فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

الگوی خط‌مشی‌های فراگیر نظام سیاسی مبتنی بر قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمد عبدالحسین زاده 1
مهدی عبدالحمید 2
سید یوسف کمالیان 3

1 مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دکترای تصمیم‌گیری و خط‌ مشی‌گذاری، استادیار گروه مدیریت و فلسفه علم و فناوری، دانشکده مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد معارف اسلامی و مدیریت بازرگانی، دانشگاه امام صادق(ع)، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، گروه مدیریت بازرگانی و پژوهشگر کارگروه حکمرانی پژوهشکده سیاست‌پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت. تهران، ایران

https://doi.org/20.1001.1.23222573.1400.10.1.12.2
چکیده
اسلام به عنوان یک مجموعه به هم پیوسته و هماهنگ است. بدین لحاظ هر کدام از اجزاء آن در جایگاه خاص خودشان قرار دارند. نظام سیاسی اسلام که یکی از اجزاء این مجموعه است بیانگر این واقعیت است که قلمرو دین از قلمرو شخصی و خصوصی فراتر رفته و به مسائل اجتماعی نیز توجه دارد. جمهوری اسلامی ایران به دلیل ماهیت دینی آن، مبتنی بر اصول اسلامی است و به تبع آن می‌بایست شاکله‌ی نظام که در خط‌مشی‌های خرد و کلان متجلی است بر اساس این اصول شکل گیرد منابع شناخت ارزش‌های اسلامی، قرآن و سنت هستند که در این میان جایگاه قرآن‌کریم به عنوان ثقل اکبر حیاتی است. مسأله‌ و هدف اصلی پژوهش حاضر کشف خط‌مشی‌های فراگیر قرآنی نظام سیاسی است. رویکرد پژوهش حاضر، رویکرد کیفی و مبتنی بر روش تحقیق موضوعی قرآن‌کریم است. در مقام گردآوری دادهها، با تلاوت تمام آیات قرآن‌کریم در قالب رویکرد روش تحقیق موضوعی قرآن‌کریم و مطالعه کتب و آثار مرتبط، آیات سیاستی این عرصه استخراج شد. در مقام تحلیل داده‌ها، علاوه بر رویکرد پیشین، از روش نظریه‌پردازی داده بنیاد در جهت مفهومنویسی نظام‌مند از آیات و همچنین طبقهبندی و مقوله‌بندی آن‌ها به منظور دستیابی به الگو و چارچوب مفهومی بهره گرفته شد. در مقام اعتباریابی ضمن بهره‌مندی از مقایسه‌های مستمر با مراجعه به خبرگان در قالب روش ممیّزی بیرونی، الگوی مفهومی و گزارههای فراگیر سیاستی اعتباریابی شد. یافتهها و نتایج پژوهش حاضر پس از تحلیل آیات، دستیابی به الگو و چارچوب مفهومی کلان نظام سیاسی مبتنی بر قرآن کریم و استخراج خط مشی های فراگیر نظام سیاسی است

کلیدواژه‌ها

قرآن‌کریم
خط مشی عمومی
خط‌مشی‌ فراگیر
نظام سیاسی
عقلانیت

عنوان مقاله English

The pattern of meta policies of the political system based on the Holy Qur'an

نویسندگان English

mohammad abdolhosseinzadeh 1
mahdi abdolhamid 2
seyed yousof 3
1 Public Administration, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran
2 Ph.D. in Policy Making ; Assistant Prof. of Management and Philosophy of Science and Technology Group; Iran Science and Industry University
3 MA in Islamic Studies and Management , University of Imam Sadegh , Islamic Studies and Management Faculty
چکیده English

Islam is an integrated and harmonious set. In this regard, each of its components is in their own place. The political system of Islam, which is one of the components of this collection, reflects the fact that the realm of religion goes beyond the personal and private realm and addresses social issues. Due to its religious nature, the Islamic Republic of Iran is based on Islamic principles and, as a consequence, should be the system of the system that is embodied in the macro and macro policies based on these principles. Resources are the recognition of Islamic values, the Quran and the Sunnah, among which the status of the Quran It is critical as gravity. The main purpose of the present research is to explore the Qur'anic comprehensive policies of the political system. The present research approach is a qualitative approach based on the Qur'anicrim theme research methodology. In collecting the data, reciving all the Quranic verses in the form of the approach of the Quranic subject and the study of related books and related works, the political verses of this field were extracted. In the analysis of the data, in addition to the previous approach, the method of theorizing of the foundation data was used for the systematic conceptualization of the verses as well as their categorization and categorization in order to achieve a conceptual framework and model. In the field of crediting, using continuous comparisons by referring to experts in the form of external audit methodology, conceptual model and comprehensive policy propositions were validated. The findings and results of this study, after analyzing the verses, are the achievement of a comprehensive conceptual framework of the political system based on the Holy Qur'an and the elaboration of the comprehensive policies of the political system

کلیدواژه‌ها English

the holly quran
public policy
meta policy
political system
rationality
احمدی سفیدان، حسین(1390). نقش ارزش ها در خط مشی گذاری سیاسی، فصلنامه آفاق دین، سال اول، شماره 4، صص 75-94.
اراکی، محسن(1393). فقه نظام سیاسی اسلام(جهان بینی سیاسی). قم: انتشارات مجمع الفکر الاسلامی، چاپ اول.
اشتراوس، آنسلم؛ کوربین، جولیت، اصول روش تحقیق کیفی، ترجمه‌ی بیوک محمدی (1385)، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
بهروزی لک، غلامرضا؛ دهقانی فیروزآبادی، مصطفی (1392). مبانی سیاسی قرآن کریم در تفاسیر،‌فصلنامه قرآن و علم ،سال هفتم، ‌شماره 12،‌صص109-124.
توسلی، محمد صادق؛ سعدی، حسینعلی (1394). تبیین مؤلفه‌های حجیت خط‌مشی‌های عمومی مبتنی بر دیدگاه شهید صدر، فصلنامه حکومت اسلامی، شماره 75، صص 68-90.
حایری، مهدی(1375). نظام سیاسی اسلام(میزگرد و گفتگو). نشریه حکومت اسلامی، سال اول، شماره اول.صص8-50
دانش فرد، کرم الله (1393)؛ فرآیند خط‌مشی گذاری عمومی، تهران: انتشارات صفار، چاپ اول
دولت آبادی، معصومه(1388). گرایش تفسیر سیاسی قرآن کریم. نشریه قرآن و علم. سال سوم، شماره پنجم، صص38-62.
زارع قراملکی،‌محمد(1389). اصول تفکر سیاسی در قرآن. انتشارات کانون اندیشه جوان.
سید موسوی، سید حسین؛ محمدی،‌علیرضا (1395). بنیادهای حاکمیت سیاسی در قرآن. فصلنامه حکومت اسلامی،‌ سال بیست و یکم، شماره دوم، صص80-112
طباطبائی، سیّد محمّدحسین. (1379). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: منشورات جامعة المدرّسین.
علم الهدی،‌سید احمد(1393). تفسیر آیات سیاسی قرآن. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی
عمید زنجانی، عباسعلی (1382) اندیشه نو در عرصه سیاست اسلام معاصر. مجله حضور، شماره 45
فیرحی، داود(1384). نظام سیاسی و دولت در اسلام، تهران، سمت، چاپ سوم
کرایب، یان، نظریه اجتماعی مدرن؛ از پارسونز تا هابرماس، ترجمه: عباس مخبر(1392)، تهران: نشر آگه.
گرجی، ابوالقاسم(1375). نظام سیاسی اسلام(میزگرد و گفتگو). نشریه حکومت اسلامی، سال اول، شماره اول.صص8-50.
لسانی فشارکی، محمدعلی؛ مردانی زنجانی، حسین(1393). روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم. قم: انتشارات بوستان کتاب قم.
لک زایی، نجف(1387). درآمدی بر مستندات قرآنی فلسفه سیاسی امام خمینی. قم: انتشارات بوستان کتاب قم
لک زایی، نجف؛ احمدی سفیدان، حسین(1392). قرآن کریم و خط مشی های سیاسی. فصلنامه سیاست متعالیه،‌ سال اول، شماره اول، صص9-30
محمدپور، احمد (1392)؛ روش تحقیق کیفی ضد روش 1، (منطق و طرح در روش‌شناسی کیفی)، تهران،‌جامعه‌شناسان.
محمدپور، احمد (1392)؛ روش تحقیق کیفی ضد روش 2، (مراحل و رویه‌های علمی در روش‌شناسی کیفی)، تهران، جامعه‌شناسان.
موسوی، سید مختار(1397). نظام سیاسی قرآن« منشاء و خواستگاه علوم سیاسی و علوم انسانی اسلامی»: مانیفست سیاسی اسلام ناب. انتشارات هزار رنگ
مهرابی،‌ امیرحمزه، خنیفر،‌حسین، نقی امیری،‌ علی، زارعی متین،‌حسن، جندقی،‌ غلامرضا. معرفی روش‌شناسی نظریه داده بنیاد برای تحقیقات اسلامی (ارائه یک نمونه)، مدیریت فرهنگ سازمانی، تهران، 1390، 5-30.
میرزایی اهرنجانی، حسن (1386)؛ مبانی فلسفی تئوری سازمان، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).
نادری، مهدی(1392). سیمای سیاست در قرآن کریم بر اساس تفسیر نور. تهران: انتشارات موسسه فرهنگی درسهایی از قرآن.
نوروزی، محمد جواد(1394). شاخص کارآمدی اسلامی در بعد ساختاری نظام اسلامی، فصلنامه معرفت سیاسی، سال هفتم، شماره اول، صص 5-28.
الوانی، سید مهدی(1387)؛ تصمیم‌گیری و تعیین خط‌مشی دولتی، تهران: انتشارات سمت.
الوانی، سید مهدی؛ شریف‌زاده، فتاح (1389)؛ فرآیند خط‌مشی گذاری عمومی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، چاپ هفتم.
هچ، ماری جو؛ کانلیف، آن آل (1394). نظریه سازمان: مدرن، نمادین-تفسیری و پست‌مدرن، ترجمه حسن دانایی فر، تهران: موسسه کتاب مهربان نشر.
Anderson, J.E. (1975), Public Policy Making, New York: Praeger Publishers, Inc.
Baskerville, R., & Siponen, M. (October 25, 2002). An information security meta-policy for emergent organizations. Logistics Information Management, 15, 337-346.
Belokosztolszki, A., Moody, K., & Proceedings Third International Workshop on Policies for Distributed Systems and Networks. (January 01, 2002). Meta-policies for distributed role-based access control systems. 106-115.
Charmaz, Kathy (2000), “Grounded Theory: Objectivist and Constructivist methods”, In N, K, Denzin & Y, S, Lincoln (Eds,) Handsbook of Qualitative research, second Edition, Thousand Oaks, Ca: Sqage Publications Ltd.
Charmaz, Kathy (2006), Grounding Grounded Theory: A Practical Guide Through Qualitative Analysis, London: Sage Publications Ltd.
Creswell, J. W. (2005), Educational Research: Planning, Conducting, and Evaluating Quantitative and Qualitative Research, University of Nebraska–Lincoln.
Dye, Thomas (2013), Understanding Public Policy, Pearson; 14 editions.
Guppy, P. (2008). Policy guide for Washington State. Seattle, Wash: Washington Policy Center.
Howlett, M., Perl, A., & Ramesh, M. (2009). Studying public policy: Policy cycles & policy subsystems. Oxford: Oxford University Press.
Karakostas, B., & Zorgios, Y. (2008). Engineering service oriented systems: A model driven approach. Hershey, Pa: IGI Pub.
Mann, T. E., Taylor, T., & Aaron, H. J. (1994). Values and public policy. Washington, D.C: Brookings Institution.
McConnell, A. (2015a), “Policy success, policy failure and grey areas in-between” Journal of Public Policy 30(3): 345–362.
Orwell, G. (1953). Politics and the English language, Collections of Essays
Polyrakis, A. (2002). The Meta-Policy information base. Ottawa: National Library of Canada = Bibliothèque nationale du Canada.
Pourezzat, Ali asghar, Abdolazim Mollaee, and Morteza Firouzabadi(2008). "Building thr future Undertaking proactive strategy for national outlook." Futures 40, no. 10: 887-892.
Smith Bruce L., (2003). “Public Policy and Public Participation Engaging Citizens and Community in the Development of Public Policy”, Population and Public Health Branch Atlantic Regional Office Health Canada.
Smith, Brian (1975), Policy Making in British Government, London: Martin Publication.
Smith, K. B., & Larimer, C. W. (2009). The public policy theory primer. Boulder, CO: Westview Press.
STEWART, J. (2016). PUBLIC POLICY VALUES. Place of publication not identified: PALGRAVE MACMILLAN.
Vickers, Sir Geofrrey (1965), The Art of Judgement, London: Chapman & Hall.
Wedel, Janine R., Cris Shore, Gregory Feldman and Stacy Lathrop. (2005). Toward an Anthropology of Public Policy.The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 600. 30-50.
Parsons, Talcott. (1951)."The Social System", Glencoe, Illinois: Free Press

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما