مفهوم‌‌پردازی هندسه جهاد تبیین در اندیشه مقام معظم رهبری مد ظله العالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده
امروزه شاهد یک جنگ وسیع و ترکیبی با نظام جمهوری اسلامی هستیم. نظامی که با رد تمام الگوهای تمدنی استکباری و مبتنی بر جهان‌بینی توحیدی شکل گرفته است. یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های دکترین جنگ‌های نوین، استفاده از رسانه‌های اجتماعی برای ایجاد تهدیدهای امنیتی نرم و به دنبال آن تهدید امنیت فرهنگی و در نهایت امنیت ملی است. این امر عمدتاً به دلیل پیشرفت‌های فزاینده تکنولوژی‌های نوین ممکن گشته است. در این میان طرح مفهوم مترقی جهاد تبیین از سوی مقام معظم رهبری مد ظله العالی در امتداد منظومه فکری کلان ایشان در حوزه مواجهه با جنگ ترکیبی، جنگ نرم و جنگ رسانه‌ای دشمن، بسیار مهم و راهبردی است. پژوهش حاضر با درک جایگاه مهم فریضه جهاد تبیین در عرصه جنگ ترکیبی، به دنبال مفهوم‌‌پردازی هندسه جهاد تبیین در منظومه فکری معظم له بوده است. در این راستا تمام بیانات مرتبط ایشان بر اساس جستجوهای انجام‌گرفته در سایت حفظ و نشر آثار آیت ا... خامنه‌ای مبتنی بر روش تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و شبکه مضامین بدست آمد. بر همین اساس الگویی برای مفهوم‌سازی و تعیین سازوکارهای تحقق جهاد تبیین در پنج عرصه کلی «مبانی فکری»، «جایگاه و نقش»، «رویکردها»، «الزامات» و «بسترهای جهاد تبیین» طراحی و ارائه شد. مهم‌ترین راهبردهای تحقق جهاد تبیین که در این پژوهش و بر اساس رهنمودهای مقام معظم رهبری ارائه شد عبارتند از «جهاد تبیین با رویکرد فعالانه»، «تحدید حیطه ورود و عملکرد تبیینی»، «بصیرت‌بخشی و تفکرسازی»، «سازندگی و ویرانگری توأمان» و «پیش‌دستی هوشمندانه در طرح مسائل و تبیین آن‌ها».

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Conceptualizing the geometry of explanation jihad in the thought of Supreme Leader

نویسندگان English

seyed javad amini 1
hojat salim 2
1 Associate Professor, Strategic Management Department, National Defense University, Tehran, Iran
2 PhD student in Media Management, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

Today, we see a vast and combined war with the Islamic Republic of Iran. A country that rejected all arrogant civilization models and was formed based on monotheistic worldview. One of the most important components of the doctrine of modern wars is the use of social media to create soft security threats, followed by threats to cultural security and ultimately national security. This has become possible mainly due to the increasing advancements of modern technologies. In the meantime, the Supreme Leader's progressive concept of explanation jihad is very important and strategic in the field of dealing with hybrid war, soft war and media war of the enemy. By understanding the important position of explanation jihad in the field of combined warfare, the current research seeks to conceptualize the geometry of explanation jihad. In this regard, all his related statements were analyzed based on the searches conducted in the website of preserving and publishing the works of Ayatollah Khamenei based on the theme analysis method, and a network of themes was obtained. Based on this, a model was designed and presented for the conceptualization and determination of mechanisms for the realization of explanation jihad in five general areas: "Intellectual Foundations", "Position and Role", "Approaches", "Requirements" and "Platforms of explanation jihad ".

کلیدواژه‌ها English

Explanation Jihad
combined war
leadership thought system
explanation
ابراهیمی، سیدابراهیم (1385). بایسته‌های مهندسی فرهنگی. ماهنامه مهندسی فرهنگی. شماره 6 و 7.
تافلر، الوین (1385). موج سوم، ترجمه شهیندخت خوارزمی. تهران: نشرعلم.
ثمودی پیله رود، علیرضا (1399). جنگ هیبریدی روسیه در کشورهای اروپایی؛ چرایی و چگونگی. مطالعات راهبردی. شماره 89، ص 204 173.
جلالی فراهانی، غلامرضا؛ علوی‌وفا، سعید (1391). راهبردهای دفاع رسانه‌ای در برابر جنگ نرم. نگرش امنیت ملی. شماره 1، ص 173 136.
جمشیدیان، هادی؛ افتخاری، اصغر (1389). تهدید رسانه‌ای و جنگ نرم. مطالعات راهبرد دفاعی. شماره 112، ص 156 125.
حسینی خامنه‌ای، سیدعلی. بیانات در دیدارهای مختلف. https://farsi.khamenei.ir/speech
حسینی صفا، سیدمحسن؛ غیاثوند، زهرا (1398). ظرافت‌ها و عوامل تأثیرگذار تبلیغ دین در بستر فضای مجازی. international Multidisciplinary Journal of Pure Life. شماره 18، ص 98 75.
حیدری نسب، علیرضا؛ کیخاء، آمنه (1397). بررسی عملکرد نرم امام سجاد علیه السلام در بازشناسی بایستههای جنگ نرم در قرن 21. مطالعات راهبردی علوم انسانی و اسلامی. شماره 17، ص 26 -11.
خمینی، سیدروح‌الله. 1389. صحیفه امام: مجموعه آثار امام خمینی (ره) (بیانات، پیام‌ها، مصاحبه‌ها، احکام، اجازات‌ شرعی و نامه‌ها) (دوره بیست و دو جلدی). تهران: نشر مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه الله علیه.
ذوالقدر، محمدباقر؛ نائینی، علی‌محمد (1391). بررسی جنگ نرم آمریکا در بعد فرهنگی علیه جمهوری اسلامی ایران و ارائه راهبردهای مقابله با آن. مدیریت و پژوهش‌های دفاعی. شماره 70، ص 122 87.
راجی، محمدهادی؛ افتخاری، اصغر (1398). جنگ ترکیبی غرب در برابر جمهوری اسلامی ایران (تحلیـل ابعـاد و روش‌ها). سیاست دفاعی. شماره 109، ص 111-75.
راجی، محمدهادی؛ مرندی، سیدعلی (1401). بایسته‌های حکمرانی در جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با جنگ هیبریدی. فصلنامه مطالعات فرهنگ دیپلماسی, شماره 2، ص 119-138.
زنگویی، علیرضا (1400). جهاد تبیین در سیره حضرت فاطمه زهرا علیها السّلام. ماهنامه مبلغان. شماره 272، ص 25 15.
ستاریخواه، علی؛ خادم دقیق، امیرهوشنگ؛ نصیرزاده، عزیز؛ میرسمیعی، سید محمد (1395). ماهیت صحنه جنگ ترکیبیِ آینده‌ احتمالی علیه جمهوری اسلامی ایران در افق 1404. آینده‌پژوهی دفاعی. شماره 1، ص 44 21.
سلیم، حجت (1399). بررسی شیوه‌های پاسخگویی به شبهات جوانان با استفاده از ظرفیت رادیو جوان. قم: انتشارات دین و رسانه.
سلیم، حجت؛ طباخی ممقانی، جواد؛ بابایی، رامین (1400). تربیت رسانه‌ای؛ کارکرد ویژه رسانه‌های جمعی اسلامی: اسلام و علوم اجتماعی. شماره 23. ص 123 101.
سلیمانی، باقر (1400). بررسی و تبیین تهدیدات جنگ ترکیبی استکبار جهانی در گام دوم انقلاب اسلامی. پژوهش‌های علوم نظامی. شماره 4 ، ص 155 125.
شیخ‌نوری، محمدامیر (1386). مهندسی فرهنگی؛ راهکار مقابله با تهاجم فرهنگی. زمانه. شماره 58.
عابدینی، حسن؛ قلخانباز، خلیل (1395). انگیزه‌ها، اهداف و تاکتیک‌های غرب از سیاه‌نمایی گسترده علیه اسلام و ایران و چشم‌انداز آن. رسانه بین الملل. شماره 1، ص 192 167.
کریمی تبار، مریم (1389). راهبردها و راهکارهای فرهنگی دولت زمینه‌ساز در رویارویی با جنگ نرم. مشرق موعود. شماره 13، ص 165 139.
لطیفی پاکده، لطفعلی (1390). روش‌های مقابله با جنگ نرم. پیام. شماره 105، ص 143 122. 
محمدی، عباس (1392). جنگ نرم رسانه‌ای امریکا علیه جمهوری اسلامی ایران و راهکارهای مقابله. مطالعات عملیات روانی. شماره 35، ص 138 104.
موسوی تبار، سیداحمد (1396). اهمیت هنر در تبلیغ دینی؛ با تأکید بر نقش نماهنگ های چندرسانه ای. رهاورد نور. شماره 58.
میرجلیلی، سیدحسین (1386). نقش سرمایه فرهنگی در مهندسی فرهنگی. مهندسی فرهنگی. شماره 12، ص 46 43.
ناظری، زهرا (1387). شیوه تبلیغی پیامبر (ص). بینات (موسسه معارف اسلامی امام رضا علیه السلام). شماره 2، ص 224 200.
ناظمی اردکانی، مهدی؛ شعبانی سارویی، رمضان (1391). مهندسی فرهنگ و مهندسی فرهنگی دانشگاه لازمه تمدن‌سازی اسلامی. مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی و ایرانی. شماره 2، ص 237 201.
وجدانی، فاطمه؛ ایمانی، محسن؛ اکبریان، رضا؛ صادق زاده قمصری، غلیرضا (1392). تحلیلی مفهومی از روش «تبیین» و کاربرد آن در تربیت اخلاقی با تأکید بر تفسیر المیزان. تربیت اسلامی، شماره 17، ص 171 191.