فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

عوامل تقویت انسجام اجتماعی از منظر بایستگی‌های حاکمیت(بر اساس نهج‌البلاغه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمدمهدی باباپور گل افشانی 1
فاطمه وجدانی 2

1 دانشیار دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشیار دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

چکیده
وحدت و انسجام اجتماعی برای تمام کشورها و جوامع، یک ضرورت، و شرط اساسی برای بقا و رشد محسوب می شود. با توجه به وجود منابع غنی و آموزه های متعالی اسلامی، می توان نکات ارزشمندی در این راستا استخراج کرد که هم، برای جامعه اسلامی و حل مسائل کنونی کشور می تواند راهگشا باشد، و هم می تواند به عنوان بدیلی در اختیار دیگر اندیشمندان جهان قرار بگیرد. در این میان، نهج البلاغه با داشتن آموزه های اجتماعی سیاسی قابل توجه، می تواند به عنوان یکی از منابع ارزشمند در این زمینه مفید واقع شود. هدف این پژوهش، استخراج و تبیین بایستگی های حاکمیت جهت تقویت انسجام اجتماعی است.
روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی استقرائی است. بر اساس یافته ها، بایستگی های حاکمیت جهت تقویت انسجام اجتماعی در سه محور به دست آمد: بایستگی های اعتقادی شامل: نگرش توحیدی، امانت الهی دانستن حکومت و ضرورت پاسخگویی در درگاه خداوند متعال به دست آمد. بایستگی های گرایشی شامل: ارزش و اولویت تام برای مردم قائل بودن، حسن ظن و اعتماد به مردم، محبت و رحمت، احساس برادری و نزدیکی، و خیرخواهی و عشق خدمت) به دست آمد. و بایستگی های عملکردی شامل: خودسازی کارگزاران، عدالت ورزی و عدالت گستری، تامین امنیت، تامین معیشت، تربیت و رشد مردم جامعه، اجرای شریعت، عمل به وعده ها و اعتمادآفرینی، دسترسی پذیری و پاسخگویی، شفاف سازی، ساده زیستی پا به پای مردم به دست آمد.

کلیدواژه‌ها

انسجام اجتماعی
وحدت
نهج البلاغه
امام علی(ع)
حاکمیت
موضوعات

عنوان مقاله English

Factors for Strengthening Social Cohesion from the Perspective of the Requirements of Governance(Based on Nahj-al-Balagha)

نویسندگان English

Mohammad Mahdi Babapour Golafshani 1
Fatemeh Vojdani 2
1 Associate Professor faculty of Theology and Religious Studies, Shahid Beheshti University, Thehran, Iran.
2 Associate Professor faculty of Theology and Religious Studies, Shahid Beheshti University, Thehran, Iran.
چکیده English

Social unity and cohesion are a necessity for all countries and societies, and a basic condition for survival and growth. Given the existence of rich resources and sublime Islamic teachings, valuable points can be extracted in this regard that can be a guide for the Islamic society and solving the current problems of the country, and can also be provided as an alternative to other thinkers in the world. In the meantime, Nahj-al-Balagha, with its significant socio-political teachings, can be useful as one of the valuable resources in this field. The aim of this research is to extract and explain the requirements of governance to strengthen social cohesion.
The research method is inductive qualitative content analysis. Based on the findings, the requirements of governance to strengthen social cohesion were obtained in three axes: doctrinal requirements including: monotheistic attitude, considering the government as a divine trust, and the necessity of accountability to God Almighty. Attitudinal requirements including: giving full value and priority to people, good faith and trust in people, love and mercy, feeling of brotherhood and closeness, and benevolence and love of service) were obtained. And functional requirements including: self-improvement of agents, justice and justice development, security, livelihood, education and growth of people in society, implementation of Sharia, keeping promises and building trust, accessibility and accountability, transparency, and living a simple life in step with the people were obtained.

کلیدواژه‌ها English

Social Cohesion
Unity
Nahj-al-Balagha
Imam Ali(AS)
Sovereignty
قرآن کریم.
نهج البلاغه.
احمدی نیک، سید مهدی(1402). مولفه های اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی با نگاهی تحلیلی به جریان ناکثین در نهج البلاغه. پژوهش های نهج البلاغه، 22(78)، 237-215.
تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد (1410ق). غررالحکم و دررالکلم غررالحکم. قم: دارالکتاب الاسلامی.
جناتی، اشرف(1402). شاخصه های همگرایی مردم با حکومت اسلامی از منظر نهج البلاغه و صحیفه امام خمینی با رویکرد بینامتنی. پژوهشه ای نهج البلاغه، 22(79)، 266-241.
حر عاملی، محمد بن حسن. تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه. ‫بیروت: موسسه ال البیت لاحیاء التراث.
خامنه ای، سید علی( 19/10/1400). بیانات در ارتباط تصویری با مردم قم.
خامنه ای، سید علی( 22/4/1399). بیانات در ارتباط تصویری با نمایندگان یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی.
خارستانی، اسماعیل؛ فیاض، ایراندخت؛ خورسندی، علی(1399). موانع و راهکارهای فرهنگی انضباط اجتماعی بر مبنای آموزه ای تربیتی امام علی(ع) در نهج البلاغه. پژوهشنامه نهج البلاغه؛ 19(65)، 188-161.
خدمتی بیدگلی، زین العابدین؛ سیمبر، رضا؛ قربانی شیخ نشین، ارسلان؛ جانسیز، احمد(1401). مطالعه تطبیقی آموزه های اخلاق سیاسی در نظریه لیبرالیسم و سیره علوی (با تاکید بر عهدنامه مالک اشتر) از منظر هستی شناسی. پژوهش های نهج البلاغه، 21(74)، 215-189.
خمینی، سید روح الله(1371). شرح اربعین حدیث، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی )ره).
رضوان خواه، سلمان؛ صالحی، اکبر؛ سجادی، سید مرتضی(1399). مسئولیت های اجتماعی انسان از منظر امام علی(ع) با تاکید بر نهج البلاغه و نقش تعلیم و تربیت در تحقق آنها. اسلام و مطالعات اجتماعی. 8(1)، 35-8.
رکابیان، رشید (1399). رفتار مطلوب سیاسی در سیره علوی. پژوهش های نهج البلاغه. 19(2)، 132-105.
ساروخانی، باقر(1378). روش های تحقیق در علوم اجتماعی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
طاهری نیا، علیرضا؛ احمدی، حسین؛ خدایاری مطلق، سایه(1399). سیمای وفاق اجتماعی در اندیشه علوی( مورد مطالعه: نهج البلاغه). پژوهش های جامعه شناسی، 14(1)، 174-151.
طباطبایی، سیدمحمدحسین. تفسیر المیزان. موسسه مطبوعاتی دارالعلم.
طباطبایی موتمنی، منوچهر(1380). حقوق اساسی. تهران: میزان.
طبرسی، فضل بن حسن (1408 ق). تفسیر مجمع البیان. بیروت: دارالفکر.
عبداللهی پور (1386). اتحاد و انسجام اسلامی در نهج البلاغه. طلوع، 6(24)، 56-43.
قاضی، ابوالفضل(1387). حقوق اساسی و نهادهای سیاسی. تهران: نشر میزان.
متقی هندی، علاءالدین علی بن حسام. کنز العمّال فی سنن الاقوال و الافعال.
وجدانی، فاطمه (1404). بررسی مولفه "انسجام ملی" در تربیت سیاسی غربی (مورد مطالعه: دو رویکرد محافظه کار و لیبرال-دموکراتیک). تربیت اسلامی، 20(53)، 62-41.
هنری لطیف پور، یدالله؛ عروتی موفق، اکبر (1399). مسئولیت جمعی از نگاه امام علی(ع) در نهج البلاغه. علوم سیاسی، 23(92)، 50-26.
هیوود، اندرو(۱۳۹۴). سیاست. ترجمه عبدالرحمن عالم. تهران: نی.
                Albulescua, M.; Albulescua, I. 2015 Over tones in Contemporary Educational Theory and Practice: Education for Democratic Citizenship. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 209, pp. 96 – 101.
                Callan, E. 1983Interests and the Curriculum. British Journal of Educational Studies, XXXI 1), February 1983Edmonton.
                Callan, E. 1991). Education Building. 5-10 9, North, Edmonton, Alberta, T6G 2G5, Canada Studies in Philosophy and Education 11, pp. 65-87 Kluwer Academic Publishers. Printed in the Netherlands.
                Callan, E. 2003 The Politics of Difference and Common Education. In: Education, Knowledge and Truth Beyond the postmodern impasse. David Carr (Ed.). pp. 145-158 London: Routledge.
                Hirsch, E. D 2007 How to Educate a Citizen; The Power of Shared Knowledge to Unify a Nation. USA: Harper.
                Hirsch, E. D. 2009The Making of Americans: Democracy and Our Schools. New Haven, CT: Yale University Press.
                Roberts, W. 2017Liberalism, Tolerance, and the Limits of Inclusion. Democracy and Diversity Series, March 22, 2017.
                Thomas, T.K.C. 2005 Civic and Political Education. In: Bray, M., Koo, R. (Eds.) Education and Society in Hong Kong and Macao; Comparative Perspectives on Continuity and Change. CERC Studies in Comparative Education, vol 7, pp 175-200 Springer, Dordrecht.
                Stone, P (1996 The General Inquirer: Acomputer Approach to Content Analysis. Cambridge: Viking

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما