فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده از دستاوردهای مهم برقراری نظام جمهوری اسلامی ایران، احیا و پررنگ‌ نمودن نقش دین اسلام در جامعه و به تبع آن جنگ تحمیلی بود که درگسترۀ ادبیّات انقلاب اسلامی و به ویژه در رمان‌های دفاع مقدّس قابل بررسی و تحلیل است. تحقیق حاضر بر آن است تا نشان دهد رمان‌نویسان دفاع‌ مقدّس در سه دهۀ رمان‌نویسی، با دستاورد دینی انقلاب اسلامی چگونه و با چه رویکردهای برخورد کرده‌اند؟ میزان تأثیرپذیری از محورهای سه‌گانه دین اسلام (اعتقادات، احکام و اخلاق) در آثار خلق شده، تا چه اندازه بوده‌است؟ برای پاسخی درخور به سؤال‌های مورد نظر، ده رمان دفاع مقدّس از سال ۶۱ تا 1390 به شیوۀ تحلیلی، توصیفی و آماری بررسی محتوایی شده‌اند. برآیند تحقیق حکایت از متغیربودن میزان و نحوۀ انعکاس محورهای سه‌گانۀ دین اسلام در شخصیّت‌پردازی، خلق موقعیّت‌ها، صحنه‌ها و درون‌مایۀ آثار دارد که این امر باعث ایجاد سه نوع رویکرد عمدۀ غالب «تربیتی - تعلیمی»، «فلسفی- کلامی» و «اخلاقی- عرفانی» به دین اسلام در آثار نویسندگان رمان‌‌های دفاع مقدّس شده‌است.