضا،(1381)، تحولات سیاسی و اجتماعی ایران در دوران پهلوی، تهران، صدای معاصر
    3. آدمی, علی و تبریزی, زینب، (1398)، تأثیرات بازدارندگی ایران و اسرائیل بر امنیت منطقه‌ی آسیای غربی. فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه ای), 9(37), 269-287.
    4. آرائی, وحید و نجف‌پور، شعبان، (2013)، تحلیلی بر روابط ایران و رژیم صهیونیستی در دوره پهلوی؛ توازن یا وابستگیفصلنامه تاریخ روابط خارجی14(56), 121-139.
    5. آرشیو اسناد وزارت امور خارجه،( ۱۳۳۲)، بخش ۲۶ پرونده ۴۷
    6. باقری زاده علی،(2023)، شهید سلیمانی و جهت گیری دکترین دفاعی-امنیتی ج. ا. ایران با تاکید بر: کنشگری فعال و مدل «تصمیم گیری بینش فوق العاده».
    7. برزگر، کیهان، (1399)، امکان سنجی رویاروییِ نظامی رژیم اسرائیل با ایران، فصلنامه گفتمان راهبردی فلسطین، 2(3 )، 65-94. SID. https://sid.ir/paper/524273/fa
    8. تقی پور، محمد تقی،(1390)، ایران و اسرائیل در دوران سلطنت پهلوی، ج ۱ ،تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی
    9. تقی پور، محمد تقی، (۱۳۹۰)، ایران و اسرائیل در دوران سلطنت پهلوی، تهران، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی   
    10. جهاندیده، محمدعلی،(1403)، وعده صادق، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس
    11. حاجی یوسفی، امیر محمد،(1382)، ایران و رژیم صهیونیستی از همکاری تا منازعه، تهران: دانشگاه امام صادق(ع)
    12. حدادی، علیرضا، (1982)، اثر عملیات وعده صادق بر سرمایه اجتماعی حاکمیت (19856).
    13. دوئرتی فالتز گراف و جیمز رابرت،(1384)، نظریه های متعارض در روابط بین الملل، انتشارات سمت
    14. رمضانی قوام‌آبادی، محمد حسین، (2016)، از شناسایی دولت فلسطین تا عضویت در دیوان کیفری بین‌المللی، دولت پژوهی, 2(7), 1-39.
    15. زارع، رضا،(1384)، ارتباط ناشناخته بررسی روابط رژیم پهلوی و اسرائیل (۱۳۵۷-۱۳۲۷)، تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران
    16. شهبازی، الهام، (2014)، ایران و اسرائیل از همکاری تا منازعه، خردنامه12(4), 91-112.
    17. عاقلی، باقر،(۱۳۹۴)، روز شمار تاریخ ایران، ج ۱، تهران: نشر نامک
    18. علیدوستی، قاسم،(1397)، بازدارندگی فعال در اندیشه و نظر حضرت امام خامنه ای (مدظله العالی)،Available from: https://sid.ir/paper/901409/fa
    19. غلامی، طهمورث،(1389)، تاثیر انقلاب اسلامی ایران بر منازعه اعراب و اسرائیل، مرکز بین المللی مطالعات صلح IPSC، https://peace-ipsc.org
    20. قانون، مرتضی،(1381)، دیپلماسی پنهان: جستاری در روابط ایران و اسرائیل در عصر پهلوی با مروری بر پیشینه تاریخی یهودیان ایران. تهران: طبرستان
    21. کات آزر، (۱۳۹۹)، علل جنگ و گسترش صلح، ترجمه محمد علی قاسمی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی
    22. کدخدایی، عسکری‌حصن،(2019)،دکترین امنیتی ج. ا. ایران با تاکید بر بازدارندگی فعال و حفظ ضربه دوم. پژوهش ملل, 47(4), 47-72.
    23. کریمی, آرایش و حسن, رحیمی عماد،(2012)، تقویت رابطه ایران و اسرائیل در پرتو نقش جمال عبدالناصر. دانش سیاسی و بین الملل (توقف انتشار), 1(3), 89-108.
    24. کشاورزی نیا, کلهر, محمد, فروزش, سینا،(2019)، تأثیر مساله فلسطین در روابط سیاسی ایران و اسرائیل در طی سالهای 1327-1397. فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهشهای سیاسی جهان اسلام, 9(4), 255-281.
    25. کگلی، چارلز دبلیو و اوجین أر. ویتکف،(۱۳۸۸)، سیاست خارجی آمریکا؛ الگو و روند. ترجمه اصغر دستمالچی.چاپ سوم تهران دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی
    26. کوهستانی‌نژاد، (2003)، روابط ایران و اسرائیل در دوره دولت دکتر مصدق (1332-1330). تاریخ روابط خارجی, 15(4), 105-160.
    27. محمدی, عقیل و عابدینی, عبداله و کیانی, امیرعباس،(1403)، توسل به زور در حقوق بین‌الملل: مورد مطالعاتی مخاصمه 2023 حماس و اسرائیل. مطالعات حقوقی, 16(1), 105-144. doi: 10.22099/jls.2024.49148.5074.
    28. منصوری, توران، (2023)، روابط ایران و اسرائیل (1326-1357) از منظر نگاه نمایندگان مجلس شورای ملی. تحقیقات اسنادی انقلاب اسلامی, 5(9), 296-323.

     

    لاتین:

    1. Al Jazeera, (2024), Israel strikes Iran consulate in Syria’s capital Damascus: What we know, https://www.aljazeera.com/amp/news/2024/4/2/attack-on-iran-consulate-in-damascus-what-do-we-know
    2. ALARABIYA news, (2024), Iran unlikely to strike Israel directly after Syria consulate attack, experts say, https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2024/04/03/iran-unlikely-to-strike-israel-directly-after-syria-consulate-attack-experts-say
    3. Bahgat, G. (2006). Israel and Iran in the new middle east. Contemporary Security Policy, 27(3), 363-375.
    4. Baroud, Ramzy (4 June 2008), "Life After Bush: Forecasting Peace in Palestine", available at: www.counter Currents.org/palestines.htm
    5. Farhang, M. (1989). The Iran-Israel Connection. Arab Studies Quarterly, 85-98.
    6. Freilich, Charles D, (2018), Israeli National Security: A New Strategy for an Era of Change by Oxford University Press.
    7. Parsi, T. (2007). Iran and Israel: The Avoidable War. Middle East Policy, 14(3).
    8. Parsi, T. (2007). Treacherous alliance: the secret dealings of Israel, Iran, and the United States. Yale University Press.
    9. Parsi, Trita, Treacherous Alliance: The Secret Dealings of Israel, Iran, and the United States, 2008, Yale University Press
    10. Roshandel, J., Lean, N. C. (2011). Iran, Israel, and the United States.
    11. Shlaim's, Avi,(2023), Secret War Between Iran and Israel, Oneworld Publishing
    12. Simon, S. (2010). Iran and Israel. The Iran Primer: Power, Politics, and US Policy.
    13. Sobhani, S. (1989), The Pragmatic Entente: Israeli-Iranian Relations, 1948-1988, Praeger Publishers.
    14. Sobhani, S. C. (1989). The pragmatic entente: Israeli-Iranian relations, 1948-1988. Georgetown University.