فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده بررسی علل و زمینه انقلاب‏ها از مباحث مهم پژوهشی در حوزه علوم انسانی است. مطالعه میزان تبیین‏پذیری و انطباق نظریه جیمز دیویس در انقلاب اسلامی ایران و انقلاب بحرین، از جمله موضوعات مهم در حوزه انقلاب است، که ضرورت پژوهشی دارد. یکی از مباحثی که در مطالعه و بررسی این دو کشور انقلابی اهمیت و توجه پژوهشی دارد، تبیین پذیری نظریه‏های انقلاب تحلیل‏گران و محققین غربی در خصوص انقلاب‏های در جهان اسلام است. تئوری مورد بحث در این مقاله به عنوان یکی از نظریه‏های مطرح «جیمز دیویس یا منحنی جی» در این دو کشور است. این نظریه از سوی برخی از نویسندگان مورد تبیین و بررسی قرار گرفته و امروزه نیز جای بحث و پژوهش دارد. این نظریه در انقلاب اسلامی ایران و تحولات بحرین در سال 2011 و پس از آن مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. نوشتار در صدد است تا با مطالعه و بررسی میزان تبیین‏پذیری نظریه معروف به «منحنی جی» با انقلاب در ایران و بحرین، به سنجش توانایی تبیین کنندگی این نظریه در تحولات انقلابی دو کشور بپردازد. نگارنده بر این باور است که این نظریه موفقیت چندانی در تبیین تحولاتی انقلابی دو کشور را دارا نیست؛ اگر چه توانایی تبیین بخشی از تحولات را داشته با تقلیل انقلاب اسلامی به رهیافت اقتصادی یا محرومیت سطح انقلاب و علت و عوامل انقلاب ایران و بحرین را فروکاسته است

چکیده مقاله حاضر تلاش می‏­کند، بخشی از بازتاب­‏های انقلاب اسلامی در کشور یمن را بر اساس نظریه پخش «انتشار» تحلیل کند. از این ‏رو، انقلاب اسلامی با وجهه دینی – معنوی بستر و مبدا پخش؛ و کشور اسلامی یمن مقصد پخش و اشاعه هستند. نگارنده در صدد است به این سوال اساسی پاسخ دهد که، انقلاب چه تاثیری در بیداری اسلامی یمن داشته و چگونه بازتاب یافته است؟ برای بررسی موضوع، از روش توصیفی – تحلیلی استفاده شده و برای تبیین نیز نظریه پخش انتخاب شده است. داده­‏ها و اطلاعات به روش کتابخانه­‏ای گردآوری شده است. بررسی شواهد نشان می­‏دهد، انقلاب اسلامی در یمن از جنبه سیاسی و معنوی اثر بخش بوده است. تحلیل و بررسی صورت گرفته بر اساس نظریه پخش و انتشار نشان می­‏دهد که افزایش ظرفیت مقاومت مردمی و انصارالله، رویکرد اسلام‏گرایی سیاسی ریشه در بازتاب انقلاب اسلامی دارد. الگوگیری گروه‏­هایی مثل انصارالله و نهضت‏­های اسلامی از انقلاب اسلامی، مقاومت و ایستادگی در مقابل منافع قدرت­‏های بزرگ، به خصوص عربستان از مهم­‏ترین شواهد عینی پخش و تاثیرپذیری از انقلاب است.