پیشران های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از نگاه حضرت آیت الله خامنه ای در بیانیه گام دوم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

چکیده
احصا 29 مورد از 31 فراز بیانیه گام دوم که به صورت مستقیم و غیر مستقیم سیاست خارجی را مد نظر قرار داده است گواه توجه ویژه مقام معظم رهبری به سیاست خارجی در این بیانیه است، در پژوهش حاضر، چهار مساله یعنی 1- تعریف ماده و معنی به عنوان دو عنصر مکمل در طراحی سیاست خارجی 2- تاکید بر مقاومت و استقلال3- تاکید بر خودباوری و قدرت درون زا به جای اتکای خارجی 4- پیوند ملت، امام و امت در سیاست خارجی را به عنوان چهار پیش رانه بیانیه گام دوم در سیاست خارجی قلمداد کرده است. از آنجا که پیش رانهای مورد نظر و اساساً کلان گفتمان خارجی انقلاب اسلامی، قرائتی انتقادی نسبت به اصول مفروض مسلط در روابط بین الملل محسوب می گردد پژوهش حاضر «تحلیل گفتمان انتقادی» را به عنوان چارچوب تحلیلی برگزیده است و با روش تحلیل محتوا با رویکردی کتابخانه ای و اسنادی به بررسی موضوع پرداخته. دعو پژوهش حاضر آن است که برای عبور از مرحله انقلاب اسلامی، نظام اسلامی و دولت اسلامی به مرحله ساخت کشور اسلامی و نهایتا تمدن نوین اسلامی ، حداقل در حوزه سیاست خارجی توجه و اهتمام به پیش رانهای فوق ضرورت دارد. دعو پژوهش حاضر آن است که با به کار گیری چهار پیشرانه‌ی ذکر شده می توان از مرحله انقلاب اسلامی، نظام اسلامی و دولت اسلامی به مرحله ساخت کشور اسلامی و نهایتا تمدن نوین اسلامی رسید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The foreign policy drivers of the Islamic Republic of Iran from the perspective of Ayatollah Khamenei in the second step statement

نویسنده English

allahkaram moshtaghi
Allameh Tabatabai University Tehran Iran
چکیده English

29 of the 31 points mentioned in the "Statement of the second step of the Islamic Revolution" have directly and indirectly addressed foreign policy.
This shows the Supreme Leader's special attention to foreign policy in this statement
This study considers four issues as the four drivers of the second step statement in foreign policy, 1- Defining matter and meaning as two complementary elements in foreign policy design 2- Emphasis on resistance and independence 3- Emphasis on endogenous self-confidence and power 4- The connection of nation, Imam and ummah in foreign policy. The analytical framework of this research is "critical discourse analysis" and has studied the subject with a content analysis method with a library and documentary approach. The present study claims that by using the four mentioned engines, it is possible to reach the stage of building an Islamic country and a new Islamic civilization from the stage of Islamic Revolution, Islamic system and Islamic state.

کلیدواژه‌ها English

foreign policy
Islamic-revolutionary discourse
resistance
Ayatollah Khamenei
آقاگل زاده، فردوس(1390)، تحلیل گفتمان انتقادی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
ابراهیمی، ابراهیم(1396)، «انسان شناسی اسلامی» در منظومه فکری آیت الله العظمی خامنه ای، عبدالحسین خسروشاهی و همکاران، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و مرکز تحقیقات استراتژیک.
اسپوزیتو، جان.ال و پیسکاتوری،جیمز.پی(1382)، انقلاب ایران و بازتاب جهانی آن، تهران: انتشارات باز.
اسدالهی، مسعود(1397)، مانیفست سیاست خارجی در چهل سال دوم، پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه ای، قابل دسترسی در: http://farsi.khamenei.ir/others-note?id=41751
اقبال، حدیث(1396)، «نقش و جایگاه مردم در الگوى مردم سالارى اسلامى از دیدگاه مقام معظم رهبرى»، بصیرت و تربیت اسلامی، سال14، بهار، شماره40.
بغدادی، حسین و همکاران(1397)، صد حاشیه بر بیانیه گام دوم انقلاب، با ترسیم هندسه بیانیه و تحلیل آن، قم: مدرسه علمیه معصومیه.
پاک آئین، محسن(1398)، «بیانیه گام دوم و سیاست خارجی»، خبرگزاری خبرآنلاین، قابل دسترسی در: khabaronline.ir/news/1343816
حاجلی، علی(1395)، «فوکو، گفتمان و تحلیل گفتمان»، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، شماره 42، بهار95.
خرمشاد، محمدباقر(1398)، «12پیام از بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی»، روزنامه فرهیختگان، شماره 2829، 12مرداد، قابل دسترسی در: fdn.ir/29898
خضری، امید(1398)،«مولفه­های سیاست خارجی انقلابی از نگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی»اندیشکده تبیین؛ قابل دسترسی در: tabyincenter.ir/35810
دهقانی فیروز آبادی، سید جلال(1388)، «گفتمان عدالت در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، معرفت سیاسی، سال اول، شماره اول، بهار و تابستان.
دهقانی فیروز آبادی، سید جلال(1391)، «گفتمان مقاومت؛ واقعیت یا رؤیا»، پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه ای، قابل دسترسی در: http://farsi.khamenei.ir/others-dialog?id=20780
دهقانی فیروز آبادی، سید جلال(1393)، فرانظریه اسلامی روابط بین الملل، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی.
دهقانی فیروز آبادی، سید جلال(1397)، «آرمانگرایی واقع‌بینانه، گفتمان روابط خارجی انقلاب»، پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه ای، قابل دسترسی در: http://farsi.khamenei.ir/others-dialog?id=41845
رجائی، فرهنگ(1382)، «ایدئولوژی و جهان بینی ایرانی: صدور فرهنگی انقلاب» در انقلاب ایران و بازتاب جهانی آن، نوشته اسپوزیتو.جان.ال، مترجم محسن مدیرشانه چی، تهران: انتشارات باز.
صالحی، جواد و الله کرم مشتاقی(1392)، «بررسی تطبیقی مبادی و مبانی قدرت در اندیشه سیاسی غرب و اسلام مطالعه موردی: اندیشه سیاسی رهبران انقلاب اسلامی ایران»، پژوهشنامه علوم سیاسی، دوره 8 شماره4.
صالح میرزائی،سعید(1398)، اندیشه مقاومت از منظر حضرت آیت الله خامنه ای، تهران: انتشارات انقلاب اسلامی.
عیوضی، محمد رحیم و ایوبی پور، محمد(1398)، «تعیین پیشرانهای تمدن سازی نوین اسلامی با رویکرد تحلیل تأثیر متقاطع»، دو فصلنامه مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی، دوره 2 ،شماره 1 ، پیاپی3، بهار و تابستان .
قاسمی، زهیر و قاسمی،علی(1393)، «دغدغه رهبری تکیه بر توان ملی و استعدادهای بومی»، روزنامه کیهان، ۲۵ مرداد۱۳۹۳، شماره ۲۰۸۴۶.
قادری کنگاوری، روح الله(1394)، نظریه مقاومت و نظریه های غربی روابط بین الملل، تهران: مخاطب.
کریمی، غلامرضا(1396)، «واکاوی پیشرانهای خارجی تمدن نوین اسلامی»، دو فصلنامه آینده پژوهی ایران، سال دوم، شماره سوم، پاییز و زمستان .
محمدی، مهدی(1397)، «ویژگی‌های متنی و فرامتنی بیانیه گام دوم انقلاب»، جوان آنلاین، قابل دسترسی در: www.Javann.ir/003y07
مهاجرنیا، محسن(1397)، فلسفه سیاسی آیت الله خامنه ای، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
میرباقری، محمدمهدی(1398)، «دولت‌سازی اسلامی» کارِ نسل جدید است، پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله خامنه ای، قابل دسترسی در: http://farsi.khamenei.ir/others-dialog?id=42414
نبوی، مرتضی و اسکندری، صالح(1396)، «استقلال اسلامی» در منظومه فکری آیت الله العظمی خامنه ای، عبدالحسین خسروشاهی و همکاران، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و مرکز تحقیقات استراتژیک.
ب. بیانات مقام معظم رهبری
  وبسایت حفظ و نشر آثار مقام معظم رهبری : farsi.khamenei.ir
بیانیه «گام دوم انقلاب خطاب به ملت ایران»، 22/11/1397: قابل دسترسی در: http://farsi.khamenei.ir/message-content?id=41673
 
Fairclough, Norman(2006), Language & Globalization, Abingdon-on-Thames: Routledge.
Laclau.E and Mouffe.C (1985)Hegemony and Socialist Strategy: Towards a Radical Democratic Politics, London & New York: Verso.
Lobell, Steven E., Ripsman, Norrin M.  & Taliaferro , Jeffrey W.(2009), Neoclassical Realism, the State, and Foreign Policy, UK, Cambridge: Cambridge University Press.
van Dijk, Teun(2008), Discourse and Context: A Sociocognitive Approach, Cambridge: Cambridge University Press.
Rosenberger, Leif (2019), Economic Statecraft and US Foreign Policy: Reducing the Demand for Violence, UK, Oxfordshire: Taylor & Francis.