فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

مولفه های ژئوپلتیکی جایگاه عراق در سیاست خارجی ایران؛ مورد کاوی جنبش صدر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

جعفر عظیم زاده

عضو هیات علمی دانشگاه امام حسین(ع)

چکیده
جنبش صدر به رهبری سیاسی و دینی مقتدی صدر، با اتکاء به پیشینه اسلامی و انقلابی اصیل و قوی مراجع و خاندان صدر و همچنین محبوبیت فزاینده در بین لایه‌های اجتماعی مردم عراق، به دلیل ویژگی‌های فردی و روان شناسی سیاسی خاص مقتدی صدر، در کنار برخی آثار مثبت در روند سیاسی و فضای فرهنگی و اجتماعی عراق، تهدیدات و آسیب‌های بزرگی را هم متوجه شیعیان و حتی اهداف سیاست خارجی ایران در عراق کرده است. تجریه و تحلیل یافته های این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی حاکی از آن است که با توجه به راهبرد کلان سیاست خارجی ایران در عراق که بیشتر به دنبال حفظ تمامیت ارضی و ایجاد عراق متحد، یکپارچه، باثبات و همسو با تهران است؛ تلاش ایران برای تولید و بازیابی قدرت سیاسی و اجتماعی احزاب و گروههای شیعی و همسو با ایران در این کشور، با ظهور و تقویت جنبش صدر مبتنی بر ملت باوری عربی به صورت عام و ملت باوری شیعی به صورت خاص تحت الشعاع قرار گرفته است. بطوریکه در حال حاضر احزاب و جنبش های ملت باوری نظیر جنبش صدر سه متغیر مهم بقاء حکومت، جلوگیری از فروپاشی جامعه و سرزمین عراق و ممانعت از مداخله و نفوذ خارجی را به عنوان چراغ راهنمای رفتار خود در عرصه سیاست ورزی قرار داده اند. متغیرهایی که پیش بینی می شود نقشی بی بدیلی در سیاست خارجی این کشور در قبال همسایگان مشترک خود و به ویژه در مواجهه با ایران داشته باشد.

کلیدواژه‌ها

سیاست خارجی
ایران
عراق
جنبش صدر
ملت باوری عربی
موضوعات

عنوان مقاله English

Geopolitical Components of Iraq's Position in Iran's Foreign Policy; A Case Study of the Sadrist Movement

نویسنده English

Jafar Azimzade
Imam Hossein University
چکیده English

ظهور و تقویت گفتمان های ملت باورانه عربی و شیعی توسط برخی از نخبگان و رهبران سیاسی شیعی نظیر مقتدی صدر از سال 2010 تاکنون می تواند به عنوان یک مانع و چالش مهم در پیشبرد اهداف سیاست خارجی ایران در عراق مطرح شود؛ چرا کشور عراق در گفتمان ملت باوری عربی، همواره یکی از مفصل‌بندی‌های اصلی و بـه دروازه شرق عربی معروف بوده است‌ .آرایش سیاسیِ جدیدِ عراق پس از انتخابات مجلس در سال های 2018 و 2021 و ظهور ملت باوری عربی و شیعی به رهبری مقتدی صدر به یکی از بسترهای اصلی ایجاد شکاف بین ایران و برخی از احزاب و نخبگان سیاسی شیعی نظیر مقتدی صدر و در نهایت عدم پیشبرد اهداف سیاست خارجی ایران در عراق تبدیل شده است. از این رو ضروری است که سیاستگذاران ایرانی با درک واقعیتهای موجود سپهر سیاست و حکومت در عراق جدید، کنشی عقلانی و مدبرانه در مواجهه با گرایشهای ایران ستیزانه و ایران گریزانه احزاب و جنبشهای اجتماعی عراق داشته باشند.

کلیدواژه‌ها English

Foreign policy
Iran
Iraq
Sadrist movement
Arab nationalism

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما