آسیب‌شناسی سیاست‌های خصوصی‌سازی در ایران از سال 1368 تا 1396

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد واحد مرکزی

2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

3 استادیار گروه علوم سیاسی داشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

چکیده
یکی از مؤلفه‌های حکمرانی نوین که کارکردهای اجرای آن، می‌تواند منجر به نتیجه مطلوب در پیشرفت و توسعه کشورها شود، خصوصی‌سازی است. در سال 96 حدود 71 درصد از تولید ناخالص داخلی کشور (یعنی 71 درصد از اقتصاد ایران) در اختیار دولت و 29 درصد آن نیز در اختیار بخش خصوصی، بخش عمومی و تعاونی‌ها بوده است. آمارها نشانگر آن است که خصوصی‌سازی در ایران فرآیند معیوبی دارد که عدم تنظیم اساسنامه برای آن، موجب تصمیمات آنی دولت‌های مختلف در آن شده تا عیان شود که سیاست‌پژوهی در این حوزه گم شده‌ای بزرگ است. این پژوهش به‌دنبال آسیب‌شناسی سیاست‌های اعمالی با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای و اسنادی، به روش توصیفی- تحلیلی با تحلیل مضمون است. نتایج کلی تحقیق نشانگر آن است که آسیب‌های خصوصی‌سازی در ایران از سال 1368 تا 1396 بر اساس مدل تحلیل سه شاخگی(اهرنجانی) و پیمایش دلفی به ترتیب آسیب‌های محیطی(زمینه‌ای) با میانگین معادل؛ 16/4 ؛ آسیب‌های رفتاری (محتوایی)، با میانگین معادل؛ 07/4 و آسیب‌های ساختاری، با میانگین معادل؛ 04/4 می‌باشد. این بدان معناست که مشکل اصلی در پیاده‌سازی و اجرای سیاست‌های خصوصی‌سازی در کشور از سال 1368 الی 1396 مسائل محیطی یا زمینه‌ای که شامل؛ محیط و شرایط بیرونی است که سبب‌ساز عوامل رفتاری و ساختاری بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Pathology of privatization policies in Iran from 1368 to 1396

نویسندگان English

habiballah fallahi 1
Seyed Esmaeel Hosseini Goli 2
Hamidreza Shirzad 3
1 student of political science faculty of Azad University, central Tehran branch
2 Assistant Professor, Department of Political Science, Islamic Azad University, Central Tehran Branch
3 Assistant Professor, Department of Political Science, Islamic Azad University, Central Tehran Branch
چکیده English

One of the components of modern governance whose implementation functions can lead to a favorable result in the progress and development of countries is privatization. In 1996, about 71% of the country's gross domestic product (that is, 71% of Iran's economy) was at the disposal of the government and 29% of it was at the disposal of the private sector, public sector and cooperatives. The statistics show that privatization in Iran has a flawed process that the lack of regulation for it has led to the immediate decisions of various governments to make it clear that political research in this area is a big loss. This research seeks the pathology of applied policies using library and documentary data in a descriptive-analytical method with thematic analysis. The general results of the research indicate that the damages of privatization in Iran from 1368 to 1396 based on the three-pronged analysis model (Ahranjani) and Delphi survey in the order of environmental damages with an equivalent average; 4/16; behavioral (content) damages, with an equivalent average; 4.07 and structural damage, with an equivalent average; It is 4/04. This means that the main problem in the implementation and implementation of privatization policies in the country from 1368 to 1396 are environmental or contextual issues that include; It is the external environment and conditions that caused behavioral and structural factors.

کلیدواژه‌ها English

pathology
policy making
privatization
Delphi survey
three-pronged analysis
1) پوراحمدی، معین؛ مختاریان‌پور، مجید و حسنقلی‌پور، طهمورث(1397)، آسیب‌شناسی اجرای خط‌مشی‌های خصوصی‌سازی در ایران، فصلنامه مدیریت دولتی، دوره 10، شماره 3، صص: 333 تا 356.
2) پناهی، مهدی؛ اسماعیل‌زاده مقری، علی؛ فرساد امان‌الهی، غلامرضا(1400)، بررسی موانع مالی و غیرمالی خصوصی‌سازی و اجرای اصل 44 قانون اساسی در ایران با استفاده از روش فراترکیب(متاسنتر)، مجلۀ مدیریت توسعه و تحول، شماره 44، صص: 61-47.
3) ترابی، احمد(1395)، بررسی وضعیت قراردادها و حقوق و تعهدات شرکت‌های دولتی پس از خصوصی‌سازی، تحقیقات جدید در علوم انسانی، سال دوم، شماره 4 ، صص: 87 تا 97.
4) حقی‌کرم‌الله، مصطفی(1399)، ضرورت ایفای نقش بخش خصوصی در عرصه رفاه اجتماعی، مطالعات کاربردی علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی، سال سوم، شماره 3، پیاپی 12، صص: 34-23.
5) خندان، عباس(1394)، خصوصی‌سازی: نگاهی تاریخی به تجربه ایران، نشریه اطلاعات سیاسی اقتصادی، شماره 302 ، صص: 190 - 201.
6) رحیمی بروجردی، علیرضا(1385)، خصوصی‌سازی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
7) زاهدی اصل، محمد (1381)، مبانی رفاه اجتماعی، چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
8) فیتزپتریک، تونی(1381نظریه‌های رفاه: سیاست اجتماعی چیست؟ ترجمه: هرمز همایونفر، تهران: مؤسسه عالی تأمین اجتماعی و گام نو.
9) قورچیان نادرقلی، حیدری کرد زنگنه غلامرضا(1387)، ارایه مدلی جهت ارتقا و توسعه خصوصی‌سازی در ایران، پژوهشنامه اقتصادی، دوره  شمارهصص: 257-219.
10) مصلی‌نژاد، عباس(1396)، آسیب‌شناسی توسعه اقتصادی ایران، تهران: اختران.
11) مهربانفر، احسان(1395)، آسیب‌شناسی خطمشیگذاری دولت در عرصه خصوصی‌سازی بر مبنای نظریه داده بنیاد، فصلنامه مجلس و راهبرد، شماره86، صص: 329 تا 350.
12) میرزایی اهرنجانی، حسن(1381)، طرح تفصیلی گسترش افقی نو در شناخت و آسیب‌شناسی سازمان‌های عمومی و دولتی ایران، تهران: مرکز پژوهش‌های کاربردی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.
13) نوبخت، محمد باقر(1387)، خصوصی‌سازی در ایران: مروری بر مبانی نظری، مطالعات تجربی و عملکرد سیاست‌های کلی اصل 44، فصلنامه مجلس و راهبرد، شماره 60، صص: 78-41.
14) Chan, D.W.M (2020), "Barriers to Development of Private Sector Investment in Water and Sewage Industry", Built Environment Project and Asset Management, Vol. ahead-ofprint No. ahead-of-print. https://doi.org/10.1108/BEPAM-11- 2019-0110.
15) Chowdhury, f.L.(2006). "Corrupt Bureaucracy and privazaon of tax enforcement.
16) Estrin.s and Pelletier,A.(2018). Privatization in Developing Countries: What Are the Lessons of Recent Experience? TheWorld Bank Research Observer, vol. 33, no 1. https://academic.oup.com/wbro/articleabstract/ 33/1/65/4951686 by guest on 02 August 2020.