تبارشناسی مشروعیت سیاسی در گفتمان انقلاب اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران

2 استادیار گروه علوم سیاسی،دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران

چکیده
در چارچوب رهیافت پساساختارگرایانه گفتمان‌ها تعیین‌کننده حیات و کنش سیاسی هستند. از همین منظر، مشروعیت سیاسی در پرتو گفتمان سیاسی شکل می‌گیرد و با تغییر گفتمان‌ها، نظام معنایی و هنجاری دگرگون می‌شود.
انقلاب اسلامی ایران، پدیده‌ای نوظهور بود که رویکرد اسلام سیاسی فقاهتی را مبنایی برای خلق گفتمان و نظام معنایی جدید قرار داد و در پرتو آن مشروعیت سیاسی، معنایی متفاوت یافت. نوشتار حاضر در پی بررسی و تحلیل مفهوم مشروعیت سیاسی در این گفتمان سیاسی است. تمرکز اصلی معطوف بدان خواهد بود که مشروعیت سیاسی در گفتمان انقلاب اسلامی و خرده گفتمان‌های برآمده از این گفتمان چگونه شکل گرفته است و عناصر مقوم این گفتمان به ویژه عنصر «ولایت فقیه»، «اسلامیت» و «ایرانیت» چه تاثیر در این فرایند داشته‌اند.
این پژوهش با التزام روشی و نه هستی شناختی به رویکرد تبارشناسانه فوکو و تحلیل‌های گفتمانی سعی دارد شکل‌گیری مفهوم مشروعیت به مثابه هنجاری سامان بخش به رابطه حکم و اطاعت در چارچوب گفتمان انقلاب اسلامی و خرده گفتمان‌های برآمده از آن را بررسی کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Genealogy of political legitimacy in the discourse of the Islamic Revolution

نویسندگان English

mahnaz rahmani 1
ali fallahnejad 2
ali falahi seifaldin 2
1 asd
2 Director of the Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Islamic Azad University, Khorramabad Branch, Khorramabad-Iran
چکیده English

In the context of the poststructuralist approach, discourses determine political life and action. From this perspective, political legitimacy is formed in the light of political discourse, and by changing discourses, the semantic and normative system is transformed.
The Islamic Revolution of Iran was an emerging phenomenon that made the approach of political jurisprudence Islam the basis for the creation of a new discourse and semantic system, and in the light of which political legitimacy found a different meaning. The present article seeks to examine and analyze the concept of political legitimacy in this political discourse. The main focus will be on how political legitimacy has been formed in the discourse of the Islamic Revolution and the sub-discourses derived from this discourse, and what effect the elements of this discourse, especially the elements of "Velayat-e Faqih", "Islamism" and "Iranianness" have had in this process. .
This study tries to examine the formation of the concept of legitimacy as a normative norm in the relationship between judgment and obedience in the framework of the discourse of the Islamic Revolution and the resulting sub-discourses by adhering to a method rather than ontological to Foucault's genealogical approach and discourse analysis.

کلیدواژه‌ها English

Genealogy
Political Legitimacy
Discourse
Sub-Discourse
Islamic Revolution
- ادیب‌زاده‌، مجید(1387)، زبان، گفتمان و سیاست خارجی، دیالکتیک بازنمایی غرب در جهان نمادین ایرانی‌‌، تهران: اختران.
- اکرمی، موسی و اژدریان شاد، زلیخا (1391). «تبارشناسی از نیچه تا فوکو»، فصلنامه علمی پژوهشی روش شناسی علوم انسانی، سال هیجدهم، شماره 70، بهار.
- بشیریه، حسین (1381). دیباچه­ای بر جامعه شناسی سیاسی ایران دوره جمهوری اسلامی ایران. تهران: نگاه معاصر.
-بشیریه، حسین(1382)، عقل در سیاست، تهران: نشر نگاه معاصر.
- بشیریه، حسین (1384). هرمنوتیک. تهران: نشرنی.
- بهرامی، روح الله (1381). «تاریخ نگاری ایرانی و هویت ملی»، فصلنامه مطالعات ملی، سال چهارم، شماره 14.
- بیتهام، دیوید (1382). مشروع سازی قدرت. ترجمه محمد عابدی اردکانی. یزد: دانشگاه یزد.
- تاجیک، محمدرضا (1377). «غیریت و هویت: شکل­گیری گفتمان انقلابی در ایران». پژوهشنامه متین، شماره 1، زمستان.
- تاجیک، محمدرضا (1379). جامعه امن در گفتمان خاتمی. تهران: نی.
- تاجیک، محمدرضا (1382). گفتمان و پادگفتمان و سیاست. تهران: نشر موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.
- تاجیک، محمدرضا (1383). دهه سوم: تخمین­ها و تدبیرها. تهران: فرهنگ گفتمان.
- حسینی زاده سید، محمدعلی(1386). اسلام سیاسی در ایران‌‌، قم: دانشگاه مفید.
- حسینی زاده، محمد علی (1379). علما و مشروطیت دولت صفویه. قم: انجمن معارف اسلامی.
- حکیمی، محمود (1386). تاریخ معاصر ایران(قاجاریه)، تهران: نامک.
- خوانساری، رویا (1393). « چگونگی مواجهه حکومت قاجار با مساله مشروعیت»، فصلنامه فرهنگ پژوهش، شماره 19.
- خاتمی، سید محمد (1376). سخنرانی در هشتمین اجلاس سران سازمان کنفرانس اسلامی.
- خاتمی، سید محمد (1379). اسلام، روحانیت و انقلاب اسلامی. تهران: طرح نو.
- دهقانی فیروزآبادی، سید جلال (1389). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. تهران: سمت.
- دهقانی فیروزآبادی، سید جلال(1393). چرخه گفتمان در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران: از دولت بازرگان تا دولت روحانی. تهران: مخاطب.
- ذهابی مجتبی، الهیاری فریدون، کجباف، علی اکبر(1397)، «تاثیر شیوه‌های اعمال قدرت شاهان صفوی بر واگرایی هویتی اقلیت­ها در دوره دوم حکومت صفوی براساس گزارش سفرنامه‌ها»، فصلنامه پژوهش نامه تاریخ اسلام، سال هشتم، شماره سی ویکم.
- رجایی، فرهنگ (1382). مشکله هویت ایرانیان امروز. تهران: نی.
- رزاقی، ابراهیم (1375). الگویی برای توسعه اقتصادی ایران. تهران: توسعه.
- رواسانی، شاپور (1372). دولت و حکومت در ایران. تهران: سمع.
- ساجدی، عبدالله، خسروبیگی، هوشنگ(1397). مشروعیت در حکومت­های ایرانی­تبار از طاهریان تا آل­بویه، تهران: ندای تاریخ.
- سیف زاده، سید حسین (1384). سیاست خارجی ایران. تهران: میزان.
-سلطانی‌، سید علی اصغر(1384)، ساز و کارهای جریان قدرت در جمهوری اسلامی، تهران: نی
- شهبازی، محبوب (1380). تقدیر مردم سالاری ایرانی: نقش انتخابات در روند دموکراسی ایران. تهران: روزنه.
- شهرام نیا، سیدامیرمسعود (1386). جهانی شدن و دموکراسی در ایران. تهران: نگاه معاصر.
- عسگریان، حسین (1382). دولت رانتیر و جامعه مدنی در ایران (76-1342). پایان نامه کارشناسی ارشد علوم سیاسی. تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
- عظیمی دولت‌آبادی، امیر (1387). «جهانی شدن و سیاست فرهنگی جمهوری اسلامی ایران». پژوهشنامه متین، شماره 41.
- عارف­نژاد، ابوالقاسم، طهوری نیا، علی (1397). «نسب سنجی گفتمان ملی­گرایی ایرانی با گفتمان صفویه»، فصلنامه تاریخ اسلام.
- عضدانلو،‌ حمید(1375)، «درآمدی بر گفتمان یا گفتمانی درباره گفتمان»‌، اطلاعات سیاسی- اقتصادی‌، شماره 104 -103.
- فارسی، جلال الدین (1363). زوایای تاریک. تهران: دفتر ادبیات انقلاب اسلامی.
- قبادزاده، ناصر (1381). روایتی آسیب شناختی از گسست نظام و مردم در دهه دوم انقلاب. تهران: فرهنگ گفتمان.
- کچویان، حسین (1387). تطورات گفتمان­های هویتی ایران، ایرانی در کشاکش با تجدد و ما بعد تجدد. تهران: نی.
- کچویان، حسین و زارعی، قاسم (1388). ده گام اصلی روش شناسی در تحلیل تبارشناسانه فرهنگ. فصلنامه راهبرد فرهنگ، سال دوم، شماره هفتم، پاییز.
- کدی، نیکی آر (1383). نتایج انقلاب ایران. ترجمه مهدی حقیقت خواه، تهران: ققنوس.
- مقصودی، مجتبی و راهبر، اهورا (1394)، نگرش انتقادی از درون به اصلاح طلبی در جمهوری اسلامی ایران. درس­هایی برای مصالحه، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال یازدهم، شماره اول زمستان.
- ملکی، علی (1397). «مبانی مشروعیت نظام جمهوری اسلامی ایران: تعدد تفسیرها، چالش‌ها و راه کارها». فصلنامه سیاسی متعالیه، سال ششم، شماره بیست و یکم، تابستان.
- میراحمدی، منصور و شیری، اکرم (1388). «عدالت سیاسی در گفتمان اسلام سیاسی فقاهتی». فصلنامه علوم سیاسی، سال دوازدهم، شماره 48، زمستان.
- میری، احمد (1380). دیباچه­ای بر فرهنگ استبداد در ایران. تهران: نگاه معاصر.
- نظری، علی اشرف (1388). «گفتمان هویتی احیاگری اسلامی: تاملی در زمینه­ها و اندیشه­ها». دوفصلنامه تخصصی پژوهش سیاست نظری. تابستان و پاییز، دوره جدید، شماره6.
- وارد، گلن (1384). پست مدرنیسم، ترجمه قادر فخر رنجبری و ابوذر کرمی، تهران: ماهی.
- هنری، یدالله و آزرمی، علی (1392). «بررسی و تحلیل فرآیند استقرار و انسجام یابی گفتمان انقلاب اسلامی ایران براساس نظریه لاکلاوموفه». پژوهشنامه انقلاب اسلامی. سال دوم، شماره 8، پاییز.
-Beetham David(1991), "Max Weber and the Legitimacy of the Modern State", Analyse & Kritik volume 13 issue 1 on page s34 to 45
– Matheso Craig (1987), "Weber and the classification of forms of legitimacy", The British Journal of Sociology, Vol. 38, No., pp. 199-215