ویژگی‌های کارکنان نیروهای مسلح از منظر متون (قرآن و نهج‌البلاغه) و اندیشه رهبران انقلاب اسلامی؛ پژوهش کیفی با استفاده از راهبرد نظریه داده بنیاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه رهبری و سرمایۀ انسانی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مدیریت، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم وصنعت، تهران، ایران

چکیده
یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های اصلی نیروهای مسلح، منابع انسانی است که نقشی کلیدی در تأمین امنیت و اقتدار کشور ایفا می‌کند. به گونه‌ای که عملکرد مطلوب نیروهای مسلح به ویژگی‌های کارکنان آن بستگی دارد. از آنجایی که مطالعه درخور توجهی در مورد ویژگی‌های کارکنان نیروهای مسلح تراز انقلاب اسلامی صورت نگرفته است، در این پژوهش به واکاوی ویژگی‌های کارکنان نیروهای مسلح از منظر متون اسلامی (قرآن و نهج‌البلاغه) و اندیشه رهبران انقلاب اسلامی پرداخته می‌شود. این پژوهش از نظر نوع داده‌ها، کیفی و از نظر هدف، توسعه‌ای-کاربردی و از نظر روش، مبتنی بر راهبرد نظریه داده بنیاد است. جامعه‌ی پژوهش شامل متون اسلامی (قرآن و نهج‌البلاغه) و محتوای سخنان، بیانات و فرامین رهبران انقلاب اسلامی است. جهت گردآوری اطلاعات، از روش داده بنیاد در تحقیق اسلامی (خنیفر و همکاران، 1390) استفاده شده است. پس از اینکه مدخل‌های مرتبط با موضوع با نظر خبرگان شناسایی گردید، متون اسلامی و اندیشه‌های رهبران انقلاب از کارکنان نیروهای مسلح توسط محققان بازخوانی و ویژگی‌های آنان در قالب 56 مفهوم استخراج گردید. در مرحله بعد، با استفاده از نتایج به دست آمده، ویژگی‌های کارکنان در دو بعد اخباری و انشایی و در چهار مؤلفه (بینشی، روشی، منشی و کنشی) طبقه‌بندی ‌گردید. نتایج این پژوهش در بسط نظری ویژگی‌های کارکنان نیروهای مسلح انقلاب اسلامی مؤثر بوده و رهنمودهایی ضمنی برای فهم متون اسلامی و اندیشه‌های رهبران انقلاب به اندیشمندان، نظامیان و فرماندهان نیروهای مسلح ارائه می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Characteristics of the Staff of the Armed Forces From the Perspective of the Islamic Texts (Quran and Nahjol Balagheh) and leaders of the Islamic Revolution; Qualitative Research Using Grounded Theory Strategy

نویسندگان English

Mazaher Yousefi Amiri 1
Abbas Eslami 2
Gholamreza Ioseliani 3
1 Assistant Prof., Department of Leadership and Human Capital, Faculty of Public Administration and Organizational Sciences, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Graduated MA, Public Administration, Faculty of Management and Economics, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
3 Graguated MA. Management, School of Management, Economics and Progress,University of science and technology. Tehran, Iran.
چکیده English

Abstract
One of the most important assets of the armed forces is human resources, which play a key role in ensuring the security and authority of the country. So that the optimal performance of the armed forces depends on the characteristics of its personnel. Since there has been no considerable study of the characteristics of the personnel of the armed forces of the Islamic Revolution, In this study we will explore the characteristics of the personnel of the armed forces from the viewpoint of the Islamic texts (Quran and Nahjol Balagheh) and The thoughts of leaders of the Revolution. This research is qualitative in terms of data type, and development - applied in terms of purpose, and Grounded Theory in terms of method. The research population consists of the content of the Islamic texts (Quran and Nahjol Balagheh) and speeches, statements and commands of the Imams of the Revolution. For data gathering, the foundation data method in Islamic research (Khannifar et al., 1390) has been used. After the subject entries have been identified by experts,, Islamic texts and leaders of the Revolution's ideas of the armed forces staff were read by researchers and their properties were extracted in 56 concepts. Then, using the results, staff characteristics were classified into two dimensions (declarative and practical) and four components (ethies, method, intuition and action). The results of this study have contributed to the theoretical development of the characteristics of the personnel of the Islamic Revolutionary Armed Forces and provides tacit guidance to the scholars, military, and commanders of the armed forces in understanding the Islamic texts and Leaders's ideas.

کلیدواژه‌ها English

Staff
Armed Forces
Islamic Texts
Leaders of Revolution
Grounded Theory
قرآن کریم.
    نهج‌البلاغه.
    اسکندری، مجتبی و سلیمانی، ایوب (1394)، «تحول در نیروهای مسلح ج.ا.ایران از منظر فرماندهی معظم کل قوا»، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال سیزدهم، شماره 52، صص 28-1.
    امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی)، «مجموعه بیانات»، قابل دسترسی در: www.khamenei.ir.
    امام خمینی (ره) (1392)، «صحیفه امام»، 21 جلد، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س).
    ایمانی، علی (1393)، «سیاست‌گذاری دفاعی قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیا (ص) با بهره‌گیری از اندیشه نظامی مقام معظم رهبری»، فصلنامه علوم و فنون نظامی، دوره 10، شماره 28، صص 136-111.
    جعفری، حمید؛ جعفری نژاد، مسعود؛ و اسماعیلی، بشیر (1403). بررسی نقش نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در تحقق بیانیه گام دوم. فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی، دوره 13، شماره 2، صص 213-181.
    حبیبی، نیک بخش و بصیری، مهدی (1392)، «بررسی رابطه بین عوامل کلیدی سازمانی و مدیریت دانش در سازمان‌های نظامی»، مطالعه موردی؛ نهاجا، فصلنامه علوم و فنون نظامی، سال نهم، شماره 25، صص 99-75.
    حسنقلی پور، طهمورث؛ ملایری نوریجانی، عزیز محمد؛ جبار، باباشاهی و صادق وزیری، فراز (1393)، «تأملی بر جنبه انسانی برند: بررسی تأثیر شخصیت برند سازمان ارتش جمهوری اسلامی ایران بر رضایت سرمایه‌های انسانی»، نشریه علمی–پژوهشی بهبود مدیریت، سال نهم، شماره 1، پیاپی 27، صص 94- 79.
    خسروپناه، عبدالحسین و جمعی از پژوهشگران (1396)، «منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای»، جلد اول، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، صص 54-52.
    خسروپناه، عبدالحسین و جمعی از پژوهشگران (1395)، «منظومه فکری امام خمینی (ره)»، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، صفحات 46-44.
    خراسانی، مصطفی و زکی پور، مهدی (۱۳۹۶)، «بررسی اندیشه‌های دفاعی مقام معظم رهبری در خصوص نیروهای مسلح»، دومین کنفرانس بین‌المللی مطالعات اجتماعی فرهنگی و پژوهش دینی، رشت، دانشگاه امام صادق (ع) پردیس خواهران.
    خنیفر، حسین و جمعی از همکاران (1390)، «معرفی روش‌شناسی نظریه‌ داده بنیاد برای تحقیقات اسلامی (ارائه یک نمونه)»، نشریه مدیریت فرهنگ سازمانی، دوره 9، شماره 23، صص 30-5.
    رشیدزاده، فتح‌الله (1389)، «تبیین اندیشه‌های نظامی فرماندهی معظم کل قوا»، فصلنامه مدیریت نظامی، شماره 37، صص 28-1.
    دانایی‌فرد، حسن؛ امامی، سید مجتبی (1386)، «استراتژی‌های پژوهش کیفی: تأملی بر نظریه‌پردازی ‌داده بنیاد»، اندیشه مدیریت راهبردی، دوره 1، شماره 2، صص 97-69.
    رفیعی، حسن رضا (1395)، «نگاهی به مطالبات مقام معظم رهبری از پلیس ایران اسلامی همراه با دیدگاه آسیب شناسانه»، نشریه بصیرت و تربیت اسلامی، سال 13، شماره 36، صص 127-103.
    زاهدی باران، محمد (1397)، «ضوابط حاکم بر رفتار کارکنان نیروهای مسلح از منظر فقه و حقوق»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد الهیات و معارف اسلامی- فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
    سادات‌پور، هاشم (1388)، «فرهنگ نظامی در قرآن و روایات»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته الهیات- گرایش قرآن و حدیث، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان.
    سنجری، احمدرضا و قرایی آشتیانی، محمدرضا (1393)، «الگوی راهبردی- بومی ارزشیابی عملکرد کارکنان و مدیران نیروهای مسلح ج.ا.ایران»، فصلنامه راهبرد دفاعی، شماره 45، صص 56-23.
    قاسمی، محمدرضا (۱۳۹۳)، «اخلاق نظامیان از نگاه امام علی (ع) در نهج‌البلاغه»، اولین سمپوزیوم بین‌المللی علوم مدیریت با محوریت توسعه پایدار، تهران، موسسه آموزش عالی مهر اروند، مرکز راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار.
    کمالی روزبه، خیراندیش مهدی (1396)، «الگوی توسعه آمادگی دفاعی کارکنان نیروهای مسلح»، مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، دوره 1، شماره 1، صص 32-5.
    کیانی، سورنا (1395)، «الگوی پیروزی مجاهدان اسلام در جنگ‌های ترکیبی از منظر قرآن مجید»، فصلنامه علوم و فنون نظامی، دوره 11، شماره 33، صص 45-23.
    لزگی، علینقی (1392)، «شناسایی و تحلیل مؤلفه‌های مدیریت نظامی در نهج‌البلاغه»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته الهیات و معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شاهد.
    مرکز تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی فقیه در سپاه (1371)، «انتظارات حضرت امام (قدس سره) از سپاه»، انتشارات مرکز تحقیقات اسلامی.
    مرندی، مهدی (1383)، « ارتش از دیدگاه امام خمینی (س)»، انتشارات موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س).
    نصیرپور، غلامرضا و شیخ ویسی، یاسر (1392)، «تأثیر سرمایه اجتماعی بر میزان عملکرد کارکنان سازمان‌های نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اعتماد، مشارکت و شبکه روابط متقابل اجتماعی»، فصلنامه علوم و فنون نظامی، سال 9، شماره 26، صفحه 23-49.
    نظرپور، مهدی (1386)، «جایگاه نیروهای مسلح در نظام جمهوری اسلامی»، فصلنامه حصون، شماره 11، صص 162 – 136.
    یوسفی امیری، مظاهر؛ خائف الهی، احمدعلی؛ مرتضوی، مهدی و فانی؛ علی اصغر (1401). طراحی و واکاوی مدل فرهنگ خدمت عمومی در سازمان‌های دولتی. مدیریت دولتی، دوره 14، شماره 3، صص 370-346.