فصلنامه علمی پژوهش‌های انقلاب اسلامی

چکیده پدیده مردم سالاری دینی در دهه های اخیر با الهام از آموزه های اسلام ناب محمدی (ص) و در متن واقعیات سیاسی و اجتماعی ایران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ظهور کرد. این نظام سیاسی جدید بعلت بدیع و بی سابقه بودن مورد تأمل متفکران و نظریه پردازان حوزه های مختلف علوم انسانی قرار گرفته و از زوایا و ابعاد گوناگون بدان نگریسته شد. اکنون با طرح ایده الگوی ایرانی- اسلامی پیشرفت و حرکت درمسیر آفرینش تمدنی بر آمده از مکتب حیات بخش اسلام و متکی بر معارف و ظرفیت های تعالی آور فقه اجتهادی و کاربردی مذهب شیعه و نیز با تکیه بر استعدادهای بی بدیل طبیعی و انسانی ایران، جا دارد چایگاه مردم سالاری دینی در سیر تحقق و تکامل این الگو و سرانجام ایجاد تمدن مورد نظر مورد کنکاش قرار گیرد.
سؤال محوری این مقاله نیز معطوف به نقش نظام سیاسی جدید و موجود مستقر در جمهوری اسلامی ایران در نیل به اهداف ترسیمی این الگوست.
روشی که در این مقاله مورد استفاده قرار گرفته است ترکیبی توصیفی- علی و با نگاهی تمدنی در رهیافت های گوناگون در نظام های مردم سالار است که با کاربست رهیافت "هستی شناختی" پیرامون ظرفیت ها و مؤلفه های شکل دهنده تمدن ایرانی- اسلامی در نظام مردم سالاری دینی کنکاش و پردازش می شود.
هسته مرکزی این رهیافت را تمدن برآمده از تحقق الگوی ایرانی- اسلامی پیشرفت و مشارکت وسیع و مؤثر مردم در تعیین سرنوشت شکل می دهند. این پدیده به نوبه خود روابط و مناسبات انسانی و کارکردهای مشروعیت آفرین نظام جمهوری اسلامی ایران را ساماندهی و ارتقا، می بخشد. تحقق الگوی فوق و تمدنی را به نمایش می گذارد که با خصایص عام سایر تمدنها و ...

چکیده تاریخ بشر نشان می‌دهد که تمدن اسلامی ‌منشاء و منبع تحولات بسیار عظیمی ‌در حوزه‌های مختلف علمی ‌و سایر تحولات بشری بوده است و خدماتی که به جامعه بشری نموده است مورد اذعان اکثر دانشمندان جهان می‌باشد، با این حال تمدن اسلامی ‌در سده‌های مختلف با فراز و فرود‌های زیادی همراه بوده است ولی مفاهیم عمیق و تأثیر گذارش توانسته پویایی و زایایی آن را در برهه‌های مختلف زمان حفظ نماید. زایش و تولد انقلاب اسلامی ‌نیز بر همین مبنا بوده است که با تأکید بر روش‌ها و قواعد ناب اسلامی ‌و به­کارگیری آن، روحی دوباره در پیشروندگی و تکامل تمدن اسلامی ‌ببخشد. تجربه نشان داد که انقلاب اسلامی‌ این ظرفیت را دارا می‌باشد که هوشمندانه و با تکیه بر مبانی و اصول علمی، عقب­ماندگی گذشته راجبران نماید پرسش اصلی آن است که انقلاب اسلامی ‌با توجه به تحولات تمدن اسلامی‌ در ادوار گذشته با تأکید بر چه مؤلفه‌هایی می‌تواند پایه‌های تمدن اسلامی‌ را برای همیشه مستحکم نماید این پژوهش به چیستی و چرایی تمدن، ضرورت تمدن سازی و اینکه انقلاب اسلامی‌با چه مبانی می‌تواند دوباره جایگاه تمدن اسلامی‌را در گستره جهان ارتقاء بخشد، می‌پردازد. این مقاله اصولی را معرفی می‌کند که عملیاتی شدن آن در انقلاب اسلامی، روند تمدن سازانه انقلاب را سرعت بیشتری می‌دهد.  لذا در پاسخ به شاخص‌های تمدن ساز بودن انقلاب اسلامی‌ می‌توان مؤلفه‌های عقلاً نیت، علم­گرایی و معنویت را در رشد سریع­تر و همه جانبه انقلاب اسلامی ‌برای رسیدن به تمدن اسلامی‌معرفی نمود.