بررسی تطبیقی شاخص‌های حکمرانی خوب از دیدگاه نهج‌البلاغه و بانک جهانی

احمدی بنی, محمدرضا; ملائکه, سید حسن; قربانی, اکبر

بررسی تطبیقی شاخص‌های حکمرانی خوب از دیدگاه نهج‌البلاغه و بانک جهانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمدرضا احمدی بنی ¹

سید حسن ملائکه ²

اکبر قربانی ³

¹ گروه علوم سیاسی،واحد شهرضا،دانشگاه آزاد اسلامی،شهرضا،ایران

² دانشیار علوم سیاسی،گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل،واحد شهرضا،دانشگاه آزاد اسلامی،شهرضا،ایران

³ گروه فلسفه دین،واحد اردستان،دانشگاه آزاد اسلامی،اردستان،ایران

چکیده

در این مقاله شاخص‌های حکمرانی خوب از دیدگاه نهج‌البلاغه و شاخص‌های اعلامی بانک جهانی به صورت تطبیقی بررسی می‌گردد. روش پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل محتوا از نوع تحلیل مضمونی است. ابزار گردآوری داده‌ها مطالعه اسناد و کتابخانه ای است. در این پژوهش استدلال می‌شود مفهوم و شاخص‌های حکمرانی شایسته (قانون‌گرایی، مبارزه با فساد، پاسخگویی، شفافیت، کارایی و اثربخشی) ارائه شده در نهج البلاغه تفاوت خاصی با شاخص‌های مورد نظر بانک جهانی یا سایر ارگان‌های بین‌المللی یا صاحب‌نظران ندارد. هیچ‌گاه واژه حکمرانی در مقابل مفهوم دموکراسی یا رویه‌های دموکراتیک مطرح نگردیده بلکه به شیوه و روش حکومت‌داری و تامین منافع عمومی توسط مسئولان سیاسی یک کشور ارتباط داشته است تا جایی که بسیاری از صاحبنظران مقوله حکمرانی، دموکراسی را نیز برای رسیدن به حکمرانی خوب لازم و کافی بر نشمرده و به جای آن تفکر توسعه‌خواه نخبگان فکری و ابزاری کشور را ضروری انگاشته‌اند. نتیجه آن که به جرات‌ می‌توان گفت که امام(ع) در این عهدنامه قطعا"فراتر از احکام و مؤلفه‌هایی که برای حکمرانی خوب لازم است، را تبیین نموده‌‌اند لذا تمامی شاخص‌های دقیق حکمرانی خوب در نهج‌البلاغه امیرالمونین (ع) قابل ردیابی و تطبیق با نظریات مدرن حکمرانی خوب به ویژه شاخص‌های دقیقی که بانک جهانی ارائه کرده است، می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

امام علی (ع)

نهج البلاغه

حکمرانی خوب

تحلیل مضمون

بانک جهانی

موضوعات

مباحث روز مرتبط با انقلاب اسلامی

عنوان مقاله English

A comparative study of good governance indicators from the perspective of Nahj al-Balagha and the World Bank

نویسندگان English

Mohammadreza َAhmadi Beni ¹

s.Hassan Malaekeh ²

َAkbar Qorbani ³

¹ Department of Political Science, Shahreza Branch, Islamic Azad University, Shahreza, Iran

² Associate Professor of Political Science, Department of Political Science and International Relations, Shahreza Branch, Islamic Azad University, Shahreza, Iran

³ Department of Philosophy of Religion, Ardestan Branch, Islamic Azad University, Ardestan, Iran

چکیده English

In this article, the indicators of good governance from the perspective of Nahjul-Balagha and the indicators announced by the World Bank are examined comparatively. The qualitative research method is a content analysis approach of thematic analysis. The data collection tool is document and library study. In this study, it is argued that the concept and indicators of good governance (legality, anti-corruption, accountability, transparency, efficiency and effectiveness) presented in Nahjul-Balagha do not differ significantly from the indicators intended by the World Bank or other international organizations or experts. The word governance has never been raised in contrast to the concept of democracy or democratic procedures, but has been related to the method and method of governance and the provision of public interests by political officials of a country, to the extent that many experts in the category of governance have not considered democracy necessary and sufficient to achieve good governance, and instead have considered the development-oriented thinking of the country's intellectual and instrumental elites as essential. The result is that we can boldly say that in this treaty, the Imam (a.s.) has definitely explained beyond the rules and components that are necessary for good governance. Therefore, all the precise indicators of good governance in the Nahj al-Balagha of Amir al-Munnin (a.s.) can be traced and compared with modern theories of good governance, especially the precise indicators presented by the World Bank.

کلیدواژه‌ها English

Imam Ali (AS)

Nahjul-Balagha

good governance

content analysis

World Bank

فارسی

ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغة، https://lib.eshia.ir/15335، تاریخ آخرین دسترسی، 1/3/2025.

ابن عساکر، علی بن الحسن، (1412ق). تاریخ دمشق الکبیر، تحقیق ابی عبداللّه علی عاشور الجنوبی، بیروت: داراحیاء التراث العربی.

آمِدی، ابوالفتح ، (1366). شرح فارسی غرر و درر آمدی، ترجمه آقاجمال خوانساری، محمد بن حسین، هفت جلد، تهران: دانشگاه تهران. مؤسسه انتشارات و چاپ.

ثواقب، جهانبخش، (1380). امام علی (ع) کارگزاران حکومت و راهکارهای اصلاحات، حکومت اسلامی، زمستان، شماره 22 -ISC ‎31، صص. 147 تا 177).

جریر طبری، محمد، (1394). تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، 16 جلد، تهران: اساطیر.

جعفری تبریزی، محمد تقی، (1386). ترجمه و تفسیر نهج البلاغه، ۲۷ جلد، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

سید رضی، (1398). نهج البلاغه امام علی (ع)، ترجمه محمد دشتی، قم: کتاب جمکران.

شاه آبادی، ابوالفضل؛ جامه بزرگی، آمنه، (1392). «نظریه حکمرانی خوب از دیدگاه نهج البلاغه، پژوهشنامه نهج البلاغه، تابستان - شماره 2، (از 1 تا 18).

فیوضات, ابراهیم , تسلیمی تهرانی, رضا و دادگر, علی . (1388). گاندی، عدم خشونت و جنبش‏های اجتماعی. مجله جامعه شناسی ایران, 10(3), 141-160.

مادلونگ، ویلفرد، (1377). جانشینی حضرت محمد (ص)، مشهد: آستان قدس رضوی.

المازندرانی، الشیخ محمد صالح، (1382). شرح الکافی، 12ج، الناشر : المکتبة الإسلامیة‌. lib.eshia.ir/86791، آخرین دسترسی: 1/14/2025.

ﻣﺠﻠﺴﯽ، ﻣﺤﻤﺪﺑﺎﻗﺮ (1364). ﻣﻮاﻋﻆ اﻣﺎﻣﺎن ﻋﻠﯿﻬﻢ اﻟﺴﻼم. ج ﻫﻔﺪﻫﻢ. ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻣﻮﺳﻰ ﺧﺴﺮوى. ﺗﻬﺮان: اﻧﺘﺸﺎرات اﺳﻼﻣﯿﻪ.

ناصری، عبدالمجید، (1381). نظارت در حکومت علوی، مجله معرفت، فروردین، شماره ۵۲.

یعقوبی، احمد بن اسحاق، (1371). الیعقوبی، آیتی، محمدابراهیم (مترجم) 2جلد، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.

انگلیسی

Asian Development Bank (1995). Governance: Sound Economic Management. Manila: Asian Development Bank. https://www.adb.org/sites/default/files/institutional-document/32027/govpolicy.pdf (last accessed 3/4/2025).

European Commission (2001). ‘European Governance: A White Paper. Brussels, 25 July. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/en/com/2001/com2001_0428en01.pdf (last accessed 27 july 2025). https://ec.europa.eu/commission/presscorner/api/files/document/print/en/doc_01_10/DOC_01_10_EN.pdf

Graham, J., Plumptre, T. W., & Amos, B. (2003). Principles for good governance in the 21st century (Vol. 15, p. 6). Ottawa: Institute on governance.

Gupta R. K., Awasthy R. (2021). Qualitative research in management: Methods and experiences. In Gupta R. K., Awasthy R. (Eds.), (1st ed.). Sage Publications India Pvt, Ltd.

Holmberg, S., B. Rothstein, and N. Nasiritousi. (2009). “Quality of Government: What You Get.” Annual Review of Political Science, 12:135–61.

International Monetary Fund (IMF) (1997). ‘Good Governance: The IMF’s Role’. Washington, DC: IMF.

International Monetary Fund (IMF) (1997). ‘Good Governance: The IMF’s Role’. Washington, DC: IMF. https://www.imf.org › exrp › govern › govern PDF (last accessed 3/4/2025).

Kaufmann, I., Martin, G., Friedlein, A., Langen, H., & Keller, W. (2004). Human Fip1 is a subunit of CPSF that binds to U‐rich RNA elements and stimulates poly (A) polymerase. The EMBO journal, 23(3), 616-626.

Kotkin, Stephen & Saj¢, Andr s, (2002). Political Corruption in Transition: A Skeptic's Handbook, Budapest: Central European University.

Leidner D., University,University L. (2018). Review and theory symbiosis: An introspective retrospective. Journal of the Association for Information Systems, 19(6), 552–567. https://doi.org/10.17705/1jais.00501

Morse J. M. (2016). Qualitative health research: Creating a new discipline. Taylor & Francis Group.

Namey, E., Guest, G., Thairu, L. & Johnson, L. (2007). “Data Reduction Techniques for Large Qualitative Data Sets”, In Guest G. & MacQueen K. M. (Eds.), Handbook for Team-Based Qualitative Research, pp. 137-161, Publisher: AltaMira Press.

Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2012). Directorate for Public Governance and Territorial Development. (n.d.) Principal Elements of Good Governance. http://www.oecd.org/document/32/0,3746,en_2649_33735_1814560_1_1_1_1,00.ht ml (2 2024).

Schmitter, P., and T. L. Karl. 1991. “What Democracy Is . . . and Is Not.” Journal of Democracy 2(3):75–88. Stockemer, D. (2009). “Does Democracy Lead to Good Governance? The Question Applied to Africa and Latin America.” Global Change, Peace & Security 21:241–55.

United Nations Development Program (UNDP) (2000). ‘Strategy Note on Governance for Human Development’.

World Bank (2011). ‘What is Governance?’ http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/MENAEXT/EXTMNAREGTOPGOVERNANCE/0,,contentMDK:20513159~pagePK:34004173~piPK: 34003707:497024,00 4/11/2024).