حزب‌الله لبنان، توسعه عملی نظریه ولایت فقیه، با حل تعارض دوگانه امت – امامت با دولت- ملت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ، تهران، ایران.

چکیده
قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، در سنت مالوف فقه شیعی، مرجعیت، فارغ از مرزهای جغرافیایی، جامعه مقلدین ایمانی خود را داشت. بعد از استقرار نظام دینی در جمهوری اسلامی ایران بر پایه اندیشه سیاسی شیعه، تعارض دوگانه امت- امامت در مقابل دولت- ملت، در عرصه های مختلف به چالش جدی برای حاکمیت جدید مبدل شد. عرصه های مختلف این دوگانگی در اموری مربوط به سیاست خارجی و ارتباط با محرومان و مستضعفان در حین احترام به حاکمیت داخلی ملت ها تا حوزه های دفاعی و نظامی ظهور و بروز پیدا کرد. یکی از مهم ترین وجوه بروز این مشکل، در ارتباط با شیعیان ساکن در سایر کشورها نظیر عراق، لبنان، بحرین، جمهوری آذربایجان که به طور طبیعی اکثریت عددی هم اغلب با شیعیان است و انقلاب اسلامی هم به طور ذاتی بیشترین تاثیرگذاری را در این جوامع داشته است. این مقاله با بررسی الگوی حزب الله در لبنان، با این فرضیه به نگارش در آمده است که حزب الله لبنان با درک شرایط محیطی، و ملهم از اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) و امام خامنه‌ای(حفظه الله) توانست حین حضور در ساختار تشکیلاتی حاکمیتی لبنان در قامت یک حزب سیاسی، ارتباط کلان در استفاده از راهبری های ولایت فقیه در ایران برقرار نماید و به الگوی قابل اتکا در حل تعارض بین دو الگوی امت- امامت و دولت-ملت تبدیل شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Hezbollah of Lebanon, the practical development of the theory of Velayat al-Faqih, by resolving the dual conflict of Ummah-Imamat with the State-Nation

نویسنده English

mohammad mehdi esmaeli
Faculty member, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

Before the victory of the Islamic Revolution, in the well-known tradition of Shiite jurisprudence, the marja’iyyah had its own community of faithful followers, regardless of geographical boundaries. After the establishment of the religious system in the Islamic Republic of Iran based on Shiite political thought, the dual conflict of Ummah-Imamat versus the State-Nation became a serious challenge for the new government in various fields. The various fields of this duality emerged in matters related to foreign policy and relations with the deprived and oppressed while respecting the internal sovereignty of nations, to the defense and military fields. One of the most important aspects of this problem is in relation to Shiites living in other countries such as Iraq, Lebanon, Bahrain, and the Republic of Azerbaijan, which are naturally mostly numerically majority with Shiites, and the Islamic Revolution has inherently had the greatest impact on these societies. This article examines the Hezbollah model in Lebanon, and is written with the hypothesis that Hezbollah in Lebanon, by understanding the environmental conditions and inspired by the political thought of Imam Khomeini (RA) and Imam Khamenei (may God protect him), was able to establish a major connection in using the leadership of the jurist in Iran while being present in the Lebanese governing organizational structure as a political party, and became a reliable model in resolving the conflict between the two models of Ummah-Imamat and State-Nation.

کلیدواژه‌ها English

Ummah-Imamat
Lebanon
Hezbollah
State-Nation
Wilayat-Imamat
امام خمینی (1378). حکومت اسلامی. تهران: موسسه تنظیم نشر آثار امام خمینی (ره).
اسماعیلی، محمد مهدی (1395). تطور اندیشه سیاسی تشیع در 50 سال اخیر با تأکید بر مکاتب جبل عامل و نجف. تهران: نشر معارف.
اسماعیلی، محمد مهدی (1398). اندیشه سیاسی آیت الله خامنه‌ای. تهران: موسسه فرهنگی انقلاب اسلامی (نشر آثار رهبر انقلاب اسلامی).
اسماعیلی، محمد مهدی (1397). جمهوریت و تغلب در آرای امام خمینی و سید قطب و تاثیر آن بر حرکت های اسلامی معاصر. تهران. فصلنامه پژوهش های راهبردی سیاست. دوره هفت. شماره 25. ص‌ص 179-198.
لک­زایی، نجف (1382). روش شناسى فقه سیاسى شیعه. فصلنامه علوم سیاسی، شماره 1.
پولادی، کمال (1385). تاریخ اندیشه سیاسی در ایران و اسلام. تهران: نشر مرکز.
جعفریان، رسول (1376). حیات فکرى سیاسى امامان شیعه. ج‏2. قم: اتشارات انصاریان
حقیقت، سید صادق (1378). توزیع قدرت در اندیشه سیاسی شیعه. تهران، نشر کویر.
شمس­الدین، محمد مهدی ( 1417). نظام الحکم و الاداره فی الاسلام. بیروت: مرکز المؤسسه الجامعیه الدراسات و النشر و التوزیع.
شمس‌الدین، شیخ‌ محمد مهدی (1992). نظام‌ الحکم و الاداره فی الاسلام. قم، دارالثقافه للطباعه و النشر، چاپ سوم.
شیخ انصاری، مرتضی (1410ق). مکاسب ج2. بیروت: مؤسسه النعمان.
فیرحی، داود (1382). نظام سیاسی و دولت در اسلام، تهران: سمت.
قاسم، شیخ نعیم قاسم (1423ه ق). حزب‌الله: المنهج - التجربة – المستقبل. بیروت:  دار المحجة البیضا.
قاسمی، فرج الله (1388). مرجعیت و سیاست در عراق پس از اشغال. فصلنامه علوم سیاسی.سال دوازدهم، شماره 44.  
کدیور، محسن (1387). حکومت ولایی. تهران: نشرنی.
لمبتون، ان کی. اس. (1374). دولت و حکومت در اسلام، ترجمه سید عباس صالحی و محمد مهدی فقیهی. ئهران: مؤسسه عروج.
مطهری، مرتضی (1382). اسلام و مقتضیات زمان. تهران: انتشارات صدرا.
نجفی، موسی و رسول جعفریان (1373). سده تحریم تنباکو، تهران: امیرکبیر.