مطالعه ی جامعه شناختی تحولات سبک زندگی ایرانی- اسلامی در بین خانواده های ایرانی از انقلاب اسلامی سال 1357 تا کنون : وفاق ، تفاوت یا شکاف ارزشی ؟ (مطالعه موردی : خانواده های ساکن شهر اراک)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار و عضو هیئت علمی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار و عضو هیئت علمی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده
این مقاله به بررسی وضعیت سبک زندگی ایرانی اسلامی در بین خانواده های ایرانی و روند تغییرات آن از انقلاب اسلامی سال 1357 تا کنون و تحلیل و تبیین جامعه شناختی عوامل اقتصادی-اجتماعی موثر بر این تغییرات می پردازد.چارچوب نظری با الهام از نظریه های ماکس وبر، پیر بوردیو ، آنتونی گیدنز و رونالد اینگلهارت ، تدوین و بر اساس آن ، چهار عامل پایگاه اقتصادی – اجتماعی ، مصرف رسانه ای ، تکثر منابع جامعه پذیری و تحرک جغرافیایی به عنوان متغیرهای مستقل انتخاب شدند .
پژوهش به روش پیمایشی و با تکنیک پرسشنامه انجام شده است . جامعه آماری پژوهش ، کلیه خانواده‌های ساکن شهر اراک در سال ۱۳۹۸ بوده اند . حجم نمونه براساس فرمول کوکران ، 440 خانواده بوده که به شیوه ی نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای و نمونه گیری تصادفی انتخاب شده اند. پردازش داده ها با استفاده از آزمون های آماری در نرم افزارspss انجام شده است. نتایج آزمونT بیانگر تفاوت معنادار میانگین امتیازات سبک زندگی ایرانی اسلامی در میان خانواده های دهه ی 60 و دهه ی 90 در سطح تفاوت ارزشی می باشد. نتایج حاصل از آزمون همبستگی پیرسون نیز رابطه ی بین متغیرهای مستقل پایگاه اقتصادی – اجتماعی (649/0-)، میزان مصرف رسانه (736/0-)، میزان تحرک جغرافیایی (707/0-) و تکثر عوامل جامعه‌پذیری (670/0-) ومتغیر وابسته (سبک زندگی ایرانی اسلامی) رانشان می دهد به طوری که باافزایش مقدار آن ها،میزان اهمیت سبک زندگی ایرانی،اسلامی دربین خانواده ها کاهش می یابد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Sociological study of Iranian Islamic lifestyle Changes among Iranian families Since the Islamic Revolution of 1978 until now. The Value Consensus, difference or gap? (Case Study: Arak city families)

نویسندگان English

Mohammad amin Bagheri 1
Saifollah Seifollahi 2
Mozaffaraldin Shahbazi, 2
ali baseri 3
1 دانشگاه آزاد اسلامی - علوم و تحقیقات تهران
2 Associate Professor and Faculty Member, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Faculty member of Islamic Azad University, Central Tehran Branch-anthropology
چکیده English

Abstract:
The article examines the status of Iranian Islamic lifestyle among Iranian families and the trends of its changes since the Islamic Revolution of 1979 until now, as well as the sociological analysis and explanation of socio-economic factors affecting these changes. A theoretical framework inspired by theories of Max Weber,Pierre Bourdieu ,Anthony Giddens and Ronald inglehart was developed and based on it, the four factors of socio-economic status such as media consumption, multiplicity of socialization resources, and geographical mobility were selected as independent variables. The research was implemented by survey method with a questionnaire technique. The study statistical population included all families living in Arak in 2019. The sample size based on Cochran's formula was 440 families selected by multi-stage cluster sampling and random sampling.Data processing was done using SPSS software.
The results of T-test indicate a significant difference in the mean scores of Iranian Islamic lifestyle among families in the 60s and 90s in the level of value differences. The results of Pearson Correlation Coefficients analysis show therelation between independent variables economic and social status(649/0-), the media consumption rate(736/0-), geographical mobility(707/0-), the multiplicity of socialization resources(670/0-) and dependent variables(Iranian Islamic lifestyle) so that by increasings on them, the importance of Iranian-Islamic lifestyle among families decreases.

کلیدواژه‌ها English

Iranian Islamic lifestyle
socio-economic status
media consumption
multiplicity of socialization resources& geographical mobility。
اینگلهارت، رونالد(1395). تحول فرهنگی در جامعه پیشرفته صنعتی، ترجمه مریم وتر، تهران: انتشارات کویر، چاپ سوم.
بنکار، محمد(1393). بررسی تاثیر میزان سواد رسانه‌ای مخاطبان بر انتخاب سبک زندگی متاثر از برنامه های شبکه های ماهواره ای (شبکه من و تو)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق.
جوانمرد، کمال(1392). بررسی جامعه شناختی تاثیرات سریال‌های ماهواره‌ای بر سبک زندگی زنان شهر بندرعباس، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم وتحقیقات هرمزگان.
حیدری، خدیجه؛ حیدری، محمدتقی و قدیمی، مهدی(1398). تأثیر قدرت نرم شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای بر الگوبرداری اجتماعی و تغییر سبک زندگی در بین زنان (مطالعه موردی: زنان شاغل آموزش وپرورش شهر زنجان)، پژوهش‌های انتظامی اجتماعی زنان و خانواده، 8(1)، 149-170
ربیعی، علی(1380). جامعه شناسی تحولات ارزشی، تهران: انتشارات فرهنگ و اندیشه، چاپ اول.
رستمی، هاجر(1392). بررسی تأثیر استفاده از اینترنت بر سبک زندگی در بین دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات کرمان.
رضاییان، عالیه و ادریسی، افسانه(1397). تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر سبک زندگی نسل چهارم،  مطالعات میان فرهنگی، 13(34)، 36-9.
ریتزر، جورج(1383). نظریه های جامعه شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی، چاپ هشتم.
زرآبادزاده، حدیث(1394). بررسی رابطه بین سبک زندگی و سرمایه فرهنگی(مطالعه موردی زنان شهر ایلام)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده ی علوم انسانی دانشگاه خوارزمی.
ساروخانی، باقر(1370). دائره المعارف علوم اجتماعی، تهران: انتشارات کیهان.
شیری، حامد(1397). جهانی شدن فرهنگی و دگرگونی هویت نسلی: بررسی سبک زندگی نسل والدین و فرزندان در سنندج، مطالعات توسعه‌ی اجتماعی- فرهنگی، 6(4)، 87-111.
عباس‌زاده، محمد و دانش، لیلا(1395). آسیب شناسی تغییرات درسبک زندگی دختران روستایی مورد مطالعه: روستای صوفی آذربایجان غربی)، بررسی مسائل اجتماعی ایران ، 8(4) 23-49
عباسی، عاطفه و جعفری، علی(1399). تأثیر کنش های اینستاگرامی سلبریتی ها بر سبک زندگی کاربران ایرانی، پژوهش‌های ارتباطی، 27(101)، 33-54
فاضلی، محمد(1398). مصرف و سبک زندگی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.
فرقانی، محمدمهدی  و مهاجری، ربابه(1397). رابطه بین میزان استفاده ازشبکه های اجتماعی مجازی وتغییر در سبک زندگی جوانان، مطالعات رسانه های نوین، 4(13)، 260-292.
کوزر، لوئیس(1376). زندگی و اندیشه بزرگان جامعه شناسی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی، چاپ ششم.
کوئن، بروس(1374). مبانی جامعه‌شناسی، ترجمه و اقتباس غلامعباس توسلی و رضا فاضل، تهران: انتشارات سمت، چاپ چهارم.
گیدنز، آنتونی(1384). پیامدهای مدرنیت، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: نشر مرکز، چاپ سوم.
گیدنز، آنتونی(1398). تجدد و تشخص: جامعه و هویت شخصی در عصر جدید، ترجمه ناصر موفقیان، تهران: نشر نی، چاپ یازدهم .
مولوی زاده، اکرم؛ شکربیگی، عالیه و خوشفر، غلامرضا(1396). سبک زندگی (ایرانی اسلامی) و مصرف فرهنگی (موردمطالعه: شهروندان گرگانی)، مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 5(9)، 106- 129.