فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

روش های دستیابی به منافع مادی کشور از طریق سیاست خارجی در دولت خاتمی و احمدی‌نژاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

صابر جهانبین 1
مالک ذوالقدر 2
فرشید جعفری پایبندی 2

1 دانشجوی دکتری تخصصی سیاستگذاری عمومی، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

2 استادیار گروه روابط بین الملل ، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان،ایران.

چکیده
هدف نوشتار حاضر بررسی روش‌های دستیابی به منافع مادی کشور از طریق سیاست خارجی در دولت‌ خاتمی و احمدی‌نژاد بود که مطالعه به روش توصیفی- تحلیلی انجام گردید. دولت خاتمی با در پیش گرفتن تعامل با دولت‌های غربی که اصولا دارای اقتصاد مقتدری نیز بودند، موجبات تامین هر چه بیشتر منافع مادی کشور را فراهم سازد. اما گذر زمان ثابت نمود که کشورهای غربی و در راس آنها آمریکا، ورای منافع مادی خویش، تابع برخی رویدادهای بین المللی هستند و تا زمانی که رخدادهای سیاسی بر وفق آنها باشد، پایبند رفتارهای خود خواهند بود. دولت احمدی‌نژاد با تجربه حاصله از رفتار دول غربی با دولت خاتمی، تصمیم به استفاده از تعامل به روشی دیگر گرفته و در این مسیر اعتقاد بر این داشت که کشورهای آمریکای جنوی، آفریقایی و کشورهای در حال توسعه از پتانسیل‌هایی برخوردارند که در استفاده از آنها در کنار هم‌ می‌توان منافع مادی کشور را تامین نمود. با این وصف، به نظر می‌رسد استفاده از دستگاه دیپلماسی در راستای تامین منافع مادی کشور، از سوی هر دو رئیس جمهور با رویکرد به تعامل با کشورها، راهکاری مناسبی بود که می‌توانست با اندکی بررسی کارشناسی بیشتر و همچنین ایجاد هماهنگی با سایر نهادهای غیردولتی داخلی از موفقیت های مناسبتری در دستیابی به منافع مادی، برای کشور حکایت نماید.

کلیدواژه‌ها

سیاست خارجی
منافع مادی
تنش زدایی
رخداد منطقه‌ای و جهانی
اعتماد سازی
موضوعات

عنوان مقاله English

The methods of achieving the country's material interests through foreign policy in the government of Khatami and Ahmadinejad

نویسندگان English

SABER Jahanbin 1
Malek zolghadr 2
farshid jafaripaibandi 2
1 PhD student in Public Policy, Department of Political Science, Faculty of Humanities and Social Sciences, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran
2 Assistant Professor, Department of International Relations, Faculty of Humanities and Social Sciences, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran.
چکیده English

The purpose of this article was to investigate the methods of achieving the country's material interests through foreign policy in the government of Khatami and Ahmadinejad, and the study was carried out using a descriptive-analytical method. Khatami's government, by engaging with Western governments, which basically had a strong economy, provided the means to secure the country's material interests as much as possible. But the passage of time has proven that the western countries and America at the head of them, beyond their material interests, are subject to some international events and will adhere to their behavior as long as the political events suit them. Ahmadinejad's government, with the experience gained from the behavior of Western countries with Khatami's government, decided to use interaction in another way and in this way believed that the countries of South America, Africa and developing countries have potentials that can be used in Together, we can provide the material interests of the country. With this definition, it seems that the use of the diplomatic system in order to secure the material interests of the country, by both presidents with an approach to interacting with countries, was a suitable solution that could be done with a little more expert review and also to establish coordination with other domestic non-governmental organizations. Tell about more suitable successes in achieving material benefits for the country.

کلیدواژه‌ها English

foreign policy
material interests
de-escalation
regional and global events
trust building
ارغوانی پیرسلامی. فریبرز و غلامی . محمدحسن(1397)، «دیپلماسی اقتصادی ایران در بستر قوانین برنامه های توسعه ،‌آسیب شناسی برنامه های چهارم تا ششم»، مطالعات حقوقی شیراز . شماره 2
امیدی.علی و قلماکاری. آرمین،(1398)، «تحلیل رابطه سیاست خارجی و توسعه اقتصادی مقایسه دولت های خاتمی، احمدی نژاد و روحانی» ، فصلنامه علمی -پژوهشی رهیافت،13(46).
امینیان، بهادر و زمانی ، حسام الدین ، (1396)، «دیپلماسی اجبار آمیز» ، تهران دانشکده روابط بین الملل.
ایزدی، جهانبخش،(1396)،  دیپلماسی و تجارت خارجی ج. ا. ایران، نشر حامی
برزگر. کیهان،(1397)، «راهبرد سیاست خارجی ایران در توازن قوای منطقه‌ای» . فصلنامه راهبردی، 21(4)
چترچی، چارلز،(1401)، «دیپلماسی اقتصادی و سیاست خارجی»، ترجمه رضا توکلی و همکاران، تهران نشر دانشگاه امام جعفر صادق(ع)
حاجیلو.محمدحسین،(1396)، «بررسی تطبیقی سیاست دولت‌های پس از جنگ تحمیلی در شاخصه‌های خصوصی سازی و ادغام اقتصاد جهانی»سیاست اقتصادی ، شماره 41. 114-97
حداد، غلامرضا،(1400)، روایتی از چیستی و چرایی سیاست خارجی دولت محمود احمدی نژاد، تهران نشر شرکت چاپ پخش سهامی خاص
خالوزاده، سید،(1391)، «موانع و چالش های فرا روی ایران و اتحادیه اروپایی»، فصلنامه سیاست خارجی ،‌سال 26
دامن پاک جامی، مرتضی،(1397)، «تحول دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران»،‌ بررسی دستاوردهای چهار دهه گذشته و چالش های پیش رو، فصلنامه سیاست خارجی،32(4).
دیانت. محسن و نجات پور. مجید،(1396)، «توسعه از دیدگاه جریان اسلامگرای شریعتمدار پس از انقلاب اسلامی»،‌تهران فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی 11(41).133-155.
سلیمانی پورلک، فاطمه(1395)، «چالش ها و ضرورت های دیپلماسی اقتصادی ایران و الزامات آن در حوزه سیاست خارجی» ، فصلنامه علمی – پژوهشی مجلس و راهبرد، 23(88).325-358.
سیمبر. رضا، رضاپور. دانیال و آذین. صدیقه (1399)، «سیاست جمهوری اسلامی ایران در قبال کشورهای شورای همکاری خلیج فارس»،‌ فصلنامه مطالعات بنیادین و کاربردی جهان اسلام 2(4).
طارمی، کامران و مرادی . ایرج ،(1393)، «بررسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران با اتحادیه اروپا در سه دهه اخیر» ، فصلنامه مطالعات روابط بین الملل .8(28).
ظریف، محمدجواد، سجادپور، محمد کاظم و مولایی، عبدالله،(1396)، دوران گذر روابط بین الملل در جهان پساغربی، تهران نشر اداره وزارت امورخارجه.
عباسی. ابراهیم، صالحی. سیدجواد و حسن وند. مظفر،(1396)، «دیپلماسی هسته‌ای ایران در دولت‌های خاتمی ، احمدی نژد و روحانی» ، رهیافت سیاسی و بین الملی، 7(43)
عرب، زهرا،(1398)، بررسی ثبات و تغییر در سیاست خارجی دوره اول و دوم دولت حسن روحانی ،‌دانشگاه یزد، پردیس علوم انسانی و اجتماعی
فرسایی. شهرام(1399)، بررسی تاثیر سیاست خارجی بر توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران، ارائه یک مدل کارا و اثر بخش برای آینده، رساله دکتری، دانشگاه بین المللی امام خمینی
کریمی دستانی، طاهره ،(1397)، وضعیت سرمایه گذاری مستقیم خارجی در ایران و جهان در سال 2018، تهران وزارت بازرگانی اتاق صنایع
محمدی سیرت، حسین،(1399)، سیاست خارجی ج. ا.ایران ، منافع ملی و اصول اسلامی ،‌تهران نشر امام جعفر صادق(ع)
محنت فر. یوسف و خاکپور. حسین،(1386)، ارزیابی میزان صادرات غیرنفتی و اثر آن بر رشد اقتصادی در ایران، یک تحلیل تجربی ، مجله اقتصادی 5(52). 91-112
مصلی نژاد. عباس،(1394)، تاثیر سیاست تحریم بر مذاکرات هسته ای ایران، ژئوپلتیک ، شماره 3 پاییز صص 1-32  
نوری، وحید و ملکوتی، صمد،(1391)، جایگاه عدالت طلبی در منابع هویت سازی سیاست خارجی ، سال 26
یوسفی، محمدقلی،(1392)، بنیان های نهادی اقتصادی آزاد، تهران نشر نهادگرا.
Altoraifi, Adel (2012), “ Underestanding the role of state identity in foreign policy decision making The Rise and Demise of Saudi–Iranian Rapprochement (1997–2009)”,. A thesis submitted to the Department of International Relations of the London School of Economics and Political Science for the degree of Doctor of Philosophy London, October 2012
Fouquet, S., & Brummer, K. (2023). Populist Leadership, Economic Shocks, and Foreign Policy Change. In Shocks and Political Change: A Comparative Perspective on Foreign Policy Analysis (pp. 101-127). Singapore: Springer Nature Singapore
Hsu, S. (2016). China’s Relations with Iran: A Threat to the West?. The Diplomat, 27.
Molavi, A. (2010). Iran and the Gulf states. The Iran Primer, Washington DC, USIP, 159-161
Phillips, J. (2016). The dangerous regional implications of the Iran Nuclear Agreement. Heritage Foundation Backgrounder, (3124)
Wehrey, Frederic, Karasik, Theodore, Nader, Alireza, Ghez, Jeremy, Hansell, Lydia and Guffey Robert (2009), “Saudi-Iranian relations since the fall of Saddam: rivalry, cooperation, and implications for US policy”, Available at:https:// www.rand.org/ pubs/monographs/ MG840.html

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما